Qazaqstan Respublikasynyng Premier-ministri Oljas Bektenov elektr energetikasy salasynyng ózekti mәseleleri boyynsha kenes ótkizdi. Onda «Samúryq-Qazyna» qorynyng jobalary jәne elding energetikalyq egemendigin nyghaytu jónindegi sharalar qaraldy.

«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldauynda 2027 jyldy Jalpyúlttyq auqymdy qúrylys jyly dep jariyalady. Ekonomikanyng ósui, jana ónerkәsiptik jobalardy jýzege asyru jәne sifrlyq infraqúrylymdy jedel damytu ayasynda energiya jýiesine jýkteme aitarlyqtay arta týsedi. Memleket basshysynyng 2029 jylgha qaray quat kózin artyghymen óndiretindey dengeyge qol jetkizu mindeti ýsh baghyttyn, atap aitqanda generasiya quattaryn arttyru men elektr jelilerin damytu jәne tútynu kólemining ósuin tolyq ýilestrudi talap etedi», — dep atap ótti Ýkimet jetekshisi.

«KEGOC» AQ basqarma tóraghasy Nәby Aytjanov investisiyalyq jobalardy jýzege asyrudyng aghymdaghy mәrtebesi turaly bayandady. Qazaqstannyng Birynghay elektr energetikalyq jýiesining ontýstik aimaghynyng elektr jelisin kýsheytu jobasy Almaty – Jambyl – Shymkent tranziytining ótkizu qabiletin 440 MVt-qa arttyrady. Ony paydalanugha beru merzimi 2027 jyldyng shildesine josparlanghan. Jobany jýzege asyru ontýstik aimaqty elektrmen jabdyqtau senimdiligin nyghaytady, sonday-aq janartylatyn energiya kózderin integrasiyalau ýshin qosymsha jaghdaylar jasaydy.

Batys Qazaqstannyng energojýiesin Qazaqstannyng Birynghay elektr energetikalyq jýiesimen biriktiru jónindegi joba ónirding energiyagha tәuelsizdigin kýsheytuge jәne ótkizu qabiletin 500 MVt-qa deyin úlghaytugha baghyttalghan. Ony jýzege asyru batys aimaqty elektrmen jabdyqtaudyng senimdiligin arttyrady, Atyrau jәne Aqtóbe oblystaryndaghy elektr stansalarynyng óndiru quatyn eselep, Aqtóbe energiya torabyna týsetin jýktemeni jenildetedi. Jobany ayaqtau kelesi jyldyng jeltoqsanyna josparlanyp otyr. Odan bólek, batys aimaqty Qazaqstannyng Birynghay elektr energetikalyq jýiesimen biriktiru jobasynyng ekinshi kezeni 2035 jyly jýzege asyrylmaq. Osylaysha joghary volitty energiya jelisin bir-birimen ainaldyra baylanystyru júmystary ayaqtalmaq.

Sonday-aq Almaty oblysy men Jetisu oblysynyng elektr jelilerin damytu josparlary úsynyldy. Búl gidroenergetikany damytu jәne jana JEK nysandaryn qosugha qajetti jaghday jasaugha mýmkindik beredi.

Jogharyda atalghan jobalar Ontýstik pen Batysty senimdi elektrmen jabdyqtaudy qamtamasyz etu, elimizding energetikalyq jýiesi tútastyghyn nyghaytu jәne Qazaqstannyng energetikalyq derbestigin arttyru siyaqty negizgi mindetterdi sheshuge baghyttalghan.

Keneste «Samúryq-Energo» AQ basqarma tóraghasy Ansar Aydarov Memleket basshysynyng syn-eskertpelerine oray júmysty kýsheytu josparlary turaly bayandady. Júmystyng sapasyn qamtamasyz etu ýshin qabyldanyp jatqan sharalargha, sonday-aq jana generasiyalaushy quattardy salu jәne paydalanugha beru merzimderin qatang saqtaugha erekshe nazar audaryldy.

Almaty JEO-2-ni janghyrtu, Almaty JEO-3-ti rekonstruksiyalau, Kókshetau men Semey qalalarynda jylu elektr ortalyqtaryn salu, Ekibastúz GRES-2-ni keneytu, Qyzylorda, Týrkistan oblystarynda bu-gaz qondyrghylaryn salu, sonday-aq energiya jinaqtau jýieleri bar JEK-ti damytu jәne gidrogenerasiya jobalaryn jýzege asyru barysy bayandaldy.

Kenes qorytyndysy boyynsha Premier-ministr Últtyq elektr jelisin damytu júmystary tútynu kólemining artuyna sәikes ozyq qarqynmen jýrgizilui tiyis ekenin atap ótti. Energetika ministrligine mýddeli memlekettik organdarmen jәne úiymdarmen birlesip, kelesi jyldyng qyrkýiegine deyin elding energetikalyq tengerimin ózektendiru júmystaryn ayaqtaudy qamtamasyz etu tapsyryldy. Elektr energetikasy salasyndaghy investisiyalyq jobalardyng uaqtyly jýzege asyryluyn baqylaudy kýsheytu boyynsha birqatar tapsyrma berildi.

KEGOC alanynda Premier-ministr Últtyq elektr jelisin kýzgi-qysqy kezenge dayyndau boyynsha jýrgizilip jatqan júmystarmen tanysty jәne elding energetikalyq egemendigin odan әri nyghaytu mәselesi boyynsha kenes ótkizdi. KEGOC mәlimetteri boyynsha, sifrlyq tehnologiyalar men JY engizu elektr energiyasynyng aghynyn ontaylandyru jәne shyghyndardy azaytu esebinen 5,5 mlrd tenge nemese EBITDA-nyng shamamen 3% mólsherinde jyl sayynghy qarjylyq әserdi qamtamasyz etedi. Sonymen qatar elektr stansalaryn jiyilikti jәne belsendi quatty avtomatty retteuge qosu jyl sayyn shamamen 4 mlrd tengeni qosymsha ýnemdeudi qamtamasyz etedi.

Últtyq dispetcherlik ortalyqta energojýieni basqaru boyynsha júmys tanystyryldy jәne salany basqaru tiyimdiligin arttyru men jelilerdegi shyghyndardy azaytu ýshin jana sifrlyq sheshimderdi engizu josparlary úsynyldy. Sifrlyq tehnologiyalargha jәne jasandy intellektti engizuge, sonday-aq KEGOC bazasynda dispetcherlik basqaru jýiesin janartugha nazar audaryldy. Ortalyq bazasynda elektr energiyasyn óndiru jәne tútynu tengerimi baqylanady, sonday-aq barlyq KEGOC-tyng 83 qosalqy stansalarynyng jabdyqtaryn basqaru jýzege asyrylady. 50 mynnan astam kórsetkishti janartu tótenshe jaghdaylardy jedel joygha mýmkindik beredi. Mәselen, jyl basynan beri «Soltýstik – Ontýstik» tranzittik jelisinde jýktemening kýrt artuyna baylanysty shamamen 70-ten astam jaghday tirkelgen. Onyng 95%-y túrghyndardy elektr energiyasynan ajyratpay-aq rettelgen. AI-KEGOC intellektualdy platformasy 21 energiya toraby men janartylatyn energiya kózderining 169 nysany boyynsha elektr energiyasyn óndiru men tútynu kólemin bir tәulik búryn boljaydy. Sinhrofazorlyq ólsheuler negizinde jýieni monitoringileu men basqarudyng sifrlyq jýieleri «Soltýstik – Ontýstik» negizgi energiya kópirining ótkizu qabiletin 250 MVt-qa arttyrugha mýmkindik berdi, Búl kórsetkish tútas bir qalanyng elektr energiyasyn tútynu kólemimen shamalas. Búghan jana nysandar salugha qosymsha shyghyn júmsamay qol jetkizilip, elektr energiyasynyng shyghyndary da azaytyldy.

Abai.kz