كەنەسارىعا كەلگەندە كىلت ۇزىلەتىن تۋىستىق...
استانادا وقىپ جۇرگەن قىرعىز قىزدارىنىڭ كەنەسارى حاننىڭ ارۋاعىنا ءتىل تيگىزۋى (باس سۇيەگىنەن شاراپ ىشەمىز، رەد) اقوردا مەن بىشكەكتىڭ سىيلاستىعىنا سىزات تۇسىرەتىن فاكتور دەپ جازادى Ertenmedia.kz.
قوس بويجەتكەننىڭ كامەرا الدىندا كوز جاسىن كولدەتىپ، كەشىرىم وتىنگەنىمەن ماسەلە شەشىلمەيدى. الگىلەردىڭ اۋزىنان شىققان اۋىر ءسوز كورشى ەلدەگى مەم.يدەولوگيانىڭ تىكەلەي كورىنىسى دەپ اشىق ايتا الامىز.
قازاق-قىرعىز ءبىر تۋعان دەcەك تە، ەكى ەلدىڭ مەكتەپ قابىرعاسىنان باستاپ وقىتىلاتىن تاريحىندا قاراما-قايشىلىق جەتەرلىك. سولاردىڭ ەڭ كۇردەلىسى دە، جاندى جەرى دە حان كەنەنىڭ تۇلعاسى.
قازاق دالاسى ءۇشىن كەنەسارى – رەسەيدىڭ وتارلاۋ ساياساتىنا قارسى كەلگەن سوڭعى زاڭدى حان، قاسيەتتى قاھارمان. ال قىرعىز تاريحناماسىندا ول ورمون حاننىڭ جەرىنە، سارىباعىش رۋلارىنا جورىق جاساعان «قاتىگەز فەودال»، ءوز جەرىن قورعاعان قىرعىزداردىڭ بەيبىت اۋىلدارىن شاپقان اگرەسسور رەتىندە سيپاتتالادى. مۇنداي وقۋلىقپەن وسكەن جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىندا كەنەسارىعا دەگەن وشپەندىلىك ءسابي كەزدەن سانا تۇكپىرىنە سىڭەدى. ەكى مەملەكەت تاۋەلسىزدىك العان 30 جىلدان استام ۋاقىتتا وسى ورتاق تاريحي جارانىڭ اۋزىن ەمدەۋگە، 1847 جىلعى كەكىلىكسەڭگىر قىرعىنىن ساياساتتاندىرماي، عىلىمي دەڭگەيدە وبەكتيۆتى ساراپتاۋعا بىردە-ءبىر رەت باتىل قادام جاسالمادى.
جيىرما جاستاعى ستۋدەنت قىزداردىڭ ويىنا «حاننىڭ باسىنان شاراپ ىشەمىز» دەگەن سۇمدىق مەتافورا كوكتەن سالبىراپ تۇسكەن جوق. بۇل ما، بۇل سول ەلدىڭ بيلىك كۋلۋارىندا، كوشە مەن اس ۇيدە ايتىلىپ جۇرگەن قارادۇرسىن تۇسىنىكتىڭ سىرتقا تەبۋى.
سوڭعى جىلدارى قىرعىز قوعامىندا ۇلتتىڭ پايدا بولۋىنا قاتىستى عىلىمي نەگىزسىز ەتنوميفتەر دە ەتەك جايىپ جاتىر. وسى قۇبىلىس جەلىگە تاراپ، ءوزىن «تاريحشى» سانايتىن بەلسەندىلەر «قازاقتار بەرتىندە عانا قۇرالعان، ءتۇبى بىزدەن تاراعان» دەيتىن قيسىنسىز اڭگىمەلەردى اشىق ايتاتىن بولدى. مەملەكەت تاراپىنان مۇنداي ساندىراقتارعا توقتاۋ سالىنبادى، كەرىسىنشە ۇلتشىل ەلەكتوراتتى جۇباتۋدىڭ تاپتىرماس قۇرالى رەتىندە پايدالانىلدى.
ناتيجەسىندە، زاماناۋي بىلىممەن قارۋلانۋدىڭ ورنىنا، جەلىدەگى قىسقا روليكتەردەن ساۋات اشقان قىرعىز جاستارى كورشى حالىقتىڭ مەملەكەتتىگى مەن تاريحىن جوققا شىعارۋدى ۇيرەنشىكتى ادەتكە اينالدىردى. استاناداعى وقيعا وسىنىڭ ايناسى.
الگى الگى ەكى بويجەتكەن شە؟ انىعى، كەشەگى ۇندەۋ ۇرەيدەن تۋعان فورمالدى قادام. ولار جازادان قۇتىلۋ ءۇشىن قازاق تىلىندە سويلەپ، كەشىرىم سۇراعانىمەن، ساناسىنداعى «باسقىنشى كەنەسارى» وبرازى نەمەسە قىرعىز قوعامىنداعى «قازاق بىزدەن تاراعان» دەگەن تۇسىنىك جويىلىپ كەتكەن جوق. رەسمي بىشكەك ءوز ەلىندەگى تاريحي ميفتەر مەن جالعىز سەنىمدى كورشىسىنە باعىتتالعان اۋىر ريتوريكانى اۋىزدىقتاۋعا كۇش سالماسا، ال استانا مادەني-اقپاراتتىق جۇمىستى كۇشەيتپەسە، ەرتەڭ مۇنداي وقيعالار جاپپاي سيپات الۋى مۇمكىن.
Abai.kz