Beysenbi, 8 Qazan 2026
Janalyqtar 126 0 pikir 8 Qazan, 2026 saghat 16:26

The World Financial Review: Qazaqstan qalay ózgerdi?

Suret: dknews.kz saytynan alyndy.

Britandyq bedeldi The World Financial Review iskerlik basylymy Qazaqstannyng shiykizattyq emes sektordaghy investisiyalyq mýmkindikterin keneytu baghytyndaghy auqymdy ózgeristerine taldau jasady. Maqalada elding postkenestik kezennen keyin Ortalyq Aziyadaghy eng iri әri dinamikaly ekonomikagha ainalu jolyndaghy basty jetistikteri atap ótilgen.

Sarapshylardyng jazuynsha, tabighy resurstar Qazaqstan ekonomikasynyng qalyptasuynda sheshushi ról atqardy. Múnay-gaz sektory sheteldik kapital tartugha, eksporttyq kiristi arttyrugha jәne iri infraqúrylymdyq jobalardy qarjylandyrugha negiz boldy. Alayda shiykizatqa basymdyq beru el ekonomikasynyng әlemdik tauar baghasynyng qúbylmalylyghyna osaldyghyn kórsetti. Osyghan baylanysty Qazaqstan ekonomikany әrtaraptandyrudy memlekettik sayasattyng eng basty basymdyqtarynyng birine ainaldyrdy.

Ekonomikalyq ósim men investisiyalyq tartymdylyq

Basylym keltirgen mәlimetterge sәikes, 2025 jyldyng qorytyndysy boyynsha Qazaqstanda jan basyna shaqqandaghy JIÓ 15 myng AQSh dollarynan asyp, songhy jeti jylda 52,9%-gha ósken. Sonymen qatar 2021–2025 jyldar aralyghynda elge tartylghan tikeley sheteldik investisiyalardyng (TShI) jalpy kólemi 114,2 mlrd dollardy qúrady.

Halyqaralyq qarjy instituttary da Qazaqstan ekonomikasynyng dinamikasyn ong baghalap otyr:

Europalyq qayta qúru jәne damu banki (EQDB): 2026 jyly Qazaqstan ekonomikasy 4,7%-gha, al 2027 jyly 4,5%-gha ósedi dep boljaydy.

Aziya damu banki (ADB): Tiyisinshe 4,8% jәne 4,5% dengeyindegi ósimdi kýtedi.

Elding tәuelsiz kredittik reytingteri de investisiyalyq ahualdyng ornyqtylyghyn dәleldeydi:

S&P Global Ratings: 2026 jylghy tamyzda elding úzaqmerzimdi tәuelsiz kredittik reytingin BBB- dengeyinen BBB dengeyine kóterip, boljamdy «túraqty» dep baghalady.Fitch Ratings: Qazaqstannyng reytingin BBB dengeyinde («túraqty» boljammen) rastady.

Óndeu ónerkәsibi men agroónerkәsiptik keshen

Ekonomikany әrtaraptandyrudyng negizgi qozghaushy kýshi retinde óndeu ónerkәsibi atap ótildi. Songhy jeti jylda elde 625 jana ónerkәsip kәsiporny iske qosylyp, 62 myngha juyq jana júmys orny ashyldy.

Óndiristik transformasiyanyng jarqyn mysaly retinde avtomobili ónerkәsibin keltiruge bolady:

Songhy jeti jylda elde 800 myngha juyq avtomobili óndirildi.

Búl baghytta Kia Qazaqstan jәne Astana Motors Manufacturing Kazakhstan jobalary óndiristik quattardy eselep arttyrugha yqpal etti.

Auyl sharuashylyghy salasynda da eleuli ósim bayqalady:

Songhy jeti jylda auyl, orman jәne balyq sharuashylyghynyng jalpy ónimi 24%-gha ósip, aqshalay kólemi 5,2 trln tengeden 9,8 trln tengege jetti.

Búl kórsetkish agroónimderdi qayta óndeu, saqtau, logistika jәne agrotehnologiya salalarynda jana investorlar ýshin keng mýmkindikter ashady.

Euraziyanyng basty tranzittik haby

The World Financial Review Qazaqstannyng Euraziya qúrlyghyndaghy tiyimdi geografiyalyq ornalasuy onyng kólik-logistikalyq әleuetin arttyryp otyrghanyn basa aitady.

Masshtabty infraqúrylymdyq jobalar:

Songhy jeti jylda 36,3 myng shaqyrym avtomobili joly salynyp, jóndeldi.

Shamamen 5 myng shaqyrym temirjol jelisi salynyp әri janghyrtyldy, sonday-aq 110 temirjol stansasynda qúrylys-montajdau júmystary ayaqtaldy.

2025 jyly Qazaqstannyng tauarlar men qyzmetter boyynsha syrtqy sauda ainalymy 170 mlrd dollardan asyp, songhy bes jylda 40,5%-gha ósti.

Kólik infraqúrylymynyng damuy logistika, qoyma habtary, kólik qyzmetteri jәne eksportqa baghyttalghan óndirister ýshin jana investorlardy tartugha mýmkindik beredi.

Sifrlandyru men innovasiya — investisiyanyng jana drayveri

Sifrlyq infraqúrylym — Qazaqstan ekonomikasynyng bәsekege qabilettiligin arttyratyn manyzdy faktorlardyng biri.

Memlekettik qyzmetter: Býginde memlekettik qyzmetterding 90%-dan astamy elektrondy formatta kórsetiledi. Sifrlyq qyzmetter týri 2021 jylghy 657-den 2026 jyly 1333-ke deyin ósken.

Internetpen qamtu: Halyqtyng 97,5%-y joghary jyldamdyqty internetke qol jetkizgen.

Halyqaralyq baghalau: Dýniyejýzilik ziyatkerlik menshik úiymynyng Global Innovation Index 2025 reytinginde Qazaqstan «Ýkimetting onlayn-qyzmetteri» kórsetkishi boyynsha әlemde 10-oryngha túraqtady.

Sonymen qatar ghylymiy-zertteu jәne tәjiriybelik-konstruktorlyq júmystargha (GhZTKJ) júmsalatyn ishki shyghyndar 2019 jylghy 42,3 mlrd tengeden 2025 jyly 252,5 mlrd tengege deyin artty. Qazirgi tanda elde sheteldik aldynghy qatarly uniyversiytetterding 32 filialy tabysty júmys istep túr.

Týiin: Óndeu ónerkәsibi, agroónerkәsip, kólik-logistika jәne sifrlyq tehnologiyalar sektorlaryn qarqyndy damytu Qazaqstannyng shiykizattyq emes investisiyalyq kartasyn týbegeyli janartty. Búl baghyttar halyqaralyq kapitaldy tartugha, jana júmys oryndaryn qúrugha jәne ekonomikanyng óndirushi salalargha tәueldiligin birtindep azaytugha berik negiz qalaydy.

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

46 - sóz

Nauka deystviya – ot teoriy k praktiyke

Almaz Eshanov 877
46 - sóz

Bir taghdyrdyng ar jaghyndaghy bir dәuir

Inara Aubakirova 898
46 - sóz

Akademiyk: Resey ghylymgha qaru kezendi!

Núrgeldi Ábdighaniyúly 1195