Seysenbi, 6 Qazan 2026
Janalyqtar 279 0 pikir 5 Qazan, 2026 saghat 15:53

Zamanauy sot tóreligine bastar manyzdy qadam

Suret: toppress.kz saytynan alyndy.

Qazaqstannyng ólim jazasynan tolyqtay bas tartuy adamnyng ómir sýru qúqyghyn qorghau jolyndaghy eleuli jetistikterining biri boldy. Belgiyalyq jurnalist Lotfy Amin Hashemy búl sheshimdi joghary baghalap, myqty sot tóreligi men zannyng beriktigi adamgha degen qúrmetti úshtastyra bilui tiyis ekenin atap ótti.

Qazaqstanda múnday jaza týrining tolyqtay joyyluy qylmystyq zannamany izgilendiruge jәne ómir sýru qúqyghynyng kepildikterin nyghaytugha baghyttalghan dәiekti sayasattyng zandy nәtiyjesi boldy.

2021 jylghy 2 qantarda Preziydent Qasym-Jomart Toqaev ólim jazasynan bas tartugha baghyttalghan Azamattyq jәne sayasy qúqyqtar turaly halyqaralyq paktige Ekinshi fakulitativtik hattamany ratifikasiyalau turaly zangha qol qoydy. Sol jyldyng 29 jeltoqsanynda Memleket basshysy ólim jazasyn qylmystyq zannamadan tolyqtay alyp tastaudy kózdeytin zangha qol qoydy. Al 2022 jyly ólim jazasyna tikeley tyiym salu Konstitusiyada bekitilip, adam ómirin qorghaudyng qúqyqtyq kepildikteri odan әri nyghaytyldy.

Beligiyalyq jurnalist, «16mai.be» aqparattyq resursynyng negizin qalaushy Lotfy Amin Hashemy Qazaqstanda ólim jazasynyng joyyluynyng izgilik túrghysyndaghy mәnine joghary bagha berdi. Ol búl sheshimdi zannyng beriktigi men adam ómirine degen qúrmetti úshtastyratyn sot tóreligin damytu jolyndaghy manyzdy beles dep atady.

Hashemiyding aituynsha, Qazaqstan qabyldaghan búl sheshim adamdy qorghaudyng qúqyqtyq negizderin nyghayta týsedi. Sarapshy atalghan qadamnyng airyqsha manyzyn sot tóreligining әdiletti әri izgi sipatyn aiqyndaytyn irgeli qaghidattarmen baylanystyrdy.

«Qazaqstannyng ólim jazasynan bas tartuy – adamnyng qadir-qasiyetin qorghaugha, zang ýstemdigi men adamnyng negizgi qúqyqtaryn qamtamasyz etuge negizdelgen sot tóreligi jýiesin damytu jolyndaghy manyzdy әri mәni zor qadam», – dep atap ótti sarapshy.

Izgilik pen tabandylyqtyng ýilesimin ol pәrmendi sot tóreligining basty artyqshylyqtarynyng biri ekenin aitty. Hashemiyding pikirinshe, múnday jýie qauipsizdikti qamtamasyz etu, jauapkershilikti kýsheytu jәne qoghamnyng senimin nyghaytu ýshin asa manyzdy. Ol qoghamdy qorghau men adamgha qúrmetpen qarau bir-birin tolyqtyratyn qaghidattar ekenin, búl ústanymdardyng asa auyr qylmystargha qarsy kýreste de óz manyzyn joghaltpaytynyn atap ótti.

«Myqty sot tóreligi jýiesi asa auyr qylmystargha batyl әri qatang den qoya otyryp, әrbir adamnyng negizgi qúqyqtary men qadir-qasiyetin mýltiksiz saqtay bilui tiyis», – dedi sarapshy.

Hashemy Qazaqstannyng búl tandauynan sot tóreligining izgilikke negizdelgen baghytyn jәne әrbir adamnyng ómirine degen qúrmetti erekshe atap ótti. Qabyldanghan sheshim memleketting qoghamdy qorghauda tabandylyq tanyta otyryp, qúqyqtyq qaghidattargha berik boluyn kózdeytin ústanymdy nyghayta týsedi. Jurnalist ólim jazasynyng tolyqtay joyyluyn eleuli ózgeris dep baghalady.

«Búl sheshim sot tóreligining qaytymsyz sharalargha jýginbey-aq pәrmendi bola alatynyn, al qoghamdy qorghau men adam ómirin qúrmetteu zang ýstemdigining irgeli qaghidattary bolyp qalugha tiyis ekenin kórsetedi», – dep atap ótti sarapshy.

Jurnalist ólim jazasynyng joyyluy Qazaqstandaghy sot tóreligin odan әri damytudyng izgilik negizderin nyghayta týsetinine airyqsha mәn berdi. Hashemiyding payymdauynsha, búl sheshimning qúndylyghy zannyng beriktigi men adamgha degen izgi qarym-qatynastyng ýilesiminen kórinedi. Ol zamanauy әri ornyqty sot tóreligi jýiesining negizin dәl osy ústanymnan kóredi.

«Ólim jazasynan bas tartu – zamanaui, әdiletti әri ornyqty sot tóreligi jýiesin qalyptastyru jolyndaghy manyzdy beles. Búl – zannyng beriktigin izgilikpen, al memlekettik ókilettikti zang ýstemdigine degen qúrmetpen úshtastyratyn jýie», – dep týiindedi sarapshy.

Beligiyalyq jurnalisting baghasy Qazaqstannyng izgilikke negizdelgen tandauynyng manyzyn kórsetedi. Ólim jazasynyng tolyqtay joyyluy ómir sýru qúqyghyn qorghau men әdil sot tóreligining negizderin nyghaytu jolyndaghy manyzdy jetistik boldy. Búl qadam qoghamdy qorghaudyng qúqyqtyq negizderin bekemdep, adam ómiri men qadir-qasiyetine degen qúrmetti onyng basty qaghidattarynyng birine ainaldyrdy.

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

46 - sóz

Nauka deystviya – ot teoriy k praktiyke

Almaz Eshanov 790
46 - sóz

Bir taghdyrdyng ar jaghyndaghy bir dәuir

Inara Aubakirova 791
46 - sóz

Akademiyk: Resey ghylymgha qaru kezendi!

Núrgeldi Ábdighaniyúly 1092