QHK tóraghasy Aqmola oblysynda qogham ókilderimen Memleket basshysynyng joldauyn talqylady
Qazaqstan Halyq Kenesining Tóraghasy Erlan Qoshanov Aqmola oblysyna júmys sapary barysynda qogham ókilderimen, enbek újymdarymen, ghylymiy-sarapshylyq qauymdastyqpen jәne etnomәdeny birlestikter ókilderimen kezdesti. Kezdesulerding negizgi taqyryby Memleket basshysynyng «Jana tarihy kezendegi Qazaqstannyng ózekti mindetteri» atty Joldauynyng negizgi baghyttaryn týsindiru jәne olardy ónirde is jýzinde jýzege asyru joldaryn talqylau boldy.
Memleket basshysynyng Joldauy – Qazaqstannyng jana tarihy kezendegi damu baghytyn aiqyndaytyn strategiyalyq manyzy bar qújat. Onda elding ekonomikalyq әleuetin nyghaytu, tereng tehnologiyalyq janghyru jәne azamattardyng әl-auqatyn arttyru jónindegi auqymdy mindetter belgilengen. Olardy iske asyru Qazaqstannyng bolashaghy ýshin airyqsha manyzgha ie jәne memleket pen qogham kýsh-jigerining biriguin, sonday-aq ónirlerding belsendi qatysuyn talap etedi.
Kezdesuge qatysushylargha arnaghan sózinde Erlan Qoshanov atalghan mindetterdi jýzege asyrugha berik negiz songhy jeti jylda jýrgizilgen auqymdy ózgeristerding nәtiyjesinde qalyptasqanyn atap ótti. Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng bastamasymen elimizde sayasy jәne ekonomikalyq reformalar birizdi jýzege asyrylyp, әleumettik infraqúrylym janartyluda. Osy kezende myndaghan mektep, balabaqsha jәne medisinalyq mekeme salyndy. Jalpy, әleumettik salagha 88 trln tenge baghyttaldy. 3,6 mln júmys orny qúrylyp, shaghyn jәne orta bizneste júmyspen qamtylghandar sany 3,3 mln-nan 4,5 mln adamgha deyin ósti.
Halyq Kenesining Tóraghasy reformalardyng nәtiyjeleri qatarynda jeti jyl ishinde jan basyna shaqqandaghy jalpy ishki ónimning 9,8 myng dollardan 15 myng dollargha deyin, yaghny 50 payyzdan astam óskenin atap ótti. Búl kórsetkish boyynsha Qazaqstan Ortalyq Aziyada jetekshi oryndargha iye. Onyng baghalauynsha, sayasy jәne ekonomikalyq janghyru elimizge qysqa merzim ishinde eleuli nәtiyjelerge qol jetkizuge mýmkindik berdi.
Sonymen qatar, búl ózgerister pandemiya, әlemdik ekonomikanyng túraqsyzdyghy jәne geosayasy shiyelenisting kýshengi siyaqty kýrdeli syrtqy syn-qaterler jaghdayynda jýzege asyryldy. Soghan qaramastan, Qazaqstan qoghamnyng qoldauyna jәne halyqaralyq dengeyde moyyndaugha ie bolghan reformalardy jalghastyrdy. Atap aitqanda, әlemdegi eng yqpaldy elder reytinginde Qazaqstan 100 memleketting ishinde 34-oryngha ie boldy.
Jalpyúlttyq reformalardyng nәtiyjeleri Aqmola oblysynyng damuynan da kórinis tabuda. Ónir elimizding jetekshi ónerkәsip ortalyqtarynyng biri retindegi pozisiyasyn nyghaytyp, «jasyl» energetikany damytyp, jeke investisiyalardy tartuda jәne azyq-týlik qauipsizdigin qamtamasyz etuge eleuli ýles qosuda.
Ong ózgeristerding naqty mysaldarynyng biri – engizilui qylmys dengeyining eki esege juyq tómendeuine yqpal etken Digital Aqmola sifrlyq qauipsizdik jýiesi. Sonday-aq Zerendi auylyndaghy sport mektebi men Kókshetau qalasyndaghy «Kokshe Arena» kesheni siyaqty jana әleumettik nysandargha erekshe nazar audaryldy. Olar memleket qaytarghan zansyz shygharylghan qarajat esebinen salynghan. Búl – Ádiletti Qazaqstan qaghidattarynyng naqty ister arqyly jýzege asyryluynyng aiqyn kórinisi.
El damuynyng aldaghy basymdyqtary turaly aita kele, Erlan Qoshanov túraqty ekonomikalyq ósim sayasy janghyrumen jәne qoghamdyq qatynastardy janartumen tyghyz baylanysty ekenin atap ótti. Búl baghyttaghy manyzdy kezenderding biri – Jana Konstitusiyanyng qabyldanuy. Ol birizdi jýrgizilgen ózgeristerding zandy nәtiyjesi boldy.
Onyng aituynsha, ozyq elderding tәjiriybesi bilim, enbek, adaldyq pen tәrtip túraqty damudyng negizi ekenin kórsetedi. Preziydent ilgeriletip otyrghan Zang men tәrtip, Adal azamat jәne Taza Qazaqstan qúndylyqtary da osy baghdarlarmen tyghyz baylanysty. Olardy qoghamdyq sana men kýndelikti ómirge ornyqtyru Qazaqstannyng әlemning jetekshi elderi qatarynan layyqty oryn aluyna mýmkindik beredi.
Kezdesu barysynda Memleket basshysynyng Joldauynda qoyylghan strategiyalyq mindetterge erekshe nazar audaryldy. Olar el damuynyng negizgi salalaryn qamtidy jәne úzaq merzimdi perspektivagha baghyttalghan. Ángime Qazaqstannyng aldaghy ondaghan jyldardaghy ekonomikalyq jәne infraqúrylymdyq kelbetin aiqyndaytyn iri últtyq jobalardy iske asyru turaly bolyp otyr.
Olardyng qatarynda – «Halyqtyq qúrylys» jobasy, elding kólik-logistikalyq әleuetin damytu jәne memleketting energetikalyq tәuelsizdigin nyghaytu bar. Búl bastamalardy iske asyru ekonomikalyq ósimning qosymsha kózine ainalyp, aitarlyqtay mulitiplikativtik әser beredi. Olar sabaqtas salalardyng damuyna serpin berip, materialdargha, jabdyqtargha, kólik jәne basqa da qyzmetterge degen qosymsha súranysty qalyptastyrady. Búl býkil el boyynsha iri kompaniyalar ýshin ghana emes, myndaghan shaghyn jәne orta kәsiporyndar ýshin de jana mýmkindikter ashady.
Joldauda aiqyndalghan taghy bir strategiyalyq baghyt – halyqtyq sifrlyq ekonomikany qalyptastyru. Halyq Kenesining Tóraghasy atap ótkendey, basty mindet – jana tehnologiyalardy engizumen ghana shektelmey, olardyng әrbir azamat ýshin qoljetimdi boluyn qamtamasyz etu. Sifrlyq platformalar adamdardyng ekonomikalyq mýmkindikterin keneytetin qúralgha ainaluy tiyis. Olar auyl túrghyndaryna jana naryqtar men ózge qalalardaghy kliyentterge qol jetkizuge, al jastargha tughan jerinen ketpey-aq qashyqtan bilim alyp, júmys istep, tabys tabugha mýmkindik beredi. Osylaysha, sifrlandyru azamattardyng túrghylyqty jerine qaramastan, ózin-ózi jýzege asyruy ýshin teng mýmkindikter qalyptastyrugha baghyttalghan.
Erlan Qoshanov Joldaudyng әleumettik basymdyqtaryna da jeke toqtaldy. Ol barlyq reformalardyng basty nazarynda adam, onyng әl-auqaty men ómir sýru sapasy túrghanyn atap ótti. Sondyqtan auqymdy ekonomikalyq jәne tehnologiyalyq mindetterdi sheshu azamattardyng kýndelikti ómirinde seziletin naqty nәtiyjelerge baghyttaluy tiyis.
Atap aitqanda, 2027 jylghy 1 qantardan bastap alghashqy medisinalyq-sanitarlyq kómek kórsetu salasy mamandarynyng jalaqysyn 40 payyzgha deyin arttyru kózdelgen. Eng tómengi jalaqyny 85 myng tengeden 110 myng tengege deyin kóteru josparlanyp otyr. Búl 1,8 milliongha juyq azamattyng tabysyn arttyrugha mýmkindik beredi. Sonday-aq inkluzivti bilim berudi damytugha erekshe kónil bólindi. Óitkeni búl sheshimderding artynda erekshe jaghdaylar men qoldaudy qajet etetin myndaghan bala men otbasynyng mýddesi túr.
Sonymen qatar, kezdesulerde atap ótilgendey, preziydenttik bastamalardy tabysty iske asyru halyqpen túraqty keri baylanyssyz mýmkin emes. Sondyqtan bar bolghany bir ay búryn júmysyn bastaghan Qazaqstan Halyq Kenesi óz qyzmetin ónirlerde halyqpen tikeley dialog ornatudan bastady. Múnday kezdesuler jýrgizilip jatqan reformalardy týsindiruge ghana emes, azamattardyng naqty súranystaryn tyndaugha, sheshimder qabyldau barysynda qogham ókilderining úsynystaryn eskeruge de mýmkindik beredi.
Sapar ayasynda Erlan Qoshanov pen Halyq Kenesining mýsheleri, onyng ishinde Vera Kiym, Núrtóre Jýsip jәne Alena Malikova-Solopova orman sharuashylyghy qyzmetkerlerimen, Shoqan Uәlihanov atyndaghy Kókshetau uniyversiytetining studentterimen, professor-oqytushylar qúramymen, sonday-aq oblystyng etnomәdeny birlestikterining ókilderimen kezdesuler ótkizdi. Sharagha qatysushylar Joldauda belgilengen mindetterge qatysty óz kózqarastaryn bildirip, ózekti mәselelerdi kóterdi jәne olardy iske asyru boyynsha naqty úsynystaryn ortagha saldy.
Sonday-aq Halyq Kenesining mýsheleri Digital Aqmola ortalyghynyn, «Jayly mektep» últtyq jobasy ayasynda ashylghan № 20 mektep-gimnaziyanyng jәne Belsendi úzaq ómir sýru ortalyghynyng júmysymen tanysty. Atalghan nysandargha baru ónirde jýzege asyrylyp jatqan bastamalardyng nәtiyjeleri men túrghyndardyng qajettilikterin sol jerde talqylaugha mýmkindik berdi.
Sapardy qorytyndylay kele, Erlan Qoshanov kelip týsken barlyq úsynystar men ótinishterding jýielenip, Aqmola oblysynyng erekshelikteri eskerile otyryp, júmysqa qabyldanatynyn atap ótti. Ónirlermen tikeley ózara is-qimyl Memleket basshysynyng bastamalaryn is jýzinde jýzege asyrugha jәrdemdesudegi Halyq Kenesi qyzmetining negizgi tetikterining biri bolyp qala beredi.
Abai.kz