Farida auyldan qalagha kóship kelgen. Tepse – temir ýzetin jigittermen qatar túra qalyp, qara júmysqa kiriskende, eshkimge ese jibermeytin auyldyng qara qyzy qalagha qonys audarmaytyn-aq edi... qareket tabylmady. Jo-joq, auyl mýlde qareketsiz emes: sauatyn siyr bar, baghatyn qoy bar, baptaytyn baqsha bar, biraq sonyng bәri týptep kelgende ishim-jemdi ghana aiyratyn tirshilikting kózi bolyp qalghan. Jalghyz qara siyrdy qaqtap sauyp alghanymen, sýti shaygha qatyp, artylghany azyn-aulaq qúrt-may boludan aspaydy. 15-20 qoydyng jýni eshqayda ótpeydi, terisi tulaqtyqqa da jarmaydy. Sodan tisting suyn soryp qalghan kýnderde qotandaghy әlgi 15-20 qoygha kóz tigedi. Múnday ýide maldyng basy óse me? Ala jazday týbin qopsytyp suaryp, japyraghyn jau qúrttardan aryltyp alghandaghy kartoby men qyzanaghy, qiyary men qyryqqabaty ishim-jemnen artylmaydy. Ýidegi balalar kókeniske qarap kók qaryn bolyp otyrghanda, ony qalay bazargha shygharyp saudalsyn?

Farida ýsh jasqa ayaq basqan ýlkenin arqasyna tanyp, jasqa jana tolghan kishkentayyn omyrauyna alyp, mýgedek kýieuin ertip qalagha attanghan. «Alda, beyshara-ay, adamy adamyn tanymaytyn qalada qaytip kýn kóresinder? Áyteuir, el ishi – auylda otyra bergendering jón edi!» – desken ýlkender jaghy shyn jandary ashyp. Farida: «Kórermiz, – dedi, – búiyrghanyn kórermiz. Jas pen kәri týgel baryp jatqan qala ghoy, ashtan qatyp qalmaspyz. Tipti, kýnimizdi kóre almay, taptalyp tabanda qalsaq, altynqúrsaq auylgha qaytyp oralarmyz».

Farida qalagha kósher aldynda qoradaghy mal men qolgha iliner mýkәmmal-mýlkin týgel satqan. Ózi – zadynda úqypty әiel, búrynnan jinap jýretin biraz aqshasy bar edi – barynyng basyn qúrap qalagha kóship kelgen bette bireuding «vremyankasyn» satyp aldy. «Vremyanka» – nәn qalanyng shetinde qalqayyp túrghanymen, elektr jaryghy tartylghan, irgesinen qúdyq qazylghan, shatyry jabylghan, edeni salynghan, esik-terezesi býtin jayly qonys bolyp shyqty. Endi Farida iske kirissin. Eki bilekti týrinip alyp ol dәuletti adamdardyng ýiin tazalap, tamaghyn isteytin júmys tauyp aldy. Artyq-auyz sózge ýiirligi joq, birtogha, isine adal, jýzinen iman tógilgen qarapayym kelinshek bәrine únady. Bay әielder birine-biri qonyrau shalyp, Faridanyng qyzmetin maqtasatyn. «Enbegi adal Faridanyn. Onyng qyzmetine qansha aqy tólseng de artyq etpeydi», – deydi keng saraylarda bylq-sylq etip otyratyn hanymdar. Sonyng biri Gýlnara hanym Faridagha aqyl aitty.

–  Feri, – dedi ol, – sen nege otbasyna Ýkimetting tarapynan berilip túratyn atauly әleumettik kómekke úmtylmaysyn?

– Denim sau, dertim joq, tegi, sonday kómek súrap, kenselerdi jaghalaghanym jaramas? –  dep Farida qyzaryp ketti.

– Feri, sen tartynba. Atauly әleumettik kómekke baylanyp qalmaysyn. Onyng ýstine qazir toqsan sayyn Ýkimet adamdary jaghdayyndy bilip, súrap túrady. Jaghdayyng jaqsaryp, eshkimning aldynda kiriptar bolmaytynday halge bir jetip alsang – atauly әleumettik  kómek toqtaydy. Oghan deyin sen memleketting jәrdemin paydalan. Ýiinde shiykiókpe eki balang jýr sening jolyna qarap jәutendep. Joldasyng 1-toptaghy mýgedek. Júmysqa jaramsyz. Biraq әleumettik jaghdayy tómen otbasylaryna qol úshyn sozatyn mansap ortalyqtaryna barsa, olardyng súraghan qújattaryn sauatty týrde tapsyrsa, joldasyna da júmys tabylyp qalar. Áuel deseng mansap ortalyghyndaghy azamattar kýieuine jeke kәsip kózin ashyp berui de mýmkin.

–  Ras pa, әpke, osy aityp túrghanynyz? – Farida mansap ortalyghynyng qyzmeti turaly shyn qyzyghyp, qadala súraghan. Gýlnara hanym oqyghan, eri de, ózi de ýlken kәsiporyndy basqaryp otyrghan jandar emes pe, Faridagha Qazaqstan Ýkimeti men jergilikti organdardyng әleumettik kómekke múqtaj jandargha qalay, qaytip jaghday jasap jatqanyn úqtyrugha tyrysty. Sol kezde Faridanyng úqqany mynalar boldy:

Atauly әleumettik kómek (AÁK) әr toqsan sayyn taghayyndalady eken. Onyng mólsheri otbasy qúramyna, tabys dengeyine jәne ónirdegi kedeylik shegine qaray jeke eseptelip otyratyngha úqsaydy.

Atauly әleumettik kómekti alugha Qazaqstan Respublikasynyng azamattary, qandastar, bosqyndar, elde túraqty túratyn sheteldikter men azamattyghy joq adamdar qúqyly eken. QR azamattary men qandastardan ózgesi AÁK alugha nege qaqyly ekenin týsine almasa da, Farida ishinen, «e-e, meyli, taryqqan jandardyng bәrine Ýkimetimiz qamqor bolyp jatsa, ony nesine qyzghanamyn?» dedi de qoydy.

Basty talap – otbasynyng jan basyna shaqqandaghy ortasha tabysy belgilengen kedeylik sheginen tómen boluy tiyis eken jәne esepteu kezinde otbasynyng barlyq mýshelerining jiyntyq tabysy eskeriledi eken. Ázirge Faridanyng otbasynda Faridadan ózge jan balasy júmys istemeydi. Qala berdi, atauly әleumettik kómekten bólek, az qamtylghan otbasylargha qosymsha qoldau kórsetiledi eken.

–  Anyqtap aitqanda, – dedi Gýlnara hanym resmy aqparattardyng birine kóz jýgirte otyryp, – 1 jastan 6 jasqa deyingi az qamtylghan otbasylardyng әrbir balasyna ay sayyn 1,5 ailyq eseptik kórsetkish (AEK) mólsherinde qosymsha tólem beriledi. Al, 2026 jylghy 1 nauryzgha deyin  50,1 mynnan astam bala 1,5 ailyq eseptik kórsetkish kóleminde tólem alghan. Oghan 618,1 mln tenge júmsalghan.  Balalardan bólek 2026 jylghy 1 nauryzdaghy jaghday boyynsha, AÁK 163,3 myng adamgha taghayyndalypty,  2026 jylgha respublikalyq budjetten búl baghdarlamany iske asyrugha 62,7 mlrd tenge bólinipti.

– Farida, – dedi qalyng sifralrdan sinlisining basyn qatyrghysy kelmeudi  oilap, sózin qysqa qayyrghan Gýlnara hanym, – qalagha kelding be? Qaqyndy bil de, qatargha qosyl!

Faridanyng jýregi atqaqtap ketti. Balalaryna tólem aqy alyp túrsa,  mýgedek bolyp qalghan kýieui kәsip ashyp ketse, ózi tynbay júmys istey berse, qatargha qosylyp ketedi-au, ә? Solay bolady, solay boluy kerek. Farida jaqsylyqqa senedi, ainalayyn Ýkimetining qoldauyna senedi. Onyng ómirinde bәri de jaqsy bolady!

Núrlan Asylbek

Abai.kz