Särsenbi, 14 Qaraşa 2018
Anıq 1873 2 pikir 13 Mausım, 2018 sağat 11:00

Bası - toqşılıq, soñı – joqşılıq!

Jemqorlıq jayında jüz ret jazıldı, minberlerden de mıñ ret aytıldı. Jaqsı emestigi, jalañ ekeni, jwpını küyge tüsiretini de tilge tiek etildi. Özgeniñ menşigine bas swğu, köz tigu, qol tığu qay zamanda da wrlıq bolıp bağalandı, wrlıqtıñ erejesi wr da jıq, artı qılmıs, qılmıstıñ zañı qatal qaşan da. Biz jemqorlıqtı zañ jüzinde ğana bağalay bilemiz. Biraq ömir filosofiyasınıñ ruhani twsı bar ekenin eskermeymiz. Kez-kelgen alımnıñ qaytarımı bar, qwnı qımbat, jalpı, ömirde «bumerang» bar. Onıñ oğı sağan timese de, wrpağıñdı wrıp-jığarı haq. Osını bil, osını bil...

Tar qapas. Qoyu qarañğılıq. Şerli şarasızdıq. Bwl zildi zından, bwl azaptı abaqtı. Ol oyğa battı. Şımbayın şımırlatqan şerin köz jasımen sırtqa şığardı. Şirkin, mağan bir mümkindik berse... Az ğana mümkindik bolsa... Közi qantalap, bası şıñıldap ketti. Sol sätin qaytadan köz aldına alıp keldi. Darday bastıq bolıp kabinetinde otır. Jan-jağındağı jalşıların elemeydi, olarğa äkireñdeydi, olardıñ eşbirin şıbın qwrlı körmeydi. Şalqayıp kreslosında jattı. «Men baymın ğoy, mınalardıñ bäri aşsam alaqanımda, jwmsam jwdırığımda, bwlardıñ men üşin qwmırsqa qwrlı qwnı joq. Men mıqtımın ğoy, basqanı qaytem, men ataqtımın ğoy, abıroyım köp. Sondıqtan da mına jiirkenişti jandardı moyındamauğa qwqılımın. Iä, men keremetpin, keudemdi soğamın. Öytkeni bwnıñ bärine özim, tek qana ÖZİM qol jetkizdim. Ol qwnı qımbat susının soraptap otırdı. Esigin emis-emis tıqıldatıp, kömekşisi kabinetine bas swqtı.

- Äy, äkel aqşanı, jayıp tasta mına üstelge. Bwl meniñ menşigim. Bwl mağan ğana tiesili!  

Ol älgi paranı öz qolımen aldı, biraq bireudiki ekenin eskermedi, estigisi kelmedi. Ol aldı da, qaltasına saldı. Qılmıs ekenin oylağan joq, bilmedi emes, bildi, biraq bilmegensidi, ol özgeniñ eñbegimen kelgen aqşanı özimdiki dep sanağısı keldi. Biraq... qılmıs bir künde aşıldı, baylığınan, atağınan, abıroyınan, jalşı-malayınan ayırıldı. Eşkim onı izdep türmege kelgen joq. Jılap otırğanı da sondıqtan. Basqa amalı bolmağandıqtan jılaydı, biraq kimnen kömek swraydı? Bay bolıp, şalqıp otırğanda kimge jaqsılıq jasap, jılulıq tanıtıptı? Eşkimge! Qasındağılardıñ qaysısına adami közqaraspen qaraptı? Eşbirine! Adamdığın artqa tastap, bolaşaqqa bağdar aldım dep oyladı. Şeteldegi jaylı ömirdi köksedi. Onısınan tük şıqpadı. Onıñ janına osı battı. Dos degen, tuıs degenderi qayda ketti? Belgisiz! Ömir – kezek. Onıñ kezegi keldi, ol ömiriniñ on bes jılın osı tarşılıqta ötkeretin boldı. Öytkeni ömir ädiletti, ol eş kezde qatelespeydi.

«Jemqorlıq» söziniñ mağınasına kim män berdi? Kim buındap, müşelep kördi. Jem – as, tamaq, tağam, künköris, qorlıq – azap, aram tamaq, berekesizdik, şarasızdıq, mümkindiktiñ joqtığı. Adal asına aramdıq qosıp işken adam qorlıq köredi, zorlıqtıñ zärin işedi emes pe? Mine, jemqorlıqtıñ aparatın jolı. Iä, bastapqıda bäri jaqsı, jaylı, jağımdı bolıp elesteydi. Paranıñ dämi tätti bolıp seziledi. Biraq, bäribir ömir özinikin almay-bermey qoymaydı. Jemqorlıqtıñ qwramı aşı, tilge jağımsız, dämsiz, twzsız...

Bası - toqşılıq, soñı - joqşılıq. Onıñ atı – JEMQORLIQ.

El'mira Abetjanova

Abai.kz

 

2 pikir