Aqyn, Qazaqstan Jazushylar odaghynyng mýshesi, Qazaqstannyng enbek sinirgen qayratkeri, Halyqaralyq «Alash» әdeby syilyghynyng iyegeri Bekjan Áshirbaev 52 jasqa qaraghan shaghynda dýniyeden ozdy.

Áshirbaev Bekjan Tórebekúly 1974 jyly Ontýstik Qazaqstan oblysy, Maqtaaral audany, «Lenin joly» újymsharynda dýniyege kelgen.

1996 jyly Ál-Faraby atyndaghy Qazaq últtyq uniyversiytetining jurnalistika fakulitetin ýzdik bitirgen. Sol jyldan beri atalmysh bilim ordasynda qyzmet atqaryp keldi. Jurnalistika salasynda eleuli enbek etti.

Ál-Faraby atyndaghy QazÚU-dyng respublikagha taraytyn «Qazaq uniyversiyteti» gazetining bas redaktory (2002-2006); Respublikalyq «Azamat.kz» qoghamdyq-sayasy aptalyghy bas redaktorynyng birinshi orynbasary (2005-2006); Respublikalyq «El men Jer» qoghamdyq-sayasy aptalyghynyng bas redaktory (2006); Respublikalyq «Jas qazaq ýni» gazeti bas redaktorynyng orynbasary (2007); Qazaqstan Jazushylar Odaghyna qarasty respublikalyq «Qazaq әdebiyeti» gazeti bas redaktorynyng birinshi orynbasary t.b. qyzmetterdi atqardy.

Qazaqstan Jurnalister odaghynyng mýshesi. Respublikalyq «Qazaq әdebiyeti», «Júldyz», Jas qazaq ýni», «Azamat.kz», «Parasat» basylymdarynda toptama ólenderi jariyalandy. 2008 jyly «Jazushy» baspasynan memlekettik tapsyrys boyynsha jaryq kórgen «Qonyr әuen» ólender kitabynyng jәne ózge de jyr jinaqtarynyng avtory.

«Abay» aqparattyq portaly újymy marqúmnyng tughan-tuysqandary men jaqyndaryna, qalyng oqyrman qauymgha qayghyryp kónil aitady.

Qasymqan Begman:

«Onyng aqyndyq әlemi de erekshe bolatyn. «Qonyr әuen» atty jyr jinaghy oqyrmangha jol tartsa, aitys ónerindegi órnekti sózderi, sazgerlik qyry men el arasyna keng taraghan әnderi shygharmashylyq bolmysynyng san qyrly ekenin tanytty. Ómirining sonyna deyin әdebiyet pen jurnalistikagha qyzmet etip, artynda óshpes iz qaldyrdy.

2009 jyly Bekjan Áshirbaevty Sankt-Peterburg qalasyna jasaghan «Mústafa Shoqay jolymen» atty ekspedisiyama birge ertip barghan edim. Sol sapar barysynda onyng aqyndyq, jurnalistik qyrymen qatar, izdenimpaz zertteushilik qabiletine de jaqynnan kuә boldym.

Osy ótken shilde aiynyng 16-shy júldyzy kýni Qazaqstan Jazushylar odaghyna, mening júmys kabiynetime Bekjan ózi bas bolyp, Sәken Sybanbay, Ermahan Shayqy, Asqar Dýisenbi tórteui arnayy izdep kelip, kabiynette bir saghattay, sosyn dәmhanagha baryp, týstenip, tórt saghattay armansyz syrlasyp edik.

Sol kýni men Bekjan bauyrymdy songhy ret kórip túrghanymdy bilgen joq edim. Odan keyin tek telefonmen ghana  sóilesip jýrdik. Songhy ret habarlasqanynda: «Qas - agha, Tarazda sizding shygharmashylyghynyz jayly jazyp jýrgen Gýlsara Baydanova  degen synshy qaryndasymyz bar. Sol jas  synshynyng maqalasyn sizge jiberemin»,- dep ózime beytanys qyzdyng maqalasyn jibergen edi.

Bekjan bauyrym әleumettik jelige eng songhy postyn bes kýn búryn jazyp, «Kóktóbege shaqyru» degen ólenin salghan eken.

KÓKTÓBEGE ShAQYRU

Almaty – әsem jәnnatym,
Ghashyqtar әnin tabatyn.
Júldyzdy týnde jazu bar
Biz ghana oqy alatyn.

Kóktóbe jaqta kóp qyzyq,
Qaytayyq, ainam, kók sýzip.
Jana ashylghan gýlderdin
Túsaukeserin ótkizip.

Baqytty sәtter tym saran,
Syilayyn bәrin bir saghan.
Kóktemning kiygen kóilegin
Kóbelek qushy qyrqadan.

Bókteri taudyng tondanyp,
Oynaydy yzghar qol qaryp.
Úmtylghanymda sýyge
Túrarsyng әlsiz qorghanyp.

(Bekjan Áshirbaev)

Býkil halyqty Kóktebege shaqyryp, eng songhy ólenin jazghan aqyn ózi de jeti qat kókke  úshyp ketti...

Bekjan bauyrymnyn  jarqyn beynesi, azamattyq bolmysy, aqyndyq ýni men qalamgerlik múrasy ony qadirlegen qalyng júrttyng jadynda úzaq saqtalary sózsiz.

Alla aldynan jarylqap, imany salamat bolsyn. Jany jәnnatta, ruhy peyishte shalqysyn. Artynda armanda qalghan ata-anasyna, óz otbasy men tughan-tuystaryna, bauyrlaryna, ýzengilesterine  sabyr men tózim tileymin».

Dosan Kenjetay:

«Bekjan bauyrymdy syrttay qúrmettedim. Ol aqyn edi. Sonau 90 -shy jyldary lek legimen qazaq aitys sahnasyna kelgen jas aqyndar últtyng ertenine qanat sermetken, qiyalyn kókke órletken naghyz jyrshy, aqyn edi.. Birde bir toyda “Kórshining qyzy” әning naghyz lirika boldy, rahmet degenimde, e ol әn de sózi de kóp syngha úshyrady. Janyma jaqyn emes, jastyqtyng bir kýileri ghoy degeni bar. Meyli júrt ne dese o desin bauyrym, mening esimde sol әninmen aq qymbatsyn! Jatqan jering jayly bolsyn! Janyng júmaqta shalqysyn! Ornyng oisyrap qaldy au…».

Berik Jýsipov:

«Birdene jazugha da qolymnyng barmay otyrghanyn qarashy. Oipyrmay, ótkende ghana edi ghoy Bauyrjannyng shaqyrtuymen Jayyqqa birge baryp, biraz nәrseni bazarlap qaytqanymyz. Barghansha, qaytqansha aghymyzdan aqtarylyp, aghyl-tegil әngime aityp, jasandy zerdening jayyn qozghap. Ekeumiz búryn-sondy býitip saparlas bolmaghan ekenbiz. Qu tirshilikten qolymyz qalt etip, úzaq sóileskenimiz de sol eken. Onyng ýstine, qaytar baghytymyz da bir bolyp shyqty. Sodan, ýiining túsyna deyin alyp keldim. Jol boyy taghy da sol, tausylmaytyn úzaq sonar әngimening sorabyna týsip alyp. Syrtqa syryn asha bermeytin Bekjan bolmysqa sonda tanyrqaghanmyn, parasat, payymdaryna tanghalyp. Kólikten týsip bara jatyp: «Agha, aralasyp túrayyq ta», — dep edi-au, ainalayyn. Kólenkenning qasynan jylystap esil ómiring ótip bara jatyr eken da. Ishtey aralasyp túrudy oilaghanmyn sonda. Biraq, búl adam pendening qay oiy iske asyp, degeni bolypty? Endi, mine, «Baqúl bol!» deuge de tilim kelmey túr. Pyraghyng kókke kóterilip ketipti. Asyl Bekjan-ay, bauyrym-ay…».

Serik Ábiken:

«Qayran, Beken… Alashtyng ayauly aqyny Bekjan Áshirbaev kóz júmdy degen habar keldi. Nazarbaev kezinde “Komsomoldar ornyna nansogharlar keldi ghoy” dep sypayy soyghan aitysker, songhy jyldary qalamyna sýienip, oqshaulau kýide  jyrmen syrlasqan syrbaz lirik Bekenning eluding asuynan endi asqanda túz-dәmi týgesilipti. Ótkende: Seke, JIY-ge әn jazdyrdym, — dep “Jalghan kuәliktin” óleni men muzykasyn jiberip edi. Sonda:

Adamda bolmas az arman,
Ay kýzetkenshe tóbesin.
Qútylghan kim bar ajaldan,
Kóp bolsa jýzge kelesin…— degen joldar bar. QazÚU qalashyghy túsynda shylym shegip túryp “Key joly auyr eken” — degem. Jýreging bir súmdyqty sezgendey me, jýzge deyin әli kóp bar edi ghoy, Beke?! Imandy bol.  Alla aldynnan jarylqasyn!».

Abai.kz