مىڭداعان كىتاپتى قازاق تىلىنە اۋدارۋىمىز كەرەك!
ەلىمىز مىڭداعان كىتاپتى قازاق تىلىنە اۋدارۋى كەرەك. سەبەبى، كەڭەس داۋىرىندە بۇل ىستەن وقشاۋلانىپ، الەمدىك اقىل-ويدىڭ كوزدەرىنەن اجىراپ قالدىق. ماسەلە جايىندا استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابى باسقارۋشى كوميتەتىنىڭ توراعاسى، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءاليحان بايمەنوۆ «24KZ» ارناسىنداعى «ءتۇيىن» باعدارلاماسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ايتتى.
«تاپ قازىر، بۇگىنگى كۇنى بىزگە باسقا تىلدەن كىتاپ اۋدارۋ ءبىرىنشى ورىندا تۇر. سەبەبى ءبىز كەڭەس داۋىرىندە وقشاۋلانىپ قالدىق. قازاق تىلىنە اۋدارىلعان كىتاپ وتە از. 100, 200 كىتاپ دەيدى. ال ءبىز مىڭداعان كىتاپ اۋدارۋىمىز كەرەك. ويتكەنى الەمدىك اقىل-ويدىڭ كوزدەرىنەن اجىراتتى كەزىندە جۇيە. ءوزىمىزدىڭ تىلىمىزدەن اجىراتتى. وسى ەكى ولقىلىقتىڭ ورنى ءالى دە تولتىرۋدى قاجەت ەتەدى»، - دەدى سپيكەر.
ءاليحان بايمەنوۆ اۋدارماشىلارعا سۋبسيديا بەرۋ تۋرالى باستاما كوتەردى. قازاق تىلىنە تىكەلەي اۋدارۋ شەتەلدىك شىعارمانىڭ تۇپكىلىكتى ماعىناسىن جەتكىزەتىنىنە نازار اۋداردى.
«قازاقشاعا جاڭا ءماتىن اۋدارعان كەز-كەلگەن ادامعا مەملەكەت سۋبسيديا بەرۋ كەرەك. سۇرانىس بولسا، جالاقىسى بولسا، بىزدە تىل بىلەتىن ماماندار كوپ. وتاندىق اۆتورلارمەن قاتار، اۋدارماشىلاردى سول دەڭگەيدە قويۋىمىز كەرەك»، - دەدى ول.
كىتاپحاناشىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ كەرەك
سۇحبات قوناعى ءاليحان بايمەنوۆ ەلىمىزدە كىتاپحاناشىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماسەلەسىن قوزعادى. اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە بۇل ماماننىڭ دۇرىس ورتا قالىپتاستىرۋدا ماڭىزى زور.
«بىزدە مارتەبەسىن كوتەرىپ، لايىقتى ورىن قامتاماسىز ەتەتىن ماماندىق - ول كىتاپحاناشى. اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە كىتاپحاناشى سول ورتانى ۇيىتاتىن تۇلعا بولۋى كەرەك. سايكەسىنشە ونىڭ جالاقىسى دا دۇرىس بولۋ كەرەك جانە كىتاپحانا سول ورتانى قالىپتاستىراتىن جەرگە اينالۋى كەرەك. ول تۋرالى كەشەگى پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىندا دا ايتىلعان», - دەدى سپيكەر.
بالالاردى كىتاپ وقۋعا قالاي قىزىقتىرامىز؟
ءاليحان بايمەنوۆ ەرەكشە كوڭىل بولەتىن باعىت – ول بالالار ادەبيەتى ەكەنىنە توقتالدى. بالدىرعانداردىڭ دۇنيەتانىمىن قالىپتاستىرۋدا كىتاپتىڭ ورنى زور. ايتۋىنشا، بۇگىندە ەلدە شىعىپ جاتقان كىتاپتاردىڭ 70%-ى وقۋلىق. وتاندىق ونىمدەر ءالى دە از.
«قازىرگى بالا ەرتەگىنى ءماتىن تۇرىندە عانا ەمەس، سۋرەتتەرمەن، كوميكس تۇرىندە وقيدى. ۇلىتاۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا مەن قازاقتىڭ تاريحي كەيىپكەرلەرىن پايدالاناتىن كوميكستەرگە حالىقارالىق بايگە جاريالاۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادىم. كوميكسكە، مانگاعا، باسقا دا انيماتسيالىق ونىمدەرگە. سوندا ول الەمگە تارايدى جانە ءوزىمىزدىڭ بالالار بويىنا ءسىڭىرىپ وسەدى»، - دەدى ءاليحان بايمەنوۆ.
سونىمەن قاتار، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى زامان اعىمى مەن تەحنولوگيالىق پروگرەستى ءوز مۇددەمىزگە پايدالانا ءبىلۋىمىز كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى. بالانىڭ بويىندا بىلىمگە، ادامگەرشىلىككە ۇمتىلۋ، ۇلكەندى سىيلاۋ سياقتى دۇرىس قۇندىلىقتار قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى.
«باعدارلاما كورەرمەندەرىنە قانداي 3 كىتاپتى وقۋعا كەڭەس بەرەسىز؟», - دەگەن سۇراققا ءاليحان بايمەنوۆ: «تۇرىسبەك ساۋكەتاەۆتىڭ «جەلقايىق»، اقبەرەن ەلگەزەكتىڭ «دارداي»، اباي ايماعامبەتتىڭ «تولقىندى كۇتكەن بالا» روماندارى», - دەپ جاۋاپ بەردى.
ادەبي پودكاستتار جوقتىڭ قاسى
بۇگىنگى كىتاپ كوپ تاراعان زاماندا ءار ادام وزىنە شىن مانىندە پايدالىسىن تاۋىپ وقۋى ماڭىزدى. ءاليحان بايمەنوۆ ول ءۇشىن قازاقشا ادەبي شولۋ جاسايتىن باعدارلاما، پودكاستتاردى كوبەيتۋدىڭ قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتتى.
«ادامداردى جەتەلەپ جول كورسەتىپ وتىراتىن ادەبي باعدار بەرەتىن قازاقشا حابارلار كەرەك. ورىس، اعىلشىن تىلدەرىندە بۇنداي باعدارلامالار كوپ. سول سەكىلدى بىزدە قازاقشا ادەبي شولۋ جانە زاماناۋي ادەبيەتتى تالداۋ پودكاستتارى كەرەك. ارنالاردىڭ ءبىر باعىتى وسى بولۋ كەرەك. وقىرماندى دا تاربيەلەۋ كەرەك. تەك بۇرىنعى كلاسسيكا ەمەس، قازىرگى جازىلىپ جاتقان شىعارمالاردى دا. مەنىڭشە، وسى ماڭىزدى باعىت»، - دەدى باعدارلاما قوناعى.
باعدارلامانىڭ تولىق نۇسقاسى:
Abai.kz