Kenesarygha kelgende kilt ýziletin tuystyq...
Astanada oqyp jýrgen qyrghyz qyzdarynyng Kenesary hannyng aruaghyna til tiygizui (bas sýieginen sharap ishemiz, red) Aqorda men Bishkekting syilastyghyna syzat týsiretin faktor dep jazady Ertenmedia.kz.
Qos boyjetkenning kamera aldynda kóz jasyn kóldetip, keshirim ótingenimen mәsele sheshilmeydi. Álgilerding auzynan shyqqan auyr sóz kórshi eldegi mem.iydeologiyanyng tikeley kórinisi dep ashyq aita alamyz.
Qazaq-qyrghyz bir tughan decek te, eki elding mektep qabyrghasynan bastap oqytylatyn tarihynda qarama-qayshylyq jeterlik. Solardyng eng kýrdelisi de, jandy jeri de han Kenening túlghasy.
Qazaq dalasy ýshin Kenesary – Reseyding otarlau sayasatyna qarsy kelgen songhy zandy han, qasiyetti qaharman. Al qyrghyz tarihnamasynda ol Ormon hannyng jerine, Sarybaghysh rularyna joryq jasaghan «qatygez feodal», óz jerin qorghaghan qyrghyzdardyng beybit auyldaryn shapqan agressor retinde sipattalady. Múnday oqulyqpen ósken jas úrpaqtyng sanasynda Kenesarygha degen óshpendilik sәby kezden sana týkpirine sinedi. Eki memleket tәuelsizdik alghan 30 jyldan astam uaqytta osy ortaq tarihy jaranyng auzyn emdeuge, 1847 jylghy Kekiliksengir qyrghynyn sayasattandyrmay, ghylymy dengeyde obektivti saraptaugha birde-bir ret batyl qadam jasalmady.
Jiyrma jastaghy student qyzdardyng oiyna «hannyng basynan sharap ishemiz» degen súmdyq metafora kókten salbyrap týsken joq. Búl ma, búl sol elding biylik kuluarynda, kóshe men as ýide aitylyp jýrgen qaradýrsin týsinikting syrtqa tebui.
Songhy jyldary qyrghyz qoghamynda últtyng payda boluyna qatysty ghylymy negizsiz etnomifter de etek jayyp jatyr. Osy qúbylys jelige tarap, ózin «tarihshy» sanaytyn belsendiler «qazaqtar bertinde ghana qúralghan, týbi bizden taraghan» deytin qisynsyz әngimelerdi ashyq aitatyn boldy. Memleket tarapynan múnday sandyraqtargha toqtau salynbady, kerisinshe últshyl elektoratty júbatudyng taptyrmas qúraly retinde paydalanyldy.
Nәtiyjesinde, zamanauy bilimmen qarulanudyng ornyna, jelidegi qysqa rolikterden sauat ashqan qyrghyz jastary kórshi halyqtyng memlekettigi men tarihyn joqqa shygharudy ýirenshikti әdetke ainaldyrdy. Astanadaghy oqigha osynyng ainasy.
Álgi әlgi eki boyjetken she? Anyghy, keshegi ýndeu ýreyden tughan formalidy qadam. Olar jazadan qútylu ýshin qazaq tilinde sóilep, keshirim súraghanymen, sanasyndaghy «basqynshy Kenesary» obrazy nemese qyrghyz qoghamyndaghy «qazaq bizden taraghan» degen týsinik joyylyp ketken joq. Resmy Bishkek óz elindegi tarihy mifter men jalghyz senimdi kórshisine baghyttalghan auyr ritorikany auyzdyqtaugha kýsh salmasa, al Astana mәdeni-aqparattyq júmysty kýsheytpese, erteng múnday oqighalar jappay sipat aluy mýmkin.
Abai.kz