Týrki әlemi aptalyghy: Aqtoty Rayymqúlova bayandama jasady
Ázerbayjan Respublikasynyng Mәdeniyet ministrligi, Ázerbayjan Respublikasynyng Ghylym jәne bilim ministrligi jәne Ázerbayjan Últtyq ghylym akademiyasynyng bastamasymen Baku jәne Hankendi qalalarynda Birinshi Týrkologiyalyq qúryltaydyng 100 jyldyghyna arnalghan auqymdy «Týrki әlemi aptalyghy» bastaldy. 2026 jylghy 29 mausym men 3 shilde aralyghynda ótetin mereytoylyq is-sharalar Geydar Áliyev ortalyghy ghimaratyndaghy saltanatty ashylu rәsimimen bastau aldy.
Alghashqy kýnning negizgi әri manyzdy is-sharalarynyng biri «Týrki әlemi – birtútas otbasy: ortaq maqsattar jolyndaghy halyqaralyq týrki yntymaqtastyghy úiymdarynyng qyzmeti» taqyrybyndaghy plenarlyq otyrys boldy. Basqosu týrki yntymaqtastyghynyng jetekshi halyqaralyq úiymdarynyng basshylaryn bir alangha jinap, ortaq qúndylyqtardy saqtau, mәdeny yqpaldastyqty terendetu, ghylym, bilim jәne gumanitarlyq yntymaqtastyqty damytu, sonday-aq aldaghy birlesken qyzmetting basym baghyttaryn aiqyndau mәseleleri boyynsha pikir almasudyng manyzdy alanyna ainaldy.
Plenarlyq otyrysta resmy bayandama jasaghan Týrki mәdeniyeti jәne múrasy qorynyng preziydenti, professor Aqtoty Rayymqúlova osydan jýz jyl búryn Bakude qalanghan ghylymy jәne mәdeny yntymaqtastyq dәstýrleri býginde týrki memleketterining sayasy erik-jigeri men týrki yntymaqtastyghy halyqaralyq úiymdarynyng birlesken qyzmetining arqasynda jana damu kezenine qadam basqanyn atap ótti.
Qor preziydenti Ázerbayjan Respublikasynyng Ýkimetine, Ázerbayjan Respublikasynyng Mәdeniyet ministrligine jәne Birinshi Týrkologiyalyq qúryltaydyng 100 jyldyghyna arnalghan Týrki әlemi aptalyghyn úiymdastyrugha atsalysqan barlyq seriktes úiymdargha rizashylyghyn bildirdi.
Óz sózinde professor Aqtoty Rayymqúlova Týrki mәdeniyeti jәne múrasy qorynyng Týrki әlemi aptalyghynyng baghdarlamasyna belsendi qatysyp otyrghanyn atap ótti. Onyng aituynsha, Qor jýzege asyryp jatqan bastamalar ortaq týrki múrasyn zertteuge jәne keninen nasihattaugha, ghylymy yntymaqtastyqty keneytuge, sonday-aq týrki halyqtary arasyndaghy mәdeny yqpaldastyqty odan әri nyghaytugha baghyttalghan.
Sonymen qatar Qor preziydenti Qordyng bastamasymen Baku TV telearnasymen birlesip Birinshi Týrkologiyalyq qúryltaydyng 100 jyldyghyna arnalghan arnayy súhbattar toptamasy dayyndalghanyn habarlady. Joba ayasynda Týrki әlemining kórnekti ghalymdary men ziyaly qauym ókilderi Qúryltaydyng tarihy manyzy, týrki halyqtarynyng ortaq ghylymiy-mәdeny múrasy jәne onyng qazirgi kezendegi ózektiligi jónindegi oi-pikirlerimen bólisti.
Sózining sonynda professor Aqtoty Rayymqúlova mereytoylyq is-sharalar múnymen shektelmeytinin atap ótti. Jyl sonynda Týrki mәdeniyeti jәne múrasy qorynyng bastamasymen, Ázerbayjan Respublikasynyng Mәdeniyet ministrliginin, týrki memleketterining YuNESKO janyndaghy túraqty ókildikterining jәne halyqaralyq týrki yntymaqtastyghy úiymdarynyng qatysuymen Parij qalasyndaghy YuNESKO shtab-pәterinde Birinshi Týrkologiyalyq qúryltaydyng 100 jyldyghyna arnalghan halyqaralyq is-shara ótkizu josparlanuda. Búl bastama Qúryltay múrasyn halyqaralyq dengeyde keninen dәripteuge, ortaq mәdeny jadyny nyghaytugha jәne Týrki әlemi elderi arasyndaghy gumanitarlyq yntymaqtastyqty damytugha manyzdy ýles qosady.
Plenarlyq otyrysta sonday-aq Ázerbayjan Respublikasy mәdeniyet ministrining orynbasary Farid Djafarov, TÝRKSOY úiymynyng Bas hatshysy Súltan Raev, Týrki akademiyasynyng preziydenti Shahin Mústafaev jәne Yunus Emre institutynyng basshysy Abdurrahman Ály sóz sóiledi.
Týrki yntymaqtastyghy halyqaralyq úiymdary basshylarynyng bayandamalarynan keyin «Birinshi Týrkologiyalyq qúryltaydyng 100 jyldyghy (1926–2026)» estelik belgisin saltanatty týrde tabystau rәsimi ótti.
Abai.kz