Bir keli temirding qúny onyng salmaghymen emes, oghan qosylghan aqyl, enbek jәne tehnologiyamen ólshenedi. Shiykizat kýiinde jýz dollar túratyn metall kýrdeli óndiristen ótken sayyn baghasy milliondaghan dollargha deyin kóterilui mýmkin.

Temirden tagha jasalsa, onyng qúny birneshe ese ósedi. IYne, saghattyng serippesi men tetigine ainalsa, baghasy myndaghan ese artady. Al asa dәl lazerlik qúrylghynyng bólshegi jasalsa, qarapayym metall joghary tehnologiyalyq ónimge ainalady.

Qazaqstannyng basty ekonomikalyq sabaghy da osynda jatyr. Biz múnay, gaz, uran, mys, temir, hrom men siyrek metaldargha bay elmiz. Biraq tabighy baylyqty jer astynan qazyp alyp, sol kýiinde syrtqa jóneltu arqyly onyng eng ýlken paydasyn ózge memleketterge qaldyryp kelemiz.

Múnaydy tek shiyki kýiinde satpay, odan janarmay, poliymer, plastmassa, sintetikalyq talshyq jәne himiyalyq ónim shygharsaq, tabys birneshe ese kóbeyedi. Mystan kabeli, elektronika bólshekteri men elektr jabdyghyn óndiruge bolady. Temir men bolattan tehnika, qozghaltqysh, vagon jәne kýrdeli óndiristik qúral jasaugha mýmkindik bar.

Shiykizat satu jyldam payda әkelgenimen, eldi úzaq merzimdi baylyqqa jetkize bermeydi. Naghyz ósim kenning ózinde emes, ony óndeytin zauytta, jana tehnologiyada jәne bilikti mamannyng qolynda qalyptasady. Bir tonna metaldan qansha ónim shygharylghany memleketting óndiristik quatyn kórsetedi.

Qazaqstangha jer qoynauyn maqtan etumen shektelmey, sol baylyqty qymbat tauargha ainaldyratyn ekonomika qajet. Sonda múnay baghasyna qarap alandamaytyn, metalyn arzangha bermeytin, óz tehnologiyasyn eksporttaytyn elge ainalamyz. Tabighy resurs memleketti uaqytsha bayytady, al tereng óndeu men bilim últty úzaq uaqyt asyraydy.

Núrlan Júmaqanov

Abai.kz