Jwma, 22 Qaraşa 2019
Birligimiz jarasqan 1110 0 pikir 12 Qırküyek, 2017 sağat 12:39

Tatulıq – twraqtılıq negizi

 

Qazaqstan – zaman talabına say aldıñğı qatarlı memleketter qatarına enu maqsatında ekonomikalıq, sayasi-äleumettik, demokratiyalıq jäne mädeni özgerister jolımen senimdi türde nıq basıp keledi. Prezidentimiz N.Ä.Nazarbaev wltaralıq kelisim mäselesine erekşe nazar audaradı jäne bwl mäseleni Qazaqstannıñ köşbasşılıq jolındağı bastı wstanımı dep ataydı. Qazaqstandağı wltaralıq kelisim modeli bügingi tañda älemdik qoğamdastıq pen keñestik däuirde ömir sürgen memleketterdiñ nazarın audaruda, biraq biz memleketimizde wltaralıq kelisimniñ birden ornamağandığı turalı wmıtpauımız kerek. Bwl «Qazaqstan – 2030» Strategiyasında körsetilgen qoğamdağı azamattıq tatulıq pen işki sayasi twraqtılıqtı saqtauğa negizdelgen dwrıs strategiyalıq bağıttı tañdau nätijesinde mümkin bolıp otır.

Elimizde wltaralıq kelisim, etnikalıq jäne dini nanım senimine qaramastan, Qazaqstan halqınıñ armanı körsetilgen, jalpı halıq bekitken Konstituciya normalarında bekitilgen. Täuelsizdik alğan jıldarı elimizde qoğamdıq sananıñ özgerui orın aldı. Äleumettik-mädeni, sayasi paradigmanıñ auısuı, jaña ekonomikalıq qwrılımnıñ jäne prezidenttik küşti biliktiñ jasaluı, demokratiyanıñ, azamattıq qoğamnıñ jäne äleumettik memlekettiñ jetilui, azamattardıñ bastaması men iskerliginiñ qajettiligi, Qazaqstannıñ älemdik qoğamdastıqqa halıqaralıq qarım-qatınastıñ tolıq qwqılı sub'ektisi retinde enui bwl özgeristerdiñ barlığı qwndılıqtardıñ jaña jüyesiniñ qalıptasuı arqasında mümkin boldı. Sol kezde täuelsiz Qazaqstan wltaralıq ıntımaqtastıq pen özara tüsinuşiliktiñ erekşe täjiribesin jinaqtadı. Bwl bağıttağı negizgi basımdıq – ärbir qazaqstandıqtıñ tili men dini, mentalitetine qaramastan, «otandastar» dep atalu qwqığına ie boluında. Qazaqstandağı etnostıq toptardıñ dostığı men ıntımaqtastığı – bir adamnıñ qalauınıñ qorıtındısı emes, ol bizdiñ köp wlttı memleketimizdiñ tarihi täjiribesinen tuındağan nätije.

Mektep – bwl öskeleñ wrpaqtı otansüygiştik pen tözimdilikke tärbieleytin birden-bir wyım. Mektepterdegi ötkiziletin is-şaralardı wyımdastıruda ärtürli ädis-täsilder men formalardı qoldanu tärbieni jandandıru men qarqındatudıñ bastı joldarınıñ biri bolıp tabıladı. Bwl is-şaralar men bayqaular jalpıhalıqtıq, jalpımädeni, wlttıq dästürlerdi qalpına keltiru men jas wrpaqtı otansüygiştikke tärbieleuge bağıttalğan. Mäselen, Taraz qalasındağı №40 gimnaziya oblıstıq Qazaqstan halqı Assambleyasımen, «Radonej» orıs qoğamımen, nemister qoğamımen, «Ay nwrı» tatar-başqwrt mädeni ortalığımen köp jıldan beri birlese qızmet istep keledi, oblıstıq jäne qalalıq is-şaralardı birige wyımdastıradı, dästürli «Rojdestvolıq kezdesu», Puşkin jäne Esenin oquların ötkizedi. Gimnaziya – oblıstıq «Horovod drujbı» jäne «Krug druzey» festival'darınıñ wyımdastıruşısı jäne ötkizuşisi. Qazaqstan halqı Assambleyası ötkizgen is-şaralardıñ köbisi gimnaziya oquşıları men pedagogteriniñ jäne «Parus» mekemesiniñ qatısuımen ötedi.

Uaqıt körsetkendey, respublikamızda memleket pen türli wlt pen wlıstı biriktirgen wlttıq-mädeni birlestikter özara üylesimde jwmıs isteydi. Bwl jwmıs barısında halıqtardıñ qayta örleui memleket tarapınan qoldauğa ie boldı jäne wlttıq twraqtılıq pen jalpıhalıqtıq kelisim, etnomädeniettiñ birlesui men damuın qamtamasız etude öz nätijesin berdi. Qazaqstan örkeniettiñ damığan, türli mädeni model'derdiñ örkendegen ornına aynaldı dep senimdi türde aytuğa boladı. Qazaqstan köp wlttı memleketter qatarına jatadı jäne memleket aymağında twratın türli etnostardıñ mädenietin damıtu arqılı öz täuelsizdigin nığaytu bağıtın wstanadı.

Wlt Köşbasşısı N.Ä.Nazarbaev: «Bizdiñ euraziyalıq tüp tamırımız şığıs pen batıstı, Europa men Aziyanı biriktirgen teñdesi joq köp mädenietti damudıñ qazaqstandıq nwsqasın jüzege asıruğa mümkindik berdi», – dep atap körsetti. Qazaqstanda keñestik däuirde millionnan asa nemister twrğan. Ol basqa wlttardıñ üşten birin qwraytın, biraq 1990 jıldarı olardıñ sanı köşip-qonu nätijesinde kürt azaydı, sondıqtan tek nemis diasporasın ğana emes, onıñ tilin, mädenietin saqtau turalı özekti mäseleler tudı. Sol sebepti, nemis mädeni ortalığı nemis, qazaq, orıs tağı basqa wlttardıñ ädet-ğwrpın, salt-dästürin este saqtau maqsatında türli is-şaralar ötkizip twradı. Meniñ oyımşa, Alğıs aytu künin, Qazaqstan halıqtarınıñ birligi künin, Sayasi quğın-sürgin qwrbandarın eske alu künin, Ülken el – ülken otbası forumın, Qazaqstan halıqtarınıñ spartakiadasın ötkizu qoğamğa türli mäselelerdi şeşuge kömektesedi.

Aleksandr Gibner,

Jambıl oblıstıq nemister qoğamı qoğamdıq birlestiginiñ Prezidenti

Abai.kz

0 pikir