Qazaqstan qoghamynda tarihy әdilettilik mәselesi jii talqylanady. Alayda ótkenning qasiretterine ýnemi nazar audaryp, soghan baylanyp qalu elding damuyna kedergi keltirui mýmkin. Mәjilisting búrynghy deputaty Ermúrat Bapiyding aituynsha, memleketting algha jyljuy ýshin eng aldymen últtyng boyynda quat, ruh kýshi jәne bolashaqqa degen senim boluy qajet.

«Bizde osy zamanmen qatar jýruge jetkilikti kýsh-quat boluy kerek. Jas úrpaqtyng boyynda ishki quat boluy tiyis. Eger biz ýnemi ótkenge qarap, tek ótkendi aityp, kórgen qasiretimizdi eske alyp, sәtsizdikterimizge kinәlilerdi ýzdiksiz izdey bersek, onda tek jylap-syqtaytyn halyqtyng psihologiyasyna týsip ketuimiz mýmkin», – deydi deputat.

Ermúrat Bapy búl oiyn Preziydentting Qyzylordada ótken Últtyq qúryltay otyrysynda aitqan «tarihy jaraqattan qalyptasqan últtyq psihologiyadan arylu qajet» degen sózimen baylanystyrady. Onyng aituynsha, osy túrghyda eng aldymen jazushylar men әdebiyet ókilderining róli erekshe. Olar shygharmalarynda ótkenning sarqynshaqtary men auyl ómiri turaly ghana jazudy dogharyp, jastardy jasampazdyqqa, bilim alugha, ýlken maqsat qonggha, jýregi men isinde adal bolugha jigerlendiretin zamanauy qalalyq roman janryndaghy tuyndylargha kóbirek den qoyy qajet.

Bapidyng sózinshe, qoghamnyng barlyq kýshi men úmtylysy ótkenge ókinish bildiruge emes, bolashaqtyng mýmkindikterine baghyttaluy tiyis.

«Barlyq qiyndyqtyng sebebin ózgeden kóru, bәrin halyq basynan ótkergen qasirettermen týsindiru jәne kinәlilerdi izdeu eshqanday nәtiyje bermeydi. Meninshe, Preziydent jetkizgisi kelgen negizgi oy – osy», – deydi ol.

Deputat sonday-aq әlemdik tәjiriybege nazar audarady. Onyng pikirinshe, kóptegen memleketter óz tarihynda auyr kezenderdi bastan ótkergenimen, keyin bolashaqqa baghyttalghan damu jolyn tandady.

Mysal retinde ol Ekinshi dýniyejýzilik soghystan keyingi Germaniyany keltiredi. Búl el fashistik iydeologiyadan bas tartyp, qoghamnyng sanasyn ózgertti. Japoniya atom bombalarynyng zardabyn kórgenine qaramastan, keyin әlemdegi jetekshi tehnologiyalyq jәne ekonomikalyq derjavalardyng birine ainalyp, AQSh-pen tyghyz yntymaqtastyq ornatty. Al Ontýstik Koreya da joyqyn soghystan keyin qysqa uaqyt ishinde eng damyghan memleketterding qataryna qosyldy.

«Bizding bolashaqqa degen úmtylysymyz ótkenning qasiretine degen baylanysymyzdan әldeqayda kýshti boluy kerek», – deydi Ermúrat Bapiy.

Deputat búl qúbylysty «balalyq shaqtaghy psihologiyalyq jaraqat» úghymymen de salystyrady. Onyng aituynsha, eger adam ómir boyy tek sol jaraqatpen ómir sýrse, tolyqqandy damy almaydy jәne kóbine sәtsiz adam bolyp qalady. Sol siyaqty últ ta ózin qúrban retinde qabyldau psihologiyasynan arylyp, tarihy tәjiriybeden sabaq alyp, progressivti, quatty әri órkendegen memleket qúru jolynda algha jyljuy tiyis.

Abai.kz