Qazaqstan Respublikasy Ortalyq saylau komissiyasy OSK Tóraghasy Núrlan Ábdirovtyng basshylyghymen Vinsent Piyket bastaghan EQYÚ DIAQB Qazaqstan Respublikasy Qúryltayynyng deputattaryn saylaudy bayqau jónindegi Missiyasynyng mýshelerimen qorytyndy kezdesu ótkizdi.

«Bizding shaqyruymyzdy qabyl alyp, qysqa merzimdi, sonday-aq úzaq merzimdi bayqaushylardy jibergenderiniz ýshin alghysymyzdy bildiremiz. Saylau nauqany barysynda mening jәne Ortalyq saylau komissiyasy mýshelerining olarmen pikir almasugha mýmkindigimiz boldy. QR OSK negizgi mindeti - dauys beru kýnin úiymdastyrudyng joghary dengeyin qamtamasyz etu. Saylau komissiyalaryna qoyylghan basty talap dauys beru rәsimderining barynsha ashyqtyghy men obektivtiligin qamtamasyz etu boldy. Sizderding Missiyalarynyzdyn, sonday-aq barlyq basqa halyqaralyq missiyalardyng jәne basqa elderding ortalyq saylau organdaryndaghy әriptesterimizding saylau prosesin úiymdastyrugha bergen ong baghasyna qanaghattanamyz», - dep atap ótti Núrlan Ábdirov.

Missiyanyng Aralyq esebi jәne Saylaudyng aldyn ala nәtiyjeleri men qorytyndylary turaly mәlimdemesin talqylau barysynda Ortalyq saylau komissiyasynyng Tóraghasy birqatar mәselelerge nazar audardy. Atap aitqanda, OSK basshysy Qúryltaydyng jana sayasy institut ekenin atap ótip, osyghan baylanysty ótken saylau Missiyanyng qújattarynda kórsetilgendey, «merziminen búryn ótkizilgen parlamenttik saylau» bolyp tabylmaytyndyghyn jәne ony belgilengen merzimnen búryn ótkizildi dep esepteuge bolmaytynyn aitty. Sonymen qatar, Qazaqstan Preziydentining saylaudy ótkizu turaly Jarlyqqa qol qoyghan kýni dauys beru kýnine bir jylgha juyq uaqyt qalghanda bastalghan ashyq konstitusiyalyq prosesting songhy qúqyqtyq kezeni bolghany atap ótildi. Ol Memleket basshysy alghash ret bir palataly Parlamentke kóshu turaly bastamany 2025 jylghy 8 qyrkýiekte Qazaqstan halqyna Joldauynda úsynghanyn eske saldy. Osy sәtten bastap atalghan bastamany iske asyru boyynsha jýieli júmys jýrgizildi.

OSK Tóraghasy saylau prosesine qatysushylardy oqytu boyynsha jýrgizilgen auqymdy júmystar turaly da aityp berdi. Atap aitqanda, 71 270 saylau komissiyasynyng mýshesin qamtyghan 7 567 seminar ótkizildi. Sonday-aq sayasy partiyalardyn, búqaralyq aqparat qúraldarynyng jәne qoghamdyq úiymdardyng ókilderine arnalghan arnayy oqytu seminarlary úiymdastyryldy. Barlyghy 23 323 adam qatysqan 1 131 is-shara ótkizildi.

Kezdesu barysynda dәstýrli jәne zamanauy kommunikasiya arnalaryn biriktirgen aqparattyq-týsindiru nauqanyna da nazar audaryldy. Núrlan Ábdirov derbes derekterdi qorghaudy qamtamasyz etu, mýgedektigi bar adamdar ýshin uchaskelerding qoljetimdiligi jәne bayqaushylardyng júmysyna qajetti jaghday jasau mәselelerine de toqtaldy.

«Ortalyq saylau komissiyasy ýshin bayqau instituty - jay ghana formalidylyq emes, ashyq әri transparentti saylau prosesining asa manyzdy elementi. Akkreditteuge berilgen barlyq ótinish qanaghattandyryldy. Saylau nauqanynyng býkil kezeninde qoghamdyq birlestikti nemese kommersiyalyq emes úiymdy akkreditteuden bas tartu, sonday-aq búryn berilgen akkreditteu turaly kuәlikterdi qaytaryp alu jaghdaylary bolghan joq. Dauys beru kýni saylau uchaskelerinde zannamada belgilengen barlyq saylau rәsimderi saqtaldy. Bayqaushylar tarapynan uchaskelik saylau komissiyalarynyng rәsimdik búzushylyqtary turaly birde-bir akt jasalmaghan. Bayqaushylar men jurnalisterden de resmy shaghymdar men ótinishter kelip týspedi. Dauys beru kýni saylau rәsimderining saqtaluyna 51 mynnan astam últtyq bayqaushy, partiyalyq tizimderin úsynghan sayasy partiyalardyng 7 003 senim bildirgen ókili bayqau jýrgizdi. Sonday-aq bayqaugha 42 shet memleketten jәne 13 halyqaralyq úiymnan 777 halyqaralyq bayqaushy qatysty», - dep atap ótti Núrlan Ábdirov.

Óz kezeginde Vinsent Piyket bayqaushylardyng júmysyna jaghday jasaghany, sonday-aq ashyqtyq pen ortalyq jәne ónirlik dengeyde bayqaushylargha tiyisti aqparatty úsynugha ýnemi dayyn bolghany ýshin Qazaqstan tarapyna rizashylyghyn bildirdi.

«EQYÚ DIAQB Missiyasynyng aldyn ala mәlimdemesinde biz Ortalyq saylau komissiyasy atqarghan júmystyng tiyimdi bolghanyn jәne joghary tehnikalyq dengeyde oryndalghanyn moyyndaymyz. Sizderding ónirlik jәne jergilikti saylau uchaskelerin, sonday-aq uchaskelik jәne aumaqtyq saylau komissiyalaryn dayyndau barysynda qoldanghan dәiekti tәsilderinizdi atap ótemiz. Biz býkil el boyynsha saylau komissiyalarynyng 70 myng qyzmetkerin kaskadty oqytugha, sonday-aq saylaushylardy aqparattandyrugha qanshalyqty kýsh júmsalghanyn týsinemiz. Missiyanyng Qorytyndy esebi jariyalanghannan keyin, onda qamtylghan úsynymdar men qorytyndylardy zerdeleuge mýmkindikteriniz bolady dep ýmittenemin», - dep atap ótti Vinsent Piyket.

Sonday-aq EQYÚ DIAQB-nyng aldyn ala esebinde saylau nauqany jalpy alghanda qalypty, әri úiymdasqan týrde ótip, saylau kýni jaqyndaghan sayyn qarqyn alghany atap ótiledi. Barlyq dengeydegi saylau komissiyalary saylaugha tehnikalyq dayyndyqty kәsiby týrde jýzege asyryp, zanda belgilengen merzimderdi saqtady jәne saylaugha qatysushy partiyalardyng senimine ie boldy. Ortalyq saylau komissiyasy mýddeli taraptar men BAQ ókilderi qatysqan ashyq otyrystardy túraqty týrde ótkizdi.

Kezdesu sonynda Núrlan Ábdirov Bayqaushylar missiyasynyng Qorytyndy esebi manyzdy qújat bolyp tabylatynyn atap ótti. Onda kórsetilgen barlyq úsynymdar men qorytyndylar múqiyat zerdelenip, onyng ishinde QR Ortalyq saylau komissiyasy janyndaghy Sarapshylyq kenesting otyrysynda talqylanatyn bolady.

Ayta keteyik, saylau nauqany barysynda OSK Tóraghasy men mýsheleri EQYÚ DIAQB Saylaudy bayqau missiyasynyng bayqaushylarymen birqatar mazmúndy әri jan-jaqty kezdesuler ótkizip, olar kótergen súraqtargha tolyqqandy jauap berdi. Sonday-aq EQYÚ DIAQB bayqaushylary Ortalyq saylau komissiyasy mýshelerining aimaqtargha inspeksiyalyq saparlary ayasynda úiymdastyrylghan is-sharalargha qatysty. Olar ózderin qyzyqtyrghan mәseleler boyynsha súraqtar qoyyp, uchaskelik saylau komissiyalarynyng mýshelerimen súhbattasty, jergilikti jerlerde saylaudy úiymdastyru barysymen tanysty.

Abai.kz