Myndaghan kitapty qazaq tiline audaruymyz kerek!
Elimiz myndaghan kitapty qazaq tiline audaruy kerek. Sebebi, kenes dәuirinde búl isten oqshaulanyp, әlemdik aqyl-oydyng kózderinen ajyrap qaldyq. Mәsele jayynda Astana memlekettik qyzmet haby Basqarushy komiytetining tóraghasy, Memleket jәne qogham qayratkeri Álihan Baymenov «24KZ» arnasyndaghy «TÝIIN» baghdarlamasyna bergen súhbatynda aitty.
«Tap qazir, býgingi kýni bizge basqa tilden kitap audaru birinshi orynda túr. Sebebi biz kenes dәuirinde oqshaulanyp qaldyq. Qazaq tiline audarylghan kitap óte az. 100, 200 kitap deydi. Al biz myndaghan kitap audaruymyz kerek. Óitkeni әlemdik aqyl-oydyng kózderinen ajyratty kezinde jýie. Ózimizding tilimizden ajyratty. Osy eki olqylyqtyng orny әli de toltyrudy qajet etedi», - dedi spiyker.
Álihan Baymenov audarmashylargha subsidiya beru turaly bastama kóterdi. Qazaq tiline tikeley audaru sheteldik shygharmanyng týpkilikti maghynasyn jetkizetinine nazar audardy.
«Qazaqshagha jana mәtin audarghan kez-kelgen adamgha memleket subsidiya beru kerek. Súranys bolsa, jalaqysy bolsa, bizde til biletin mamandar kóp. Otandyq avtorlarmen qatar, audarmashylardy sol dengeyde qoyymyz kerek», - dedi ol.
Kitaphanashynyng mәrtebesin kóteru kerek
Súhbat qonaghy Álihan Baymenov elimizde kitaphanashynyng mәrtebesin kóteru mәselesin qozghady. Ásirese auyldyq jerlerde búl mamannyng dúrys orta qalyptastyruda manyzy zor.
«Bizde mәrtebesin kóterip, layyqty oryn qamtamasyz etetin mamandyq - ol kitaphanashy. Ásirese auyldyq jerlerde kitaphanashy sol ortany úiytatyn túlgha boluy kerek. Sәikesinshe onyng jalaqysy da dúrys bolu kerek jәne kitaphana sol ortany qalyptastyratyn jerge ainaluy kerek. Ol turaly keshegi Preziydentting jarlyghynda da aitylghan», - dedi spiyker.
Balalardy kitap oqugha qalay qyzyqtyramyz?
Álihan Baymenov erekshe kónil bóletin baghyt – ol balalar әdebiyeti ekenine toqtaldy. Baldyrghandardyng dýniyetanymyn qalyptastyruda kitaptyng orny zor. Aytuynsha, býginde elde shyghyp jatqan kitaptardyng 70%-y oqulyq. Otandyq ónimder әli de az.
«Qazirgi bala ertegini mәtin týrinde ghana emes, surettermen, komiks týrinde oqidy. Úlytauda ótken últtyq Qúryltaydyng birinshi otyrysynda men qazaqtyng tarihy keyipkerlerin paydalanatyn komiksterge halyqaralyq bәige jariyalau turaly úsynys jasadym. Komikske, mangagha, basqa da animasiyalyq ónimderge. Sonda ol әlemge taraydy jәne ózimizding balalar boyyna sinirip ósedi», - dedi Álihan Baymenov.
Sonymen qatar, Memleket jәne qogham qayratkeri zaman aghymy men tehnologiyalyq progresti óz mýddemizge paydalana biluimiz kerektigine nazar audardy. Balanyng boyynda bilimge, adamgershilikke úmtylu, ýlkendi syilau siyaqty dúrys qúndylyqtar qalyptastyru manyzdy.
«Baghdarlama kórermenderine qanday 3 kitapty oqugha kenes beresiz?», - degen súraqqa Álihan Baymenov: «Túrysbek Sәuketaevtyng «Jelqayyq», Aqberen Elgezekting «Darday», Abay Aymaghambetting «Tolqyndy kýtken bala» romandary», - dep jauap berdi.
Ádeby podkasttar joqtyng qasy
Býgingi kitap kóp taraghan zamanda әr adam ózine shyn mәninde paydalysyn tauyp oquy manyzdy. Álihan Baymenov ol ýshin qazaqsha әdeby sholu jasaytyn baghdarlama, podkasttardy kóbeytuding qajettiligin atap ótti.
«Adamdardy jetelep jol kórsetip otyratyn әdeby baghdar beretin qazaqsha habarlar kerek. Orys, aghylshyn tilderinde búnday baghdarlamalar kóp. Sol sekildi bizde qazaqsha әdeby sholu jәne zamanauy әdebiyetti taldau podkasttary kerek. Arnalardyng bir baghyty osy bolu kerek. Oqyrmandy da tәrbiyeleu kerek. Tek búrynghy klassika emes, qazirgi jazylyp jatqan shygharmalardy da. Meninshe, osy manyzdy baghyt», - dedi baghdarlama qonaghy.
Baghdarlamanyng tolyq núsqasy:
Abai.kz