Beysenbi, 17 Qazan 2019
Qağazstan 4522 0 pikir 30 Qaraşa, 2014 sağat 10:38

SATIRIKTER «AZAYIP», LIRIKTER KÖBEYSE KEREMET EMESE PE?

Qazirgidey tasqın ömirge yumormen qaray alatın jandar sirek bolıp bara jatır. Satirik Qanağat Äbilqayırmen az-kem til qatısqan adam basındağı külli mäseleni wmıtıp, ezui jiılmay, ırza bolıp twrğanın özi de bayqamas-au. Bwl jigit «Qağaz qala» attı twñğış jinağında bizdiñ qoğamnıñ betin äbden-aq şımşıladı. «Meniñ atım – Timberleyk», «Jüz otızınşı ataman», «Q-nıñ qasireti», «Bärin Basekem biledi», «Şrektiñ qayınjwrtı», «Qwtipaş pen Saqış», «Rezyume», t.b. satiralıq äñgimeleri oqırmannıñ joğarı bağasın aldı. «Wmıt meni» dep atalatın ekinşi jinağına Qanağat äñgimelerin, satiralıq jazbaların qostı. Ötken aptada «Reyting» oqırmandarı Qanağattıñ şığarmaşılığımen azdap bolsa da tanıstı. Ömirge külip qaraytın jazuşımen äñgimemizdiñ formasın basqaşalau qwrdıq.

Reyting: Mına ömirge ne bolıp ketti, Qaqa?

Qanağat Äbilqayır: Ömirge eşteñe bolğan joq. Kün şığıstan şığıp, batısqa batıp jür ğoy. Al adamdarğa anıq birdeñe boldı. Qısqası, rahat qazir! Şınıñdı aytsañ, senbeydi. Ötirik aytsañ, auzı aşıladı. Tüye wrlağan aqtaladı, ine wrlağan sottaladı. Qasıñ – dosıña, dosıñ qasıña aynala saladı. Adamdar wsaq, kirşil, tızetpe, «namısqoy». Öz atın müñkigen küresinniñ arasınan da aqtap ala aladı. Adaldıq, senim, jauapkerşilik, dostıq «Qızıl kitapqa» kirip, satqındıq, aldap-arbau, opasızdıq qamaudan şıqtı.

Reyting: Satqındıq pen onıñ dostarı abaqtıdan şıqqan zaman qanday eken?

Qanağat Äbilqayır: Ol zaman rahat qoy. Basıñda eşqanday jauapkerşilik joq. Aytqanıñdı aytpağan ğıp şığara saludan oñay eşteñe joq. Qalay aldaudı, qalay satıp ketudi, bireuge jalanı qalay jabudı üyrenip alsañ boldı. Al onı üyretetinder aynalada öte köp. Esesine, «Mä-ä, wyat boldı-au», «Qoy, dostıqqa sızat tüsedi», «Men oğan adalmın» degen sözderge işek-sileñ qatqanşa bir külip alasıñ. Kerisinşe, aqşasın sıylau – adaldıq, baylıqqa ölermendene wmtılu – maqsattardıñ şıñı, bolıp-tolğasın eşkimdi tanımay ketu «trend» bolıp twr.

Reyting: Öziñiz äli sol «Qağaz qalada» twrıp jatırsız ba?

Qanağat Äbilqayır: Bayağıda «men Qağaz qalada twramın» dep ötirik ayttım. Maqtanğım keldi. Qalay bayıp ketkenin özi de bilmey qalğandardıñ, bası istemese de joğarıda otıra beretinderdiñ janında bolğım keldi. Negizi, ol jaqta twrmaymın. Qağaz da bolsa ol qala meni özine mañaylatpadı. Qağaz qalada Qağaz qalanı jasağandar twrıp jatır. Tättini de özderi jeydi, jılını da özderi kiedi, qımbattıñ bäri solarda.

Reyting: Timberleyk aqsaqal nemeresi Ketrindi wzatqan toyında boldıñız ba?

Qanağat Äbilqayır: Oy, sol toyda Bayjwma degen eskirip ketken atın Bleyk dep özgertken dosım ekeumiz «Jazda apamnıñ auılında» degen ändi hip-hop häm rok-n-roll ülgisinde aytıp, oğan Timberleyk aqsaqaldıñ tuğan qwdası Astana men qwdağiı Janeta sekirip biledi. Tağı bir qattı esimde qalğanı, toy ortasında qalıñdıq, äkesi, anası, atası, äjesi jäne özge tuıstarı bäri qatar-qatar twra qalıp, lambada sännen qalıptı, men atın bilmeytin bir bidi jartılay jalañaş birge biledi. Bärimiz ayızımız qana riza boldıq. Endi özimiz de kişi nemereniñ toyına sonday tosın sıy dayındap jatırmız. Bizdiñ bastı erekşeligimiz, birjola jalañaş şıqsaq pa degen oy bar.

Reyting: Äli de jüz otızınşı atamansız ba?

Qanağat Äbilqayır: «Jiırma bes qayta aynalıp kelmes sağan» dep, bayağıda bir halıq aytıptı ğoy. Sol aytqanday, 130-atamandıq qazir qayda mağan? Tañsıq körip ärkimdi bir şaqırıp aldıq. Öziniñ kim ekenin wmıtıp bara jatqandardıñ da qoltığına su bürkip jürip, küşine mingizdik. Qazir olardıñ qay-qaysısımen birge-bir şıqsañ da jabılıp ketedi. Qwrığanda «bratandarı» bar. Eñ qızığı, bizdiñ «bratan» da solardıñ sözin söyleydi. Sondıqtan qazir men 130 emes, soñınan sanağanda birinşi atamanmın.

Reyting: Siz osı Q ärpinen nege twtığa beresiz?

Qanağat Äbilqayır: Bilmeymin, äyteuir tilim kelmeydi soğan. O basta q, ğ, ñ äripterine qarındastarımnıñ ğana tili kelmedi. Kelmedi bolğanda, kelip jürip kelmey qaldı. Keşe öziñmen auıldan birge kelgen qız betiñe qaraydı da, aydıñ-künniñ amanında «menin gana», «senin gana», «koyşı» dep twradı. Bir ret eskertesiñ, eki ret. Sosın bir küni öziñ äleumettik jelilerde köziñdi jwmıp alıp «koysan koy, bir eşkindi soy. Magan baribir» dep, q-nıñ jaqın tuıstarımen aytısıp otırasıñ...

Reyting: Äli de Basekeñizge bas wrasız ba?

Qanağat Äbilqayır: Bizge qaratıp oq atsa da, qımbatımızdı tartıp alsa da, baylığımızdı sırtqa tasısa da, öz tilin sıylamasa da, elin süymese de, işkiimsiz qaldırsa da – ol meniñ Basekem! Eñ bastısı, «bäri sonıñ arqası» degen oy meniñ sanama wya salıp alğan. Köre almaytın bireuler közimdi aşqısı kelse de tars jwmıp alıp otırmın oñaşa. Men üşin adam teñdiginen göri özimdi qwrban qılatın tınıştıq artıq. «Özge elderdi qaraşı. Osığan täuba!»

Reyting: Şrektiñ qayınjwrtı qalay?

Qanağat Äbilqayır: Şrektiñ qayınjwrtı qazir «güldenip» ketken. «Damığan elu eldiñ qatarına kiremiz» dep twra jügirip edik, az ğana uaqıtta kirdik te kettik. Endigi maqsat – otız eldiñ qatarına enu. Şındasaq, ol da az jılda iske aspaq. Biraq, olardıñ da qatarına kirip alğan soñ ne isteymiz? Meni sol alañdatadı. Kiretin jer taba almay qalıp, bärin qaytadan basınan bastap jürmesek bolğanı. Mwnı negizi Şrektiñ janınan bir eli şıqpaytın, barlıq jerge öziniñ ağayındarın otırğızıp qoyğan, tört düniesi tügel Esekten swrau kerek-au...

Reyting: Qwtipaş, Saqıştarmen äli aralasıp twrasız ba?

Qanağat Äbilqayır: Bizdiñ auıldıñ qızdarı özi ekige bölinedi. O basta Qwtipaş ta jap-jaqsı qız edi. Keyin aqşası barlarmen, Dubayğa baratındarmen, yahtası barlarmen esep köñilmen ğana ömir süretin boldı. Tağı bir qızdar bar. Qara nandı qanağat twtqan, bala-şağanıñ qamın oylağan, näpsini emes, ardı oylağan. Biraq, olarmen köbinese aralasa bermeymin. Meniñ oyım – alğaşqılar azayıp, keyingiler köbeyse ğoy.

Reyting: Qazir ne jazıp jürsiz özi?

Qanağat Äbilqayır: Ne ekenin özim de bilmeymin, äyteuir, qolımnan kelgenin şimaylap jazıp jatırmın. Közi aşıqtı küldirsem, küldire otırıp jılatsam dep qoyam. Biraq, onıñ qanşalıqtı jüzege asıp jatqanın menen göri sizder bilesizder ğoy. Meniñ jazğanım jaqsı bolmasa da, elde bäri jaqsı bolsa eken deymin. Satirikter «külki qılar» eşteñe taba almay, lirikter köbeyse keremet emes pe?..

Tüpnwsqadağı taqırıp: Qanağat ÄBİLQAYIR, satirik-jazuşı: «QAZİR SOÑINAN SANAĞANDA BİRİNŞİ ATAMANMIN»

Swhbattasqan Esey Jeñiswlı

ESTAFETA

Qar erip, arna tolıp, kemerinen asqan su bögetti bwzıp aqtı. Jolındağınıñ bärin şayıp, äbden küşine mingen tasqın etekte otırğan auıldı da jalmay ketti. Tıp-tipıl.

– Bwl jerde böget bar ekenin bilmeppin, – dedi oblıstağı är nısanğa, är iske «jauaptı» basşı.

– Sudıñ jolına otırıp alğan eldiñ özi kinäli, – dedi tötenşe bastıq.

«100 üy emes, 10 üy, 500 adam emes, 5 adam ğana suğa ketti. Mal-mülik olarda mülde bolğan emes» dep ükimet basşısına esep berildi. Al ükimet basşısınıñ basşısı bwl jaylı bilgen de joq.

Jadırap jaz şıqtı. Kökoray şalğın köz arbap, egin biıl da bitik şıqtı. «Pah!» desti şarualar. Köp wzamay qarapayım jwrt qattı qauip qılğan, qanşa aytılsa da şeneunikterdi selt etkizbegen şegirtkeler jetti.

– Osı şegirtkeler-aq tübime jetetin boldı, – dep küyindi «biıl bälen million tonna astıq alamız» dep esep berip, bölingen aqşanı asap qoyıp, özi özgelerdiñ tübine jetip jürgen auılşaruaşılıq ministri.

Irısı men berekesin ertip qoñır küz de keldi. Tışqan ekeş tışqan inine dän tasıdı. Añ-qws jatpay-twrmay qıstıñ qamına kiristi. Al şegirtkeden artılğan astıq alğaşqı qardıñ astında qaldı.

– Bärine aua rayı kinäli. Äytpese biz saqaday say edik, – dedi basşılıq.

Osı jılı qıs qılışın süyretpey-aq keldi. May toñğısız qıs. Esesine qar tım qalıñ tüsti. Auıl-aymaqtı qoyşı, olar wmıtılğalı qaşan?.. Alıp qalalarda qozğalıs toqtadı.

– Eşqanday qar jazğa deyin jatıp alğan emes, eridi, – dedi qala basşısı wyqılı-oyau.

P.S: Bi-i-i-ir jaqta bir el bar. Qızıq el özi. Ol eldiñ qarjığa jauaptı adamınıñ özi elde deval'vaciya bolğanın özgelerden estidi.

– Kelesi jılı osınıñ bärinen bir qorıtındı şığarıñdar! – dedi ükimet basşısı osımen mıñınşı ret. Estafeta bäribir jalğasıp jatır...

Qanağat Äbilqayır

Derekközi: rgmedia.kz

0 pikir