Düysenbi, 18 Qaraşa 2019
Alañ 21508 15 pikir 16 Tamız, 2017 sağat 09:28

Eyr Astana» äue kompaniyasındağı til dauı. Ne isteu kerek?

Keşeli-beri lentadan tüspegen, kinäli taraptıñ keşirim swraudıñ ornına ädetteginşe mwrnın şüyire qarauınıñ saldarınan uşığa bastağan, «Eyr Astana» äue kompaniyasına tiesili wşaqtağı jağdayğa oray, zañger retinde özimniñ naqtı pikirim men wstanımımdı bildirgim keledi. Sebebi, bwl taqırıp men üşin etene jaqın, qoğamdıq negizde bwrınnan aynalısıp kele jatqan şarualarımnıñ biri.

Birinşi aytqım kelgeni Oğız Doğan ağamızdiki nağız azamattıq, negizi qazaqtar, yağni Siz ben Biz jasau kerek, biraq jasay almay jürgen isti atqarıp, ülgi körsetip otır.

Ekinşi aytayın degenim, Oğız Doğan ağamızdıñ talabı 100% zañdı äri negizdi. Eger talabı mwqalmay, mäseleni sotqa deyin jetkizer bolsa bwl isten nätije şığarına men kepilmin. Oğan mına jağdaylar negiz bola aladı;

Kez-kelgen salada,olardıñ qızmetin rettep otıratın öziniñ salalıq, yağni profil'di zañdarı boladı. Äue salasına qatıstı zañ, ol – «Qazaqstan Respublikasınıñ äue keñistigin paydalanu jäne aviaciya qızmeti turalı»
Qazaqstan Respublikasınıñ 2010 jılğı 15 şildedegi № 339-IV Zañı bolıp tabıladı.

Atalğan Zañnıñ 56 babı, 6 böliginde bılay dep körsetilgen (sözbe-söz) «Qazaqstan Respublikasınıñ azamattıq äue kemesiniñ kabina ekipajınıñ müşeleri jolauşılarğa qızmet körsetude qazaq tilin erkin meñgeruge mindetti».

Bwl zañ talabı täpsirlep, tüsindirip jatudı qajet etpeydi dep oylaymın?
Odan bölek, Oğız Doğan ağamız «Eyr Astana» kompaniyasınıñ qızmetin twtınuşı, al kompaniya qızmet körsetuşi retinde, ekeuara qarım-qatınası «Twtınuşılardıñ qwqığın qorğau turalı» Qazaqstan Respublikasınıñ 2010 jılğı 4 mamırdağı № 274-IV Zañınıñ 24, 25, 26 baptarında qızmet körsetuşiniñ twtınuşığa aqparattardı qazaq jäne orıs tilinde jetkizu mindeti tayğa tañba basqanday anıq körsetilgen!

Men Til turalı Zañğa nemese Konstituciyağa silteme jasamay-aq qoyayın, joğarıdağı eki zañmen aq, «Eyr Astananıñ» mäselesin may şammen qarauğa boladı, tek... Oğız Doğan ağamız «qazaqtardıñ özderin kerek emes til, mağan nege kerek?» - dep, orta joldan qayırılmasa!

Söz soñında aytarım, «Eyr Astanağa» til mäselesi turasında osığan deyin öz basım biraz mäsele köterippin, äzirge issaparda jürgendikten, tabılğanı mına qağazdar bolıp twr.

Jäne aytqım kelgeni, «Eyr Astana» til mäselesinde men sotqa tarta qoymağan mekemelerdiñ biri edi, eger Piter Foster mırza jağdaydı öz baqılauına almay, osılay betimen jibere berse, amalsız bwl mäselemen özime aynalısuğa tura keledi...

Al, jalpı aytarım, qazaq tiliniñ mäselesi biliktiñ emes, sol tildiñ twtınuşısı retinde Siz ben Bizdiñ ğana qolımızda. Bilik öz tarapınan zañdar şığardı, sol zañdardı jwmıs jasatatın kim? Ärine biz! Eger biz, öz qwqığımızdı talap etuden qorıqsaq, bir bet arız jazuğa erinsek, memlekettik organdar qaytip iske aralaspaq? Sizdiñ qwqığıñızdıñ bwzılıp jatqanın olar pal aşıp bilmek pe?

Wzın sözdiñ qısqası, äuede jürseñiz de, jerde jürseñiz de öz ana tiliñizde, memlekettik tilde qızmet körsetiluin talap etiñiz, eger ol talabıñız orındalmasa, tiisti memlekettik organğa nemese sotqa arız, talap qoyudı jappay qolğa alayıq. BAQ-ın şulatqannan köri, bwl ädeqayda tiimdi de paydalı is. Ana tilimizdiñ abıroyın asqaqtatuğa sözben emes, ispen üles qosayıq!

Abzal Qwspan 

Abai.kz

15 pikir