Seysenbi, 17 Qarasha 2026
Janalyqtar 57 0 pikir 17 Qarasha, 2026 saghat 13:40

Jasóspirimder enbegi zandy arnagha kóshe me?

Suret: JY arqyly jasalghan / inform.kz.

El bolashaghy sanalatyn óskeleng úrpaqtyng qúqyghy men qauipsizdigi әrdayym memleketting basty nazarynda boluy tiyis.

Jaqynda Qúryltayda ótken ýkimet saghatynda enbek jәne halyqty әleumettik qorghau viyse-ministri Bahtiyar Jazykpaev manyzdy mәlimdeme jasap, kәmeletke tolmaghandardyng enbek naryghyndaghy zansyzdyqtardy jon maqsatynda jana zannamalyq ózgerister әzirlenip jatqanyn jetkizdi.

Búl mәselening ózektiligin Qúryltay deputaty Meyrhat Qasymbaev kóterip, әsirese qúrylys pen qoghamdyq tamaqtandyru salalarynda jasóspirimderding zansyz júmysqa tartylyp jatqan faktilerine alandaushylyq bildirgen edi. Deputat memlekettik organdardyng búl baghyttaghy birlesken әreketteri men qabyldanatyn sharalar turaly súrady.

Zertteu ne kórsetti? Naqty qadamdar men statistika

Enbek ministrligi janyndaghy Enbekti qorghau instituty 100 mynnan astam respondentti qamtyghan auqymdy zertteu jýrgizgen. Saraptama nәtiyjeleri kórsetkendey, 14 jastan asqan balalardyng enbek etip, óz betinshe taby tabugha degen qyzyghushylyghy óte joghary.

Osy orayda, balalardyng qúqyghyn qorghau jәne enbegin zandastyru ýshin Enbek.kz platformasynda «Mening jazghy kanikuldarym» arnayy funksionaly iske qosyldy. Búl jýie arqyly 14 pen 18 jas aralyghyndaghy jasóspirimder ata-anasynyng rúqsatymen jәne mindetti týrde enbek shartyn jasau arqyly resmy týrde júmysqa ornalasa alady.

Býgingi tanda:

  • 1,5 myngha juyq úiym óz úsynystaryn jariyalady;
  • Shamamen 10 myng týiindeme tirkeldi;
  • Ata-anasynyng rúqsatymen 3 myngha juyq bala resmy týrde júmyspen qamtyldy.

Degenmen, zansyz júmys oryndary әli de joq emes. Mәselen, biyl mamyr-tamyz ailarynda enbek inspeksiyalary jergilikti atqarushy organdarmen birlesip auqymdy tekseru jýrgizdi. Nәtiyjesinde 8 myngha juyq úiym tekserilip, balalar enbegine qatysty 1 600-den astam zang búzushylyq anyqtaldy. Tәrtip búzghandargha jalpy somasy 230 million tenge bolatyn 3 300-ge juyq habarlama berildi.

Saraptamalyq kózqaras: Búl ózgerister ne beredi?

Jasóspirimderding jazghy uaqytta nemese bos uaqytynda enbek etui – qalypty dýniye, alayda búl mindetti týrde zang shenberinde, qauipsiz jaghdayda bolugha tiyis. Balalardy jasyryn týrde auyr júmysqa (qúrylys, t.b.) salu – ainalyp kelgende, olardyng densaulyghy men psihologiyasyna orny tolmas ziyan keltiredi. Jana zang normalary osynday olqylyqtardyng jolyn kesuge tiyis.

Enbek.kz platformasyndaghy ashyqtyq balanyng kimmen, qanday jaghdayda júmys istep jatqanyn baqylaugha mýmkindik beredi. Ata-ananyng rúqsaty men enbek shartynyng mindetti boluy – balanyng qúqyqtyq qorghanysynyng kepili bolyp tabylady.

Milliondaghan aiyppúldar men myndaghan tekserister búl mәselening әli de ótkir ekenin kórsetedi. Sondyqtan zannamany qataytu jәne baqylaudy kýsheytu – balalardyng qanaugha úshyramauynyng birden-bir joly ekendigi de dau tudyrmaydy.

Qoryta aitqanda, Qazaqstanda balalar enbegin retteytin erejelerding janashyldyghy – jasóspirimderding alghashqy qarjylyq sauattylyghyn qalyptastyryp qana qoymay, olardyng qauipsizdigine memleket tarapynan beriletin myqty qorghan bolmaq.

Abai.kz

0 pikir