Qazaqstannyng Viyse-Preziydenti, 2026 jylghy Abay atyndaghy әdebiyet pen óner salasyndaghy memlekettik syilyqty beru jónindegi komissiyanyng tóraghasy Erlan Qarin komissiyanyng songhy sheshimine qatysty týsinikteme berdi. Ol búl turaly Facebook paraqshasynda jazdy.

Erlan Qariyn:

– 2026 jylghy Abay atyndaghy әdebiyet pen óner salasyndaghy memlekettik syilyqty beru jónindegi komissiyanyng songhy sheshimi turaly sol Komissiyanyng tóraghasy retinde týsinikteme bere keteyin.

Birinshiden, konkursqa týsken ýmitkerlerding barlyghyn syilaymyz, qúrmetteymiz. Olar tól ruhaniyattyng damuyna ýlken ýles qosyp kele jatqan belgili túlghalar. Ózim de birqataryn jeke tanimyn. Biraq Memlekettik syilyq – túlghagha emes, tuyndygha beriletin syilyq. Osynyng arajigin ajyratyp alghan dúrys. Ataqty bireuge únau nemese jaghu ýshin, renjip qalmasyn degen sebeppen beretin bolsaq, óner odan damymaydy, búl ataqtyng mәrtebesi artpaydy.

Ekinshiden, bәrimiz tәrtipke baghynuymyz qajet. Úsynylghan tuyndylardyng barlyghy dauysqa salyndy. Biraq dauys beru qorytyndysy boyynsha birde-bir júmys Komissiya mýshelerining aiqyn basym dauysyna ie bola alghan joq. Kerisinshe, júmystardy qoldamaghandar men qalys qalghandardyng ýlesi basym boldy. Mysaly, 2023 jyly gumanitarlyq ghylymdar salasyndaghy A.Baytúrsynúly atyndaghy memlekettik syilyq layyqty júmystardyng joqtyghyna baylanysty berilgen joq. Sondyqtan konkurs bolghasyn onyng nәtiyjesi de әrtýrli boluy mýmkin, ony dúrys qabyldau kerek.

Ýshinshiden, otyrystyng sonynda Abay atyndaghy memlekettik syilyqqa tútastay reforma kerek ekeni aityldy. Búl pikirdi kesheli beri jeli qoldanushylary da qoldap jazuda. Shynynda da, memlekettik syilyqty beru tәrtibi qazirgi kezenning talaptaryna sәikes kelmeydi. Syilyqtyng talap, tәrtibi ghana emes, mazmúny men sipaty da ózgerui kerek. Mysaly, әlemdegi eng bedeldi Nobeli syilyghy 50 ne 70 jasqa tolghany ýshin emes, janalyq pen janashyldyq ýshin beriledi. Sol siyaqty Abay atyndaghy memlekettik syilyqty mereytoy iyesine, ýmitkerding materialdyq jaghdayyna jәne basqaday sebepterge baylanysty úsynu jalpy dúrys emes.

Sondyqtan, memlekettik syilyq tәrtibi men erejesine ýlken ózgeris engizemiz.

2000 jyldardan beri qaray eseptesek, Abay atyndaghy memlekettik syilyq 60-qa juyq adamgha berilgen eken. Demek, shygharmashylyq salanyng osynshama ókiline memleket tarapynan ýlken qoldau kórsetildi degen sóz.

Onyng ýstine Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng sheshimimen memlekettik syilyq iyegerlerine beriletin qarajat artty. Demek, bedeldi syilyqqa úsynylatyn tuyndylar da osyghan layyq boluy shart.

Abai.kz