قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى. وندا «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ جوبالارى جانە ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق ەگەمەندىگىن نىعايتۋ جونىندەگى شارالار قارالدى.

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا 2027 جىلدى جالپىۇلتتىق اۋقىمدى قۇرىلىس جىلى دەپ جاريالادى. ەكونوميكانىڭ ءوسۋى، جاڭا ونەركاسىپتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جانە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى جەدەل دامىتۋ اياسىندا ەنەرگيا جۇيەسىنە جۇكتەمە ايتارلىقتاي ارتا تۇسەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2029 جىلعا قاراي قۋات كوزىن ارتىعىمەن وندىرەتىندەي دەڭگەيگە قول جەتكىزۋ مىندەتى ءۇش باعىتتىڭ، اتاپ ايتقاندا گەنەراتسيا قۋاتتارىن ارتتىرۋ مەن ەلەكتر جەلىلەرىن دامىتۋ جانە تۇتىنۋ كولەمىنىڭ ءوسۋىن تولىق ۇيلەسترۋدى تالاپ ەتەدى»، — دەپ اتاپ ءوتتى ۇكىمەت جەتەكشىسى.

«KEGOC» اق باسقارما توراعاسى ءنابي ايتجانوۆ ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ اعىمداعى مارتەبەسى تۋرالى باياندادى. قازاقستاننىڭ بىرىڭعاي ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنىڭ وڭتۇستىك ايماعىنىڭ ەلەكتر جەلىسىن كۇشەيتۋ جوباسى الماتى – جامبىل – شىمكەنت ءترانزيتىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن 440 مۆت-قا ارتتىرادى. ونى پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمى 2027 جىلدىڭ شىلدەسىنە جوسپارلانعان. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ وڭتۇستىك ايماقتى ەلەكترمەن جابدىقتاۋ سەنىمدىلىگىن نىعايتادى، سونداي-اق جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن ينتەگراتسيالاۋ ءۇشىن قوسىمشا جاعدايلار جاسايدى.

باتىس قازاقستاننىڭ ەنەرگوجۇيەسىن قازاقستاننىڭ بىرىڭعاي ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىمەن بىرىكتىرۋ جونىندەگى جوبا ءوڭىردىڭ ەنەرگياعا تاۋەلسىزدىگىن كۇشەيتۋگە جانە وتكىزۋ قابىلەتىن 500 مۆت-قا دەيىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان. ونى جۇزەگە اسىرۋ باتىس ايماقتى ەلەكترمەن جابدىقتاۋدىڭ سەنىمدىلىگىن ارتتىرادى، اتىراۋ جانە اقتوبە وبلىستارىنداعى ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ءوندىرۋ قۋاتىن ەسەلەپ، اقتوبە ەنەرگيا تورابىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنى جەڭىلدەتەدى. جوبانى اياقتاۋ كەلەسى جىلدىڭ جەلتوقسانىنا جوسپارلانىپ وتىر. ودان بولەك، باتىس ايماقتى قازاقستاننىڭ بىرىڭعاي ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىمەن بىرىكتىرۋ جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى 2035 جىلى جۇزەگە اسىرىلماق. وسىلايشا جوعارى ۆولتتى ەنەرگيا جەلىسىن ءبىر-بىرىمەن اينالدىرا بايلانىستىرۋ جۇمىستارى اياقتالماق.

سونداي-اق الماتى وبلىسى مەن جەتىسۋ وبلىسىنىڭ ەلەكتر جەلىلەرىن دامىتۋ جوسپارلارى ۇسىنىلدى. بۇل گيدروەنەرگەتيكانى دامىتۋ جانە جاڭا جەك نىساندارىن قوسۋعا قاجەتتى جاعداي جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

جوعارىدا اتالعان جوبالار وڭتۇستىك پەن باتىستى سەنىمدى ەلەكترمەن جابدىقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ، ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق جۇيەسى تۇتاستىعىن نىعايتۋ جانە قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق دەربەستىگىن ارتتىرۋ سياقتى نەگىزگى مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان.

كەڭەستە «سامۇرىق-ەنەرگو» اق باسقارما توراعاسى اڭسار ايداروۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ سىن-ەسكەرتپەلەرىنە وراي جۇمىستى كۇشەيتۋ جوسپارلارى تۋرالى باياندادى. جۇمىستىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقان شارالارعا، سونداي-اق جاڭا گەنەراتسيالاۋشى قۋاتتاردى سالۋ جانە پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمدەرىن قاتاڭ ساقتاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

الماتى جەو-2-ءنى جاڭعىرتۋ، الماتى جەو-3-ءتى رەكونسترۋكتسيالاۋ، كوكشەتاۋ مەن سەمەي قالالارىندا جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىن سالۋ، ەكىباستۇز گرەس-2-ءنى كەڭەيتۋ، قىزىلوردا، تۇركىستان وبلىستارىندا بۋ-گاز قوندىرعىلارىن سالۋ، سونداي-اق ەنەرگيا جيناقتاۋ جۇيەلەرى بار جەك-ءتى دامىتۋ جانە گيدروگەنەراتسيا جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسى باياندالدى.

كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسىن دامىتۋ جۇمىستارى تۇتىنۋ كولەمىنىڭ ارتۋىنا سايكەس وزىق قارقىنمەن جۇرگىزىلۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ، كەلەسى جىلدىڭ قىركۇيەگىنە دەيىن ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىمىن وزەكتەندىرۋ جۇمىستارىن اياقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى. ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرىلۋىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ بويىنشا بىرقاتار تاپسىرما بەرىلدى.

KEGOC الاڭىندا پرەمەر-مينيستر ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسىن كۇزگى-قىسقى كەزەڭگە دايىنداۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى جانە ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق ەگەمەندىگىن ودان ءارى نىعايتۋ ماسەلەسى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى. KEGOC مالىمەتتەرى بويىنشا، تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جي ەنگىزۋ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ اعىنىن وڭتايلاندىرۋ جانە شىعىنداردى ازايتۋ ەسەبىنەن 5,5 ملرد تەڭگە نەمەسە EBITDA-نىڭ شامامەن 3% مولشەرىندە جىل سايىنعى قارجىلىق اسەردى قامتاماسىز ەتەدى. سونىمەن قاتار ەلەكتر ستانسالارىن جيىلىكتى جانە بەلسەندى قۋاتتى اۆتوماتتى رەتتەۋگە قوسۋ جىل سايىن شامامەن 4 ملرد تەڭگەنى قوسىمشا ۇنەمدەۋدى قامتاماسىز ەتەدى.

ۇلتتىق ديسپەتچەرلىك ورتالىقتا ەنەرگوجۇيەنى باسقارۋ بويىنشا جۇمىس تانىستىرىلدى جانە سالانى باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەن جەلىلەردەگى شىعىنداردى ازايتۋ ءۇشىن جاڭا تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ جوسپارلارى ۇسىنىلدى. تسيفرلىق تەحنولوگيالارعا جانە جاساندى ينتەللەكتتى ەنگىزۋگە، سونداي-اق KEGOC بازاسىندا ديسپەتچەرلىك باسقارۋ جۇيەسىن جاڭارتۋعا نازار اۋدارىلدى. ورتالىق بازاسىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ جانە تۇتىنۋ تەڭگەرىمى باقىلانادى، سونداي-اق بارلىق KEGOC-تىڭ 83 قوسالقى ستانسالارىنىڭ جابدىقتارىن باسقارۋ جۇزەگە اسىرىلادى. 50 مىڭنان استام كورسەتكىشتى جاڭارتۋ توتەنشە جاعدايلاردى جەدەل جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن، جىل باسىنان بەرى «سولتۇستىك – وڭتۇستىك» ترانزيتتىك جەلىسىندە جۇكتەمەنىڭ كۇرت ارتۋىنا بايلانىستى شامامەن 70-تەن استام جاعداي تىركەلگەن. ونىڭ 95%-ى تۇرعىنداردى ەلەكتر ەنەرگياسىنان اجىراتپاي-اق رەتتەلگەن. AI-KEGOC ينتەللەكتۋالدى پلاتفورماسى 21 ەنەرگيا تورابى مەن جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ 169 نىسانى بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ مەن تۇتىنۋ كولەمىن ءبىر تاۋلىك بۇرىن بولجايدى. سينحروفازورلىق ولشەۋلەر نەگىزىندە جۇيەنى مونيتورينگىلەۋ مەن باسقارۋدىڭ تسيفرلىق جۇيەلەرى «سولتۇستىك – وڭتۇستىك» نەگىزگى ەنەرگيا كوپىرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن 250 مۆت-قا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى، بۇل كورسەتكىش تۇتاس ءبىر قالانىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ كولەمىمەن شامالاس. بۇعان جاڭا نىساندار سالۋعا قوسىمشا شىعىن جۇمساماي قول جەتكىزىلىپ، ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ شىعىندارى دا ازايتىلدى.

Abai.kz