Memleketting zansyz әreketterinen keltirilgen ziyandy óndeu qúqyghy konstitusiyalyq dengeyde bekitildi
Býgin Qazaqstan Respublikasynyng jana Konstitusiyasy – elding Negizgi Zany kýshine endi. Ol qoghamnyng irgeli qúndylyqtaryn aiqyndaydy, adam men azamattyng qúqyqtary men bostandyqtaryn bekitedi, memlekettik biylikti úiymdastyrudyng negizderin belgileydi jәne memleketting odan әri damuynyng berik qúqyqtyq túghyry bolyp tabylady. Jana Konstitusiya qúqyq ýstemdigin nyghaytudyng jәne azamattardyng qúqyqtaryn qorghaudyng konstitusiyalyq kepildikterin keneytuding jana kezenin aiqyndaydy.
Jana Konstitusiyanyng manyzdy ózgeristerining biri – 15-bapta әrkimning memlekettik organdardyn, olardyng lauazymdy adamdarynyng jәne memlekettik funksiyalardy jýzege asyrugha uәkilettik berilgen ózge de adamdardyng zansyz әreketterinen keltirilgen ziyannyng óteluine qúqyghynyng bekitilui.
Atalghan kepildikting Konstitusiyada bekitilui azamattardyng qúqyqtaryn qorghaudyng eng joghary qúqyqtyq dengeyde qosymsha negizge ie bolghanyn bildiredi. Osylaysha, ziyandy óteu qúqyghy zannamalyq kepildik qana emes, adamnyng qúqyqtaryn qorghaudyng konstitusiyalyq kepildigine ainaldy.
Árbir azamat ózining qúqyqtary memleketting jәne onyng ókilderining zansyz sheshimderi, әreketteri nemese әreketsizdigi saldarynan búzylghan jaghdayda, keltirilgen ziyannyng óteluine senim arta alady.
Búghan deyin múnday ziyandy óteu mәseleleri negizinen salalyq zannamamen retteletin. Endi búl kepildik eng joghary konstitusiyalyq mәrtebege ie bolyp, memleketting adam aldyndaghy jauapkershiligin aiqynday týsedi әri búzylghan qúqyqtardy qalpyna keltiruge qosymsha kepildikter beredi.
Konstitusiya manyzdy qaghidatty bekitedi: memleket adam qúqyqtaryn qorghaudy qamtamasyz etip qana qoymay, eger onyng organdarynyng nemese lauazymdy adamdarynyng zansyz әreketterinen ziyan keltirilse, olardyng búzyluyna da jauapty bolady.
Atalghan qúqyqtyng konstitusiyalyq dengeyde bekitilui qúqyq ýstemdigi qaghidatyn nyghaytudyng manyzdy tetigine ainalyp, adam qúqyqtaryn qorghau men memleketting jauapkershiligi qazirgi zamanghy qúqyqtyq jýiening ajyramas bóligi ekenin taghy bir mәrte aiqyndaydy.
Abai.kz
