«Kópke jaghu – onay. Últqa qyzmet etu – qiyn»

Kez kelgen halyqtyng tarihynda taghdyrsheshti kezender bolady. Onday sәtterde memleketti algha sýireytin túlghalardyng eng basty qasiyeti – júrttyng uaqytsha qoshemetin emes, elding mәngilik mýddesin tanday bilui. Sebebi memleket qayratkerining ólshemi onyng qanshalyqty tanymal bolghanymen emes, qanshalyqty jauapkershilik kótergenimen baghalanady.

Býgingi aqparat tasqyny men әleumettik jeliler ýstemdik etken zamanda kópshilikting kónilinen shyghu búrynghydan әldeqayda onay. Bir sәttik emosiyagha sýiengen mәlimdeme jasau, júrttyng súranysyna lezde ýn qosu nemese kópshilikke únaytyn sheshim qabyldau arqyly tanymaldyqqa ie bolugha bolady. Biraq memleket dәl osynday kónil kýimen basqarylmaydy.

Óitkeni memlekettik sayasat – bir kýndik pikirding emes, birneshe onjyldyqtyng taghdyryn aiqyndaytyn jauapkershilik.

Úlybritaniyanyng әigili memleket qayratkeri Uinston Cherchilli: «Memleket qayratkeri kelesi saylau turaly emes, kelesi úrpaq turaly oilaydy» degen eken. Osy bir qysqa ghana sózding ózinde memlekettik basqarudyng býkil filosofiyasy jatyr. Eger әrbir sheshim býgingi qolpashtaugha qarap qabyldansa, ertengi úrpaq onyng saldaryn kóteruge mәjbýr bolady.

Qazaq tarihynda da dәl osynday memleketshil túlghalar az bolghan joq. Álihan Bókeyhannyn: «Últqa qyzmet etu – bilimnen emes, minezden» degen qanatty sózi býginde búrynghydan da manyzdy estiledi.

Shynynda da, elge qyzmet etu ýshin bilim jetkiliksiz. Ol ýshin batyldyq, prinsipshildik jәne ar-ojdan qajet. Keyde memleketke adal qyzmet etu ýshin óz bedelindi, tipti sayasy bolashaghyndy da tәuekelge tiguge tura keledi.

Ahmet Baytúrsynúly: «Halyqqa qyzmet etemin degen adamgha bәribir: deputat bol, gazet shyghar, bala oqyt...» dep, qyzmetting ataghyna emes, onyng nәtiyjesine mәn bergen.

Býgin biz osy ústanymdy qanshalyqty ústanyp jýrmiz?

Memlekettik qyzmet – mansap emes, amanat!

Ókinishke qaray, qazirgi qoghamda keyde memlekettik qyzmet joghary mәrtebe nemese jayly ómirding kepili retinde qabyldanatynday kórinedi. Al shyn mәninde ol – eng auyr amanat.

Lauazym – artyqshylyq emes.

Lauazym – jauapkershilik.

Óitkeni әrbir qabyldanghan sheshim milliondaghan adamnyng ómirine әser etedi.

Memlekettik basqaru – kabiynette otyryp qújatqa qol qoiy ghana emes. Ol – elding qauipsizdigin qamtamasyz etu, ekonomikany damytu, últtyq birlikti saqtau, keler úrpaqqa berik memleket qaldyru.

Memleketti basqaru degenimiz – býgingi emes, ertengi Qazaqstandy oilau.

Qoghamdy bóluding qúny tym auyr...

Qazirgi әlemde memleketterding әlsireuine tek ekonomikalyq qiyndyqtar ghana sebep bolmaydy. Eng qauipti qater – qoghamnyng ishten bólinui.

Býginde әleumettik jeliler arqyly taralatyn jalghan aqparat, óshpendilikke shaqyratyn pikirler, últqa, tilge, rugha, ónirge nemese әleumettik jaghdaygha qarap adamdardy bir-birine qarsy qoy әreketteri jiyilep barady.

Bir qaraghanda múnday sózder jay ghana pikir sekildi kórinui mýmkin.

Alayda olardyng saldary ondaghan jyldargha sozylatyn senim daghdarysyna alyp keledi.

Adamdardyng bir-birine degen qúrmeti joghalady.

Qoghamdaghy auyzbirshilik әlsireydi.

Memleketke degen senim azayady.

Al múnday jaghday kez kelgen elding damuyn tejeydi.

Sondyqtan qoghamdy әdeyi arazdastyrudy sayasy úpay jinaudyng qúralyna ainaldyru – memleketke jasalghan jaqsylyq emes, bolashaqqa jasalghan qiyanat.

Naghyz sayasatker halyqty bólmeydi.

Kerisinshe, biriktiredi.

Sýikimsiz boludan qoryqpaghan kóshbasshylar

Tarihta keyin dúrys ekeni moyyndalghan kóptegen sheshimder alghashynda qatty synalghan.

Óitkeni kez kelgen reforma belgili bir dәrejede qolaysyzdyq tughyzady.

Ózgeristi eshkim onay qabyldamaydy.

Biraq uaqyt óte kele sol sheshimderding memleket ýshin qanshalyqty manyzdy bolghany belgili bolady.

Sondyqtan uaqytsha tanymaldyq pen tarihy jauapkershilik әrdayym qatar jýrmeydi.

Keyde elding bolashaghyn qorghau ýshin býgin halyqtyng bәrine únay bermeytin sheshim qabyldaugha tura keledi.

Búl – sayasy batyldyq.

Búl – memleketshildik.

Búl – kóshbasshylyq.

Erteng kim jauap beredi?

Býgin Qazaqstanda týrli dengeydegi lauazymdy túlghalar az emes.

Biraq lauazymnyng kóp boluy memleket qayratkerlerining kóp ekenin bildirmeydi.

Memleket qayratkeri degenimiz – halyqtyng býgingi kónil kýiinen búryn, elding úzaq merzimdi taghdyryn oilaytyn adam.

Ol qajet kezde kópshilikke únamaytyn bolsa da, dúrys sheshim qabylday alady.

Óitkeni ol ózining bedelinen búryn memleket taghdyryn joghary qoyady.

Alash kósemderining bar ómiri osynyng dәleli boldy. Olar óz bastarynyng qamyn emes, últtyng keleshegin oilady. Qughyn-sýrginge úshyrasa da, ústanymynan taymady. Sol sebepti olardyng enbegi uaqyt ótken sayyn biyiktey týsude.

Tarihtyng tarazysy ózgeshe.

Ol uaqytsha maqtaudy emes, mәngilik payda әkelgen enbekti ólsheydi.

Býgingi qoghamgha dәl osynday memleketshil kózqaras auaday qajet.

Bizge kópke jaghynatyn emes, kópting ertenin oilaytyn túlghalar kerek.

Júrttyng qoshemetine emes, últtyng bolashaghyna qyzmet etetin azamattar kerek.

Óitkeni býgingi batyl sheshim – ertengi berik memleketting kepili.

Sondyqtan bәrimizdi oilandyruy tiyis bir ghana súraq bar:

Ertengi Qazaqstannyng iygiligi ýshin býgin sýikimsiz bolugha batyly jetetin el aghalary aramyzda shynymen bar ma?

Amantay Toyshybayúly

Abai.kz