Astana kýni merekesine oray úiymdastyrylghan «ELORDA CUP» respublikalyq arnayy jobasynda últtyq sport ókilderi túnghysh ret óner kórsetti. Jaydarman sahnasynda alghash ret paluandar qauymynyng atynan «Baluan tas» últtyq sport týrleri jәne mәdeniyeti akademiyasynyng ókilderi qúrghan «BaluanTAS» komandasy qatysyp, ózderining erekshe әzil-ospaghymen, últtyq qúndylyqtardy nasihattaytyn mazmúndy qoyylymdarymen kórermenning ystyq yqylasyna bólendi.

«Arnayy jobamyzda arnayy komandalar bar. Arnayylap Jaydarman sayystaryna qatysqaly otyr. Solardyng biri – ortada «BaluanTAS» batyrlar qúramasy», – dedi «Qazaqstan KVN Odaghy» RJQB preziydenti, kesh jýrgizushisi Esen Eleuken.

Joba Beybitshilik jәne Kelisim sarayynda ótip, elimizding әr ónirinen jinalghan ýzdik jaydarmanshylardyng basyn qosty. Olardyng qatarynda Seyfulliyn, BAQ, Últtyq úlan, Madmuazeli, Media, Sanat, Túmar, Smart, Embi, Qyzylorda, Djeki, Shanyraq, Aqyndar komandalary. Osynday bedeldi respublikalyq sahnada últtyq sport salasynyng atynan alghash ret baq synaghan «BaluanTAS» komandasynyng óneri kórermender men qazylar alqasynyng joghary baghasyna ie bolyp, ýzdikter qatarynan kórindi.

Sayystyq tizimge Týrkistan oblysy Otyrar audany atynan tirkelgen komandanyng basty ereksheligi – qazaq kýresi, últtyq sport, paluandyq dәstýr, eldik ruh jәne últtyq mәdeniyetti әzil arqyly dәripteui. Búl bastama últtyq sporttyng zamanauy mәdeny kenistikte jana formatta nasihattaluyna tyng serpin berdi.

Taghy bir ereksheligi qatysushylardyng barlyghy da túlghaly iri jigitter – boyy 190 santiymetrden 2 metr 10 santiymetr aralyghyndaghy alyptar. Ernar Rzaliyev (top jetekshisi), Ernúr Saduaqas, sonday-aq Maqsat Núrqaliyev, Janserik Beknazar, Darhan Begaydar, Ernúr Jomart, Múhamedjan Kenesbek jәne qosalqyda gimnast-dzudoshy oqushy Edil Mamyrayhan boldy.

Búl orayda «Baluan tas» últtyq sport týrleri jәne mәdeniyeti akademiyasynyng preziydenti Abylayhan Qalnazarov:

«Biz qazaq kýresi federasiyasy men federasiyalary, assosiasiyalary, jalpy últtyq sport týrleri federasiyalary men assosiasiyalary, tipten Turizm jәne sport ministrligi jasamaghan qadam jasadyq. Óz ýlgimizben barshagha jol kórsetip, ýndeu jasap otyrmyz. Túnghysh ret kýsh iyeleri sahynada óner kórsetti jәne jay óner kórsetpey, óz qúndylyghyn yumor tiline baylap kórermenge jetkizdi. Qazir zaman talaby basqasha. Jastargha óz iydeologiyandy siniru ýshin olardyng súranysyna beyimdeluing kerek. Búl jaghynan «BaluanTAS» túnghysh jolashar jәne múzjarghysh boldy», – dep atap ótti ol.

Búdan bólek A.Qalnazarov:

«Bizde olardaghyday budjet joq. Onday alapat budjet bolghanda kosmosqa raketa úshyryp, әldeqashan Marsqa qonushy edik. Býgin әzil kýni ghoy», –  dep әzildedi.

Alayda Abylayhan Mamyrayhanúlynyng aituy bir búl ghana emes, Onyng aituynsha, Reseylik KVN-ge layyqty balama etip, qazaq jastar yumor salasyn әlemdik dengeyge kótergen Esen Eleukendi de paluan qataryna jatqyzugha bolady. Yaghny ol da baluantasshylar úghymymen aitqanda, «simvoldyq Baluan tas kótergen paluan». «Onyng kótergeni ne?» degende, aitys ónerin kótergen Jýrsin Erman sekildi qazaq әzil-ospaghy men jastar Jaydarmanynyng Baluan tasyn enserip, kóterip túghyrly ornyna qoydy.  

Oyyn barysynda top jetekshisi Ernar Rzaliyevting «Baluan tas degen ne?» degen saualyna, «BaluanTAS» komandasynyng beldi mýshesi Maqsat Núrqaliyev: «Baluan tas degenimiz – Qajymúqan men Baluan Sholaq atalarymyzdyng qolynyng taby qalghan kiyeli jәdiger. Búryn aqyndar múny jyrlasa, halyq auyzdan-auyzgha taratyp, «Erlik – erding isi, al sol erlikting kuәgeri – Baluan tas» degen», – dep jauap berdi.

Aytsa aitqanday,. «Baluan tas» akademiyasy aldaghy uaqytta da últtyq sporttyng qúndylyqtaryn jastar arasynda keninen dәriptep, shygharmashylyq jobalar arqyly qazaqtyng kýshtik-ruhany múrasyn janghyrtu baghytyndaghy júmystaryn jalghastyra beredi.

Akademiya – qazaq kýresi, bәige, sadaq atu, tenge ilu, kókpar, jamby atu, audaryspaq, qúsbegilik, toghyzqúmalaq, asyq atu, arqan tartu sekildi últtyq sport týrlerin tarihiy-mәdeny jәne ghylymy túrghydan jýieleuge, olardyng iydeyalyq-mentalidyq mәnin ashugha, sonday-aq halyq arasynda últtyq biregeylikti nyghaytugha baghyttalghan ghylymiy-tanymdyq ortalyq. Qúrylghan kýninen beri «Últtyq sport kitaptary» seriyasyn, «Qazaq kýshining kartasy», «Kýsh leksiyasy» «Baluan tas sapary» ekspedisiyasy, «Alyptar muzeyin ashu» siyaqty jalpyrespublikalyq jobalardy jýzege asyryp keledi. Endi mine olardyng qataryna jastargha baghdarlanghan jana joba – «BaluanTAS» komandasy qosylyp otyr.

Ayta keteyik, akademiya jyl basynan beri Nәzir Tóreqúlov muzeyin ashu men derekti filimin týsiru,

Qajymúqan dramasyn qoi (Jastarmen kollaborasiya), Týrkistan oblysyna Baluan tas ekspedisiyasyn úiymdastyru, Kóne Baluan tas rәsimin janghyrtu, «Baluan tas» ghylymy júmysy (Jas ghalymdar) syndy birqatar isterdi atqaryp, 20-dan asa «Kýsh» leksiyalaryn ótkizip ýlgerdi. Qazirgi tanda taqyryptyq 2 muzey ashudy josparlauda.

Abai.kz