Shalkóde jaylauynda Rayymbek audanynyng 90 jyldyq mereytoyyna arnalghan «Hantәniri qazynasy» halyqaralyq etnofestivali bastaldy. Mereytoy ayasynda 150-ge juyq aqshanqan kiyiz ýy tigilip, týrli taqyryptar boyynsha kórmeler úiymdastyryldy. Onda otandyq jәne halyqaralyq qolónershiler men etnodizaynerlerdin, qylqalam sheberlerining ýzdik tuyndylary, últtyq taghamdar men auyl sharuashylyghy ónimderi halyq nazaryna úsynyldy. Últtyq sport týrlerinen sayystar ótip, kil myqtylar ózara syngha týsude. Mәdeniy-kópshilik is-sharagha Qytay, Týrkiya, Resey, Ázirbayjan, Qyrghyzstan, Tәjikstan, Belarusi, Armeniya, Ózbekstan, Gruziya elderinen, Qazaqstannyng týkpin-týkpirinen qonaqtar aghylyp kelip, úlan-asyr toydyng kuәsi boluda, – dep habarlaydy Almaty oblysy әkimining baspasóz qyzmeti.

Halyqaralyq festivalide Rayymbek audanynyng tarihy damu joly men әleumettik-ekonomikalyq jetistikteri tanystyryldy. Aumaly-tókpeli zamanda elding qauipsizdigin kýzetken Rayymbek batyrdyng erlik isteri dәripteldi. Asqar shyndy Hantәniri baurayynan týlep úshqan Berdibek Soqpaqbaev, Múqaghaly Maqataev, Erkin Ibitanov, Saghat Áshimbaev, Altynbek Sәrsenbaev jәne Orazaly Dosbosynov syndy birtuar túlghalardyng ónegeli ómir joly nasihattaldy. Dala mәdeniyetin aishyqtaytyn, qazaq halqynyng qasiyetti «Qarqaraly» jaylau kóshi kórermendi tarihtyng tereng qoynauyna sapar shektirdi. Mәni men sәni kelisken saltanatty kósh kóshpeli elding salt-dәstýri men mәdeniyetinen syr shertip, bereke men birlikting jarshysyna ainaldy. Shetelden kelgen sheberlerding sherui de halyqtyng erekshe nazaryna ilikti.

Sharagha QR Preziydentining kenesshisi Mәlik Otarbaev ta qatysyp, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyng qúttyqtauyn jetkizdi.

«Rayymbek – tarihy teren, yntymaghy jarasqan berekeli ónir. Osy ónegeli ólkeden kóptegen túghyrly túlghalar shyghyp, últ mýddesi ýshin qaltqysyz qyzmet etti. Qazir audan halqy auyl sharuashylyghy, turizm jәne basqa da salalarda qajyrly enbek etip, tughan jerin kórkeytuge atsalysyp keledi. Sonday-aq olar el taghdyryna әser etetin bastamalardy ýnemi qoldap, úiymshyldyqtyng ozyq ýlgisin tanytyp jýr. Audan túrghyndarynyng jalpyhalyqtyq referendumgha belsene qatysyp, Jana Konstitusiyany qoldauy – sonyng aiqyn dәleli. Osy orayda, aimaqty damytugha zor ýles qosqan azamattardyng bәrine shynayy rizashylyghymdy bildiremin. Sizder aldaghy uaqytta da el iygiligi ýshin enbek ete beresizder dep senemin», – delingen qúttyqtau hatta.

Oblys әkimi Marat Súltanghaziyev óz sózinde qút qonghan, yrys úyalaghan Narynqol óniri halqymyzdyng ruhany múrasy men tarihy jadynyng ajyramas bóligi ekenin aitty.

«Búl – eli ýshin tughan Rayymbek batyrdyn, Úzaq pen Jәmenkening erligi órilgen kiyeli meken. Últtyq ruhtyng besigine ainalghan osy topyraqtan qazaq mәdeniyeti men әdebiyetining talay biregey túlghalary týlep úshty. Balalar әdebiyetining klassiygi Berdibek Soqpaqbaevtyng 100 jyldyq mereytoyynyng YuNESKO dengeyinde atalyp ótui – osy ónirden shyqqan úly túlghalardyng múrasy halyqaralyq dengeyde moyyndalghanynyng aighaghy. Qazaq poeziyasynyng Hantәniri Múqaghaly Maqataevtyng jyrlary – últymyzdyng sarqylmas asyl qazynasy. Sol úlylyqtyng izin ala, sóz ónerining tuyn jyqpay ilgeri sýiregen synshy Saghathan Áshimbaev pen jazushy-dramaturg Baqqoja Múqay da osy topyraqtyng perzentteri. Al aitys ónerining aituly ókilderi Erkin Ibitanov pen Orazaly Dosbosynov qazaqtyng sóz qúdiretin asqaqtatyp, tól ónerimizding mereyin ýstem etti. Múnymen qosa, búl qútty meken últ mýddesi jolynda ayanbay enbek etken, el basqarghan sayasy jәne qogham qayratkerlerin de dýniyege әkeldi. Osynday tau túlghalardy qalyptastyrghan Rayymbek audany – el ruhaniyatynyng altyn arqauy bolyp qala beredi», – dedi aimaq basshysy.

Sonday-aq Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyng auyldyq aimaqtardy, strategiyalyq manyzy joghary shekaralyq ónirlerdi damytugha, halyqtyng túrmys sapasyn arttyrugha әrdayym erekshe basymdyq beretinin aityp, osy baghytta Rayymbek audanynda da jýieli júmystar jýrgizilip jatqanyn jetkizdi. Aytuynsha, tabighy baylyghy men tarihy múrasyn saqtay otyryp, audan әleumettik-ekonomikalyq damudyng jana kezenine nyq qadam basyp keledi. Ózining agrarlyq әleuetimen elimizding azyq-týlik qauipsizdigin qamtamasyz etuge, oblys ekonomikasyn órkendetuge zor ýles qosuda. Rayymbekting brendine ainalghan kartop sharuashylyghy men dәndi-daqyldar óndirisi, mal sharuashylyghy – otandyq ónimning altyn standartyna ainalyp otyr.

«Aumaqtyng turistik әleueti de óte joghary. Hantәniri shyny, túnyq Túzkól men Tastau kólderi, Shalkóde jaylauy búl ólkeni elimizdegi eng kórkem ónirlerding birine ainaldyrdy. Osynau qaytalanbas tabighat baylyghy trekking, alipinizm, etnoturizm jәne ekologiyalyq turizmdi damytugha keng jol ashady. Narynqol ónirining osynau ekologiyalyq taza turistik mýmkindikteri aldaghy uaqytta halyqtyng әl-auqatyn kóteretin, aimaq ekonomikasyn órge sýireytin negizgi qozghaushy kýshke ainaluy tiyis», – dedi oblys әkimi.

Ayta keteyik, Rayymbek audanynyng mereytoyyna arnalghan sharalar legi ýsh kýn boyy Tәnirtau tósin dumangha bóleude. 90 jyldyqqa oray Qarasaz auylynda «Qúlmambetting qúlynyn qúndaqtaghan ólke» atty aitysker aqyn Orazaly Dosbosynovty eske alugha arnalghan II respublikalyq oqushylar aitysy úiymdastyryldy. Narynqol auylynda aqiyq aqyn Múqaghaly Maqataevtyng shygharmashylyghyna arnalghan aqyn-jazushylardyng qatysuymen ghylymiy-tanymdyq konferensiya ótkizildi. Sonday-aq audan ortalyghynda oblys ónerpazdary men elimizding tanymal estrada júldyzdarynyng qatysuymen ótken gala-konsert túrghyndar men qonaqtargha merekelik kónil-kýy syilady. Ýsh kýndik duman býgin Shalkóde jaylauynda qorytyndylanady. Mereytoy ayasynda sonday-aq «Jolan jýirigi» respublikalyq at bәigesi men últtyq sport týrlerinen jarystar ótedi. Bәsekening jýldesi de qomaqty. Shara qorytyndysynda tabighattyng tazalyghyn saqtap, ekologiyalyq mәdeniyetti qalyptastyru maqsatynda «Taza Qazaqstan» baghdarlamasy ayasynda senbilik ótkizilmek.

Abai.kz