Düysenbi, 6 Säuir 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 584. Jazılğandar — 42. Qaytıs bolğandar — 6
Körşiniñ köleñkesi 6257 65 pikir 31 Qazan, 2017 sağat 14:00

Kreml' propagandası - qazaqtı arandatu

Latın grafikasına köşu turalı jarlıqqa Qazaqstan Prezidenti qol qoyğanımen, bwl taqırıp töñiregindegi talqı äm talas äli bitken joq.

Kirilicadağı qazaq älipbiin latınğa köşiru mäselesinde qazaq qoğamınıñ pikiri ekige jarıldı. Iä, latın grafikasın düyim köpşilik qoldağanımen, onıñ nwsqaları  köñilden şıqpay twr. Apostrof pa, älde digraf pa? Bwl uaqıttıñ enşisindegi äm qazaqtıñ öz qalauındağı mäsele.

Qazaq - latınğa köşedi. Bitti. Bwl bizdiñ tañdauımız, qazaqtıñ tañdauı. Biz üşin eñ mañızdı osı bir processke körşiler ne deydi? Körşilerdiñ köñili küpti körinedi.

Ädettegidey, Kreml'diñ küşikqorasına toptasqan sarıjağal sayasatkersımaqtarı auızdarına kelgenderin qwsıp älek. Solardıñ birsıpırasınıñ sözderin şolıp şıqtıq.

Mısalı, Aleksey Juravlev deytin Dumanıñ deputatı Qazaqstannıñ latınğa köşui - Reseymen integraciyağa äserin tigizedi deydi.

Aleksey Juravlev Kreml' Dumasında nemese Putin Dumasında "Rodina" degen partiyanıñ ökili bolıp otır.

"Bwl taqırıp birazdan beri aytılıp keledi. Eger bwl jüzege assa, Qazaqstan men Resey arasında, qazaq pen orıs arasında ülken dau tuındauı mümkin. Bwl sözsiz Qazaqstannıñ bizden demonstrativti türde alşaqtauı.

Basqa bir körşi memlekette däl osınday jağday bolğanda, biz ündemegen edik. Aqırında özimige "Moskalyaki, na gilyaku!" dep atıldı. Sondıqtan, qazir bir şeşim qabıldap, eñ keminde  Reseydiñ Memlekettik Duması atınan alañdauşılıq bildireyik", - deydi deputatsımaq. Aleksey söydepti. "Regnum.ru" solay dep jazadı.

Orıs baspasözindegi osı taqırıptağı kontentterdiñ deni birsıdırğı, sıñarjaq jazılğan. Ädettegidey Kreml' dezinformaciyasınıñ iisi müñkip twradı.

Mısalı, "Nezavisimaya" deytin "zavisimaya" gäzette "Qazaqstannıñ latınğa köşui Resey üşin signal" attı maqala jariya boldı.

Reseydiñ Wlttıq strategiyalıq institutınıñ mamanı YUriy Solozobov pikir bildiripti. Qazaqstan Reseyden alşaqtap, türki älemine, türki integraciyasına köñil audara bastadı deydi.

"Qazaqstanıñ latınğa köşui - türkilik jobağa enuiniñ belgisi. Mwnda minus köp. Uaqıt öte kele geosayasi basımdıq özgeredi. Latınğa ötudiñ saldarın biz 10-15 jıldan keyingi, jaña buın sayasatkerlerdiñ äreketinen köretin bolamız. Qazir, bilikte Nazarbaev otırğanda Reseyge qarsı qattı bir qarsılıq bolmaydı. Bizde EAEO bar. Biraq, bwl Mäskeuge berilgen signal", depti älgi Solozobov.

Kelesi kezekte "Vzglyad" iskerlik gäzetiniñ maqalasına nazar audarayıq. Onda "Nazarbaev qazaq tilin latınğa ne üşin köşirip jatır?" attı maqala jariyalandı.

Orta Aziya memlekettiriniñ işki sayasi ahualın baqılap jürgen Andrey Grozin deytin şoluşı büydeydi.

"Nazarbaevtıñ mwrageri kirilicanı keri qaytaruı äbden mümkin. Jospar boyınşa latınğa köşu 2025 jılı jüzege asuı kerek. YAğni, qazirgi Prezidenttiñ twsında emes.

Onıñ üstine jalpı halıqtıq saualnama jasalğan joq. Bwl Prezident Nazarbaevtıñ sub'ektivti qalauı. Marat Tajin öte sauattı adam. Biraq, jeldiñ qay bağıttan soğıp twrğanı tüsinikti. Esteriñize bolsa, 2014 jıldıñ özinde Qazaqstan Ukrainaniñ izimen jüre bastadı degen äñgime tarağan. Qazir sol pikirler rastalıp jatır", depti Grozin.

"Gazeta.ru" saytı "Qazaqtar Kirill men Mefodidı wmıtadı" dep maqala jariyaladı.

Ol jerde söz bwyırğan Euraziyalıq kommunikaciyalıq ortalıqtıñ direktorı Aleksey Pil'ko Qazaqstan realdı türde latınğa köşui mümkin emes jağday degendi aytadı.

"Öte wzaq uaqıt boyı qazaq tili kirilicada boldı. Tipti, latınğa köşken künniñ özinde kirilica qaladı. Men osı latınğa realdı türde ötetinine kümänim bar. Sebebi, bwl tiimsiz qadam", - deydi Aleksey Pil'ko.

Däl osı twsta Qazaqstanda elşi bolıp jürgen Kreml'diñ ökili Milail Boçkarnikov latınğa köşu processine oñ qabaq tanıtqan dwrıs dep mälimdeme jasağan.

"Qazaqstan - orıs tili Konstituciyalıq statusı bar elderdiñ qatarında. Resey Qazaqstannıñ bwl şeşimine dwrıs qaraydı. Onıñ üstine Prezident Nazarbaevtan bastap, barlıq joğarğı lauazımdı bilik ökilderi orıs tiline qatısı joq ekenin jäne orıs tiliniñ statusı saqtalatının ayttı. Sondıqtan, daurığatın sebep joq", - deydi Elşi.

Tüyin. Mine, solay. Qazaqstanıñ latınğa köşu processi turalı odaqtas eldegi oy osı. Pro-putindik ideolgiya äm dezinformaciyanıñ jalpı körinisi bwl.

Esteriñizeg sala keteyik, Qazaqstan Prezidenti jarlıqqa qol qoydı. Endi keri şeginis bolmaydı.

Onıñ üstine, post-keñestik keñistikte Baltıq ederi, Moldaviya men türkitildester tobınan Äzirbayjan, Türkimeniya men Özbekstan latın grafikasına köşken. Qazaqstan 2025 jılğa qaray latınğa tolıq köşip boladı.

Bir qızığı, qırğız Joğarğı Keñesiniñ deputtarı qazaqtarmen birge köşuid wsınğanımen, qazigi Prezident Almasbek Atambaev ınta-şıntasımen qarsı twrdı.

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

65 pikir