Särsenbi, 19 Aqpan 2020
46 - söz 3517 0 pikir 30 Mausım, 2015 sağat 15:57

KÖŞİ-QON «KELETİNİ KELDİ, BOLDI» DEYTİN ŞARUA EMES

A.Mukabay:

Beke, köşi-qon jayında, şettegi kandastarıñız jayında ne aytasız? Eger siz osı salanı basqarsanız, jwmıstı neden bastar ediñiz?

Berik Äbdiğaliwlı:

– Bwl endi köpten beri qordalanğan mäsele ğoy. Aldında sarapşılardıñ Qıtay da, Türkiya da jäne basqa elderde jürgizgen saualnaması negizinde şeteldegi qazaqtardıñ köpşiliginiñ elge kelu oyı bar degen twjırım jasadı. Al ükimette «keletini keldi, boldı» degen oy bolıp, kvotanı toqtatıñdar degen şeşim bolğan. Şın mäninde bwl «ketetini ketti, keletini keldi» deytin şarua emes. Ol ärqaşan jüretin ürdis. Öytkeni är biri jağdayına baylanıstı kelgen uaqıtında keledi. Älemniñ är jerindegi qazaqtıñ bäri biraq tolıq kele almaytın da şığar. Men oylaymın barlıq qazaq bizge teñ ğoy, degenmende önerli, talanttı jastardı jastayınan tañdap, mektepte jürgen kezinen bayqap olardı arnaulı türde şaqıp, memleket qamqorına alınıp, arnayı internattarda oqıtu kerek. Jalpı aytqanda şet elderde jürgen qandastarımızğa arnalğan «Bolaşaq» bağdarlama sekildi bağdarlama qajet. Elge kelem degen jastardıñ talantın odan arı aşsa, erteñ olar elimizdiñ maqtanışı boladı. Olar söytip öz ayaqtarınan twrıp ketse, erteñ äke-şeşe, tuıs tuğandarı da keledi ğoy. Sosın ärine käsipkerlik salası ekonomikalıq twrğıda ağayındar kelip import-eksport salasındağı mäselelerde belgili bir jeñildikter bolsa, onı endi ekonomistermen aqıldasu kerek. Degenmen de ağayındardıñ eki eldiñ arasındağı käsipkerlik isterin damıtsa, elge kelip gülendirip jatsa bizdiñ zañğa baylanıstı bäri birdey deydi ğoy, al eki eldiñ arasında Qazaqstan men Türkiya, Qazaqstan men Qıtay, Iran osı eki eldiñ arasındağı ekonomikalıq ıntımaqtastıqtardı nığaytuğa belgili bir jeñildikter bolsa. Öytkeni sol memleketterdi bizden köri sol jaqtan kelgen qandastarımız jaqsı biledi. Biz ol memlekettiñ mekemelerinen aldanıp qalsaq, olar aldanbaydı. Sonday bir sauda, ekonomikalıq jağınan jeñildikter bolsa, bir jağınan ol jaqtağı mekemeler, zauıttar istep jatır ğoy. Sonday bir kişkene bolsa da naqtı- naqtı qadamdar kerek siyaqtı dep oylaymın. Bwrın eñ köp mäsele adaptaciya, til mäselesi, zañ mäselesi solardı aytatın, qazir endi oğan köbisiniñ eti üyrendi. Kelip jatqandar da qanday mäseleler barın jobalap biledi, qalay ayaqqa twrıp ketemiz dep psiholgiyalıq jaqtan dayın bolıp keledi. Jwmıs joqtığında bilip, qazir bärine dayın bolıp kele jatır.

Özim Arqalıqta äkim bolıp twrğanda arnayı oralmandarmen kezdeseyinşi dep edim, söytsem olardıñ tizimi eşkimde joq eken. Sosın habarlamamen şaqırdım. Söytip keldi, köñil-küylerin, qanday mäseleleriñiz bar bärin aytıñızdarşı dedim. Olar tirkeu mäseleleriniñ qiındığın ayttı. Sosın sizderge arnaulı köşi-qon policiyası bolsın bärine ayttım, eşqanday şekteu bolmasın dep, keliñizder, tuıstarıñızdı äkeliñizder Arqalıqta eşqanday şekteu bolmaydı dep, äkimi retinde qoldauımdı bildirip janaşırlığımdı bildirdim. Olardıñ da biliktiñ qoldauı blinip, äkimniñ nazarı auıp jatqanına köñilderi köterilip qaldı. Özim de senderge bireu oralmansıñdar dep tisip jatsa mağan keliñder, senderdiñ qwqıqtarıñdı men qorğaymın dep ärqaysısına öz tilegimdi aytıp qoydım. Mine biz sonıñ bärinen öttik, endi qosımşa talanttı balalardı tartudı jolğa qoysaq, erteñ äke şeşsin özi-aq alıp keledi.

(Berik Äbdiğaliwlınıñ "Qamşı.kz" saytı arqılı qoyılğan swraqqa bergen jauabınan)

 

0 pikir