بۇگىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى – ەلدىڭ نەگىزگى زاڭى كۇشىنە ەندى. ول قوعامنىڭ ىرگەلى قۇندىلىقتارىن ايقىندايدى، ادام مەن ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن بەكىتەدى، مەملەكەتتىك بيلىكتى ۇيىمداستىرۋدىڭ نەگىزدەرىن بەلگىلەيدى جانە مەملەكەتتىڭ ودان ءارى دامۋىنىڭ بەرىك قۇقىقتىق تۇعىرى بولىپ تابىلادى. جاڭا كونستيتۋتسيا قۇقىق ۇستەمدىگىن نىعايتۋدىڭ جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ كونستيتۋتسيالىق كەپىلدىكتەرىن كەڭەيتۋدىڭ جاڭا كەزەڭىن ايقىندايدى.

جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ماڭىزدى وزگەرىستەرىنىڭ ءبىرى – 15-باپتا اركىمنىڭ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ، ولاردىڭ لاۋازىمدى ادامدارىنىڭ جانە مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ۋاكىلەتتىك بەرىلگەن وزگە دە ادامداردىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرىنەن كەلتىرىلگەن زياننىڭ وتەلۋىنە قۇقىعىنىڭ بەكىتىلۋى.

اتالعان كەپىلدىكتىڭ كونستيتۋتسيادا بەكىتىلۋى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ ەڭ جوعارى قۇقىقتىق دەڭگەيدە قوسىمشا نەگىزگە يە بولعانىن بىلدىرەدى. وسىلايشا، زياندى وتەۋ قۇقىعى زاڭنامالىق كەپىلدىك قانا ەمەس، ادامنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ كونستيتۋتسيالىق كەپىلدىگىنە اينالدى.

ءاربىر ازامات ءوزىنىڭ قۇقىقتارى مەملەكەتتىڭ جانە ونىڭ وكىلدەرىنىڭ زاڭسىز شەشىمدەرى، ارەكەتتەرى نەمەسە ارەكەتسىزدىگى سالدارىنان بۇزىلعان جاعدايدا، كەلتىرىلگەن زياننىڭ وتەلۋىنە سەنىم ارتا الادى.

بۇعان دەيىن مۇنداي زياندى وتەۋ ماسەلەلەرى نەگىزىنەن سالالىق زاڭنامامەن رەتتەلەتىن. ەندى بۇل كەپىلدىك ەڭ جوعارى كونستيتۋتسيالىق مارتەبەگە يە بولىپ، مەملەكەتتىڭ ادام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ايقىنداي تۇسەدى ءارى بۇزىلعان قۇقىقتاردى قالپىنا كەلتىرۋگە قوسىمشا كەپىلدىكتەر بەرەدى.

كونستيتۋتسيا ماڭىزدى قاعيداتتى بەكىتەدى: مەملەكەت ادام قۇقىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي، ەگەر ونىڭ ورگاندارىنىڭ نەمەسە لاۋازىمدى ادامدارىنىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرىنەن زيان كەلتىرىلسە، ولاردىڭ بۇزىلۋىنا دا جاۋاپتى بولادى.

اتالعان قۇقىقتىڭ كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلۋى قۇقىق ۇستەمدىگى قاعيداتىن نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگىنە اينالىپ، ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ مەن مەملەكەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى قازىرگى زامانعى قۇقىقتىق جۇيەنىڭ اجىراماس بولىگى ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە ايقىندايدى.

Abai.kz