Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng «Jana tarihy kezendegi Qazaqstannyng ózekti mindetteri» atty Qazaqstan halqyna Joldauynda medisinalyq infraqúrylymdy damytu, alghashqy medisinalyq-sanitariyalyq kómekti janghyrtu jәne medisina qyzmetkerlerin qoldau boyynsha naqty sharalardy belgiledi. Travmatologiyalyq qyzmet ýshin búl sheshimderding erekshe manyzy bar, sebebi olar halyqqa mamandandyrylghan kómekting uaqtylyghy men qol jetimdiligimen tikeley baylanysty.

Memleket basshysy ónirlerde auruhanalar, perinataldyq ortalyqtar, jedel jәrdem stansiyalary men balalardy onaltu ortalyqtaryn qosa alghanda, 70-ke juyq densaulyq saqtau nysanyn salu josparlanyp otyrghanyn atap ótti. Medisinalyq infraqúrylymdy damytu, әsirese shalghay audandar men eldi mekenderding túrghyndary ýshin asa manyzdy. Auyr jaraqat alghan jaghdayda uaqyt emdeu nәtiyjesine tikeley әser etetin sheshushi faktorlardyng biri sanalady. Sondyqtan pasiyentting iri medisinalyq ortalyqtargha joldy úzaq jýrmey-aq, qajetti bilikti kómekti barynsha qysqa merzimde aluyna jaghday jasau qajet.

Ónirlik travmatologiyalyq qyzmetti damytu jónindegi júmys osy mindetti sheshuge baghyttalghan. Akademik N.J.Batpenov atyndaghy Últtyq ghylymy travmatologiya jәne ortopediya ortalyghy Qazaqstan Respublikasy Densaulyq saqtau ministrligi jәne «Qazaqstan halqyna» qorynyng qoldauymen ónirlik travmatologiyalyq ortalyqtardyng birynghay jelisin qúru jobasyn jýzege asyruda. Joba jaraqat alghan pasiyentterge tәulik boyy medisinalyq kómek kórsetudi, qajetti travmatologiya-ortopediyalyq aralasulardy jýrgizudi jәne keyingi onaltu júmystaryn qamtidy. Múnday jelini damytu emdeudi bastau uaqytyn qysqartyp, shalghay ónirler túrghyndary ýshin mamandandyrylghan travmatologiyalyq kómekting qoljetimdiligin arttyrugha mýmkindik beredi.

Joldauda alghashqy medisinalyq-sanitariyalyq kómekti janghyrtugha manyzdy oryn berilgen. Preziydent jalpy praktika dәrigerlerining ókilettikterin keneytip, osy baghytty qarjylandyrudy kezen-kezenimen arttyrudy tapsyrdy. Travmatologiya men ortopediya ýshin bastapqy buynnyng tiyimdi júmysy da ýlken manyzgha iye. Tirek-qimyl apparaty aurularyn uaqtyly anyqtau, jaraqattan keyingi pasiyentterding jaghdayyn túraqty baqylau jәne olardy medisinalyq kómekting tiyisti dengeyine uaqtyly baghyttau mamandandyrylghan konsulitasiya men emdi keshiktirmey alugha mýmkindik beredi.

Salanyng damuy zamanauy materialdyq-tehnikalyq bazany nyghaytudy jәne emdeuding jana әdisterin engizudi talap etedi. Últtyq ghylymy travmatologiya jәne ortopediya ortalyghynda qazirgi uaqytta Mako jәne MISSO robottandyrylghan jýieleri qoldanylady. Búl tehnologiyalar ortoped-dәrigerlerge iri buyndardy endoprotezdeu operasiyalaryn joghary dәldikpen josparlap, oryndaugha mýmkindik beredi. Zamanauy tehnologiyalardy engizu ortopediyalyq hirurgiyanyng mýmkindikterin keneytedi, oeparsiyalyq aralasudyng dәldigin arttyrady jәne dәrigerlerding kәsiby dayyndyghyna joghary talaptar qoyady.

Memleket basshysynyng 2027 jylghy 1 qantardan bastap alghashqy medisinalyq-sanitariyalyq kómekting uchaskelik qyzmet mamandarynyng ýzdiksiz enbek ótiline baylanysty enbekaqysyn 40 payyzgha deyin arttyru turaly sheshimi de erekshe manyzgha iye. Búl shara 77 mynnan astam medisina qyzmetkerin qamtidy. Medisinalyq kadrlardy qoldau – densaulyq saqtau jýiesining túraqty damuynyng negizgi sharttarynyng biri. Dәriger mamandyghy tereng bilimdi, kәsiby daghdylardy ýzdiksiz jetildirudi jәne adam ómiri men densaulyghy ýshin joghary jauapkershilikti talap etedi. Enbekaqynyng layyqty dengeyde boluy tәjiriybeli mamandardy salada saqtap qalugha jәne medisina qyzmetining bedelin arttyrugha yqpal etedi.

Dәriger jәne ghylymy ortalyqtyng basshysy retinde densaulyq saqtau salasyndaghy barlyq reformalardyng basty nәtiyjesi medisinalyq kómekting sapasy men qoljetimdiligin arttyru boluy tiyis dep sanaymyn. Pasiyent ýshin búl – qajetti tekseruden uaqytyly ótu, tiyisti em alu jәne qalypty ómirge qayta oralu mýmkindigi. Dәl osy nәtiyjeler Memleket basshysy algha qoyghan mindetterdi tabysty iske asyrudyng basty kórsetkishi bolugha tiyis.

Oljas Bekarisov,

Akademik N.J.Batpenov atyndaghy últtyq ghylymy travmatologiya jәne ortopediya ortalyghynyng diyrektory

Abai.kz