Qazaqstannyng qoghamdyq-sayasy ómiri men memlekettik qúrylymy jana, serpindi beleske qadam basty. Memleket basshysyQasym-Jomart Toqaevtyn memlekettik rәmizder mәrtebesin kóteru, jana sayasy arhiytekturany qalyptastyru, Konstitusiya filosofiyasyn bayytu jәne tarihiy sanany janghyrtu baghytyndaghy strategiyalyq bastamalary el damuynyn úzaq merzimdi baghdarlaryn ayqyndaydy. Búl ózgerister tek qúqyqtyq nemese sayasiy reformalar shenberimen shektelmey, últtyng intellektualdyq әleuetin arttyrugha jәne«Adal azamat» qaghidatyna negizdelgen janaqoghamdyq mәdeniyetti ornyqtyrugha jol ashady.

El bolashaghyn ayqyndaytyn osynau auqymdy reformalar men Preziydent ýndeuinin mәn-manyzy, jana qoghamdyqqúndylyqtar men jauapty azamattyq sananyng róli tónireginde S. Amanjolov atyndaghyShyghys Qazaqstan uniyversiyteti KE AQ Basqarma tóraghasy – rektory, professor, zan ghylymdarynyn kandidaty, filosofiya doktory (PhD) óz oyymen bólisti. Ol Memleket basshysy úsynghan jasampaz otanshyldyq pen bilimge negizdelgen damu modelinin ózekti tústaryn ghylymiy әri praktikalyq túrghydan keninen tarqatyp, ózpikirin bildirdi.

– Preziydent memlekettik rәmizderdi «memlekettilikting ýsh túghyry» dep atap, memlekettik rәmizderdi paydalanu qaghidalaryna ózgerister engiziletinin mәlimdedi. Sizdin oyynyzsha, Memleket basshysy búl sheshimi arqyly qanday manyzdy ýndeu jasap otyr?

– Ózderiniz jaqsy biletindey, jana Konstitusiyamyzda memlekettik rәmizderding manyzy men qúndylyghy erekshe atap kórsetilgen. Osyghan oray Memleket basshysy býgin Astanadaghy «Atameken» etnomemorialdyq kesheninde ótken Memlekettik Tu kóteru rәsimine qatysyp, halyqqa kezekti ýndeuin jariyalady. Preziydent Qasym-Jomart Kemelúly Toqaevtyng memlekettik rәmizderdi «memlekettiligimizding myzghymas ýsh taghany» dep atauy – qazirgi Qazaqstan qoghamyna baghyttalghan óte manyzdy әri tereng mazmúndy ýndeu. Búl jerde әngime tek Tu, Eltanba jәne Ánúran turaly ghana emes, memlekettilikting negizin qúraytyn qúndylyqtar jýiesi turaly bolyp otyr. Memlekettik rәmizder – elimizding tәuelsizdigi men egemendiginin, tarihy sabaqtastyghy men últtyq biregeyligining kórinisi. Olar halyqty ortaq maqsatqa júmyldyratyn, azamattardyng el taghdyryna degen jauapkershiligin arttyratyn manyzdy iydeologiyalyq qúral. Sondyqtan Preziydentting búl bastamasy qoghamdaghy memleketshildik sanany kýsheytuge, azamattyq jauapkershilikti arttyrugha jәne patriotizmdi jana dengeyde qalyptastyrugha baghyttalghan dep esepteymin.
Qazirgi geosayasy jaghdayda memleketterding bәsekege qabilettiligi tek ekonomikalyq kórsetkishtermen nemese әskery әleuetpen ólshenbeydi. Últtyq biregeylikting beriktigi, azamattardyng óz elimen ruhany baylanysy, ortaq qúndylyqtargha degen senimi barghan sayyn manyzdy faktorgha ainalyp keledi. Sondyqtan Preziydent memlekettik rәmizderdi memlekettilikting túghyry retinde atay otyryp, qoghamgha óte manyzdy iydeya úsynyp otyr: Qazaqstan azamattaryn biriktiretin basty kýsh – ortaq qúndylyqtar men ortaq jauapkershilik.

Memlekettik rәmizder – elding qúqyqtyq atributtary ghana emes. Olar últtyng tarihy jadyn, tәuelsizdik jolyndaghy kýresin, mәdeny kodyn jәne bolashaqqa degen strategiyalyq úmtylysyn beyneleydi. Memleket basshysy rәmizderding mәrtebesin kóteru arqyly qoghamnyng nazaryn dәl osy mәselege audaryp otyr. Óitkeni tәuelsizdikting basty kepili – shekara ghana emes, azamattardyng sanasyndaghy memleketke degen qúrmet.

Preziydentting memlekettik rәmizderdi paydalanu qaghidalaryn ózgertu turaly bastamasy da osy túrghydan qarastyryluy kerek. Mening oiymsha, búl sheshim rәmizderdi resmy rәsimderding atributy retinde ghana emes, qoghamdyq ómirding tabighy bóligine ainaldyrudy kózdeydi. Yaghny azamattar Tudy nemese Eltanbany tek merekelerde ghana emes, kýndelikti ómirde de últtyq maqtanyshtyng belgisi retinde qabyldauy qajet.

Búl jerde taghy bir manyzdy mәsele bar. Songhy jyldary Qazaqstanda «Adal azamat», «Zang men Tәrtip», «Ádiletti Qazaqstan», «Taza Qazaqstan» siyaqty jana qoghamdyq qúndylyqtar jýiesi qalyptasyp keledi. Preziydentting rәmizderge qatysty ýndeui osy ózgeristerding iydeologiyalyq negizin bekite týsedi. Sebebi memlekettik rәmizderdi qúrmetteu mәdeniyeti qalyptasqan qoghamda memleketke degen senim de, qoghamdyq jauapkershilik te joghary bolady. Joghary bilim beru salasynyng ókili retinde búl bastamanyng jastar ýshin erekshe manyzy bar dep esepteymin. Býgingi studentter – ertengi memlekettik qyzmetkerler, ghalymdar, kәsipkerler, ústazdar men qogham kóshbasshylary. Sondyqtan olardyng boyynda memlekettik rәmizderge qúrmet sezimin qalyptastyru – jay ghana patriottyq tәrbie emes, bolashaqta el taghdyryna jauap bere alatyn azamattardy tәrbiyeleu mәselesi.

Preziydentting búl ýndeuin men últtyq birlikti nyghaytugha, qoghamdyq sanany janghyrtugha jәne jana tarihy kezendegi qazaqstandyq biregeylikti qalyptastyrugha baghyttalghan strategiyalyq bastama retinde baghalaymyn. Óitkeni memleketting quaty eng aldymen azamattarynyng memleketpen ruhany baylanysynyng beriktigimen ólshenedi. Al sol baylanysty qalyptastyratyn negizgi qúndylyqtardyng biri – memlekettik rәmizder.

– Memleket basshysy Qazaqstannyng auqymdy ózgerister kezenine qadam basqanyn atap ótti: 1 shildeden bastap jana Konstitusiya kýshine enedi, tamyz aiynda bir palataly Qúryltaygha saylau ótedi, al qyrkýiekte Qazaqstan Halyq Kenesining qúramy jasaqtalady. Sizding pikirinizshe, búl jana sayasy arhiytektura qanday negizgi mindetterdi sheshui tiyis?

– Preziydent atap ótken ózgeristerdi jeke-jeke sayasy nauqan retinde emes, Qazaqstannyng jana qoghamdyq-sayasy modelin qalyptastyrugha baghyttalghan birtútas reformalar jýiesi retinde qarastyrghan jón. Meninshe, jana sayasy arhiytekturanyng basty mindeti – memleket pen qogham arasyndaghy ózara senimning jana modelin qalyptastyru.

Songhy jyldary әlemdik tәjiriybe kórsetkendey, memleketterding túraqtylyghy tek ekonomikalyq kórsetkishterge ghana emes, azamattardyng memlekettik instituttargha degen senim dengeyine de tikeley baylanysty. Osy túrghydan alghanda jana Konstitusiya, Qúryltay jәne Qazaqstan Halyq Kenesi halyqtyng memlekettik basqaru prosesterine qatysu mýmkindigin keneytetin tetikterge ainaluy tiyis.

Ekinshi manyzdy mindet – qoghamdyq konsolidasiyany qamtamasyz etu. Qazirgi tanda qoghamnyng әleumettik, kәsiby jәne ónirlik toptarynyng mýddeleri kýrdelene týsti. Múnday jaghdayda memleket tek basqarushy institut emes, әrtýrli qoghamdyq kýshterding mýddelerin ýilestirushi platforma boluy qajet. Preziydent aytyp otyrghan jana instituttardyn basty missiyasy da osyndadep oylaymyn.

Ýshinshi mindet – strategiyalyq sheshimderding sapasyn arttyru. Býgingi әlem tehnologiyalyq revolusiya, jasandy intellekt, geosayasy qayta bólinis jәne jahandyq ekonomikalyq ózgerister dәuirine qadam basty. Osynday jaghdayda memlekettik sheshimder qysqamerzimdi sayasiy mýddelerge emes, úzaq merzimdiúlttyq maqsattargha negizdelui kerek. Qúryltaymen Qazaqstan Halyq Kenesi osy mәseleler boyynsha sarapshylyq pikir men qoghamdyq súranysty biriktiretin alangha aynaluy tiyis. Ásirese Qazaqstan Halyq Kenesining qúryluy qoghamdyq pikir men memlekettik sayasat arasyndaghy baylanysty kýsheytetin manyzdy institutqa ainaluy mýmkin. Al Qúryltay últtyq damu baghyttaryn aiqyndaytyn, qoghamnyng týrli ókilderi qatysatyn strategiyalyq dialog alany retinde qyzmet etedi.

Jalpy alghanda, Preziydent úsynghan sayasy reformalardyng týpki maqsaty – azamattardyng memleketke degen senimin kýsheytu, jauapty azamattyq qogham qalyptastyru jәne últtyq birlikti jana sapalyq dengeyge kóteru dep esepteymin.

– Preziydent jana Konstitusiyada azamattardyng qúqyqtary men bostandyqtarymen qatar zandy saqtau, tabighatty qorghau, volonterlikti qoldau jәne bilim berudi damytu sekildi mindetterding de bekitilgenin aitty. Konstitusiyalyq qúndylyqtardyng osylay keneni neni anghartady?

– Búl jerde eng manyzdy mәsele – Konstitusiyanyng filosofiyasy ózgerdi dep aitugha bolady. Búghan deyin qoghamdyq sanada Konstitusiya kóbine azamattardyng qúqyqtary men kepildikterin aiqyndaytyn qújat retinde qabyldanyp kelse, endi ol memleketting ghana emes, qoghamnyng da damu baghdaryn kórsetetin strategiyalyq qúndylyqtar jýiesine ainalyp otyr.Preziydent atap ótken normalardyng ereksheligi – olar azamattyng memleketten ne talap ete alatynyn ghana emes, memleketting damuyna әr adamnyng qanday ýles qosugha tiyis ekenin de kórsetedi. Búl óte manyzdy ózgeris. Sebebi qazirgi zamanda tabysty memleketter azamattargha barlyq jaghday jasap qana qoymaydy, sonymen qatar qogham mýshelerining ortaq jauapkershilik mәdeniyetin qalyptastyrady.

Mәselen, «Zang men Tәrtip» mәselesin alayyq. Preziydent songhy jyldary búl qaghidatty memlekettik sayasattyng negizgi baghyttarynyng birine ainaldyrdy. Óitkeni ekonomikalyq ósim de, investisiya tartu da, ghylym men biznesting damuy da eng aldymen qúqyq ýstemdigine baylanysty. Zang bәrine birdey júmys isteytin jerde ghana әdil bәseke qalyptasady, kәsipker de, ghalym da, qarapayym azamat ta óz bolashaghyna senimmen qaray alady. Sondyqtan Zangha qúrmet tek qúqyq qorghau organdarynyng mәselesi emes, memleketting bәsekege qabilettiligin anyqtaytyn faktor.

Tabighatty qorghau mәselesining Konstitusiya dengeyine kóterilui de jahandyq ýrdistermen tikeley baylanysty. Býginde әlemde su resurstarynyng tapshylyghy, klimattyng ózgerui, ónerkәsiptik lastanu mәseleleri últtyq qauipsizdikke әser etetin faktorlar qataryna kirdi. Qazaqstan ýshin búl mәselening manyzy odan da joghary. Ertis, Ile, Syrdariya sekildi transshekaralyq ózender, óndiristik aimaqtardaghy ekologiyalyq jýkteme, su tapshylyghy siyaqty syn-qaterler tabighatty qorghaudy tek ekologiyalyq emes, strategiyalyq mindetke ainaldyryp otyr. Sondyqtan ekologiyalyq mәdeniyetti qalyptastyru әr azamattyng jauapkershiligi retinde qarastyryluy zandy qúbylys.

Preziydent erekshe toqtalghan volonterlik qyzmet te jana qoghamdyq mәdeniyetting kórsetkishi. Álemning damyghan elderinde azamattyq qoghamnyng kýshti boluy adamdardyng qoghamdyq mәselelerdi sheshuge erikti týrde aralasuymen ólshenedi. Qazaqstanda songhy jyldary tabighy apattar kezinde, әleumettik jobalarda, qayyrymdylyq jәne ekologiyalyq bastamalarda myndaghan eriktining belsendiligi bayqaldy. Búl qoghamnyng jetiluining manyzdy belgisi. Konstitusiyada múnday qúndylyqtardyng kórinis tabuy azamattyq jauapkershilikting institusionaldyq dengeyde moyyndalghanyn bildiredi.

Al bilim men ghylym mәselesine kelsek, búl bolashaqqa tikeley qatysty. Preziydent óz sózinde jasandy intellekt, sifrlandyru jәne tehnologiyalyq damu dәuirine ayaq basqanymyzdy birneshe ret atap ótti. Múnday jaghdayda memleketting negizgi kapitaly jer qoynauyndaghy baylyq emes, intellektualdyq resurs bolady. Sondyqtan bilim men ghylymdy damytu tek әleumettik salagha qatysty mindet emes, elding ekonomikalyq qauipsizdigi men halyqaralyq bәsekege qabilettiligining basty shartyna ainalyp otyr.

Meninshe, Konstitusiyadaghy osy ózgeristerding týpki mәni bir nәrsege kelip tireledi: Qazaqstan azamattardyng qúqyqtaryn qamtamasyz etetin memleketten jauapty azamattar qoghamyn qalyptastyratyn memleket modeline kóship jatyr. Búl jerde qúqyq pen mindet, erkindik pen jauapkershilik, memleket pen qogham arasyndaghy tepe-tendik jana mazmúngha ie boluda. Sondyqtan búl ózgeristerdi tek zannamalyq túrghyda emes, jana qoghamdyq mәdeniyetti qalyptastyrugha baghyttalghan úzaqmerzimdi strategiyalyq qadam retinde baghalau qajet.

– Preziydent atap ótken Altyn Orda múrasyn zertteu jәne úrpaqtar sabaqtastyghyn saqtau baghytyndaghy bastamalardyng tarihy sanany nyghaytudaghy róli qanday?

– Búl mәselege erekshe toqtaluynyng astarynda óte manyzdy memlekettik ústanym jatyr dep oilaymyn. Óitkeni tәuelsizdikting alghashqy kezeninde bizding negizgi maqsatymyz egemen el retinde qalyptasu bolsa, býgingi mindet – sol memlekettilikting tarihy negizderin tereng týsindiru jәne ony qoghamdyq sanada ornyqtyru.

Memleket basshysy Qazaqstan tarihynyng jeti tomdyq akademiyalyq enbegi dayyndalyp jatqanyn, onyng bir tomy tolyqtay Altyn Ordagha arnalatynyn aitty. Búl jay ghana ghylymy joba emes. Búl – últtyq tariyhqa degen kózqarastyng ózgerip jatqanyn kórsetetin manyzdy qadam. Óitkeni úzaq uaqyt boyy bizding tarihymyz kóbine jekelegen kezender arqyly týsindirilip keldi. Al býginde qazaq memlekettiligining tamyry әldeqayda terende jatqanyn ghylymy túrghydan kórsetu qajettiligi tuyndap otyr.

Úlytaugha, Joshy han múrasyna jәne Joshy úlysyn zertteu institutynyng júmysyna erekshe nazar audaruy da osy sabaqtastyqty kýsheytuge baghyttalghan. Úlytau tek geografiyalyq aimaq emes, qazaq memlekettiligining simvoldyq ortalyghy. Al Joshy han túlghasy men Úly dala tarihy bizding elding sayasy jәne mәdeny damuyn týsinude erekshe oryn alady.

Meninshe, múnda bir manyzdy mәsele bar. Keyde tarihty tek ótkenning esteligi retinde qabyldaymyz. Al shyn mәninde tarih - bolashaqqa degen senimning qaynar kózi. Ózining qaydan shyqqanyn, qanday órkeniyettik negizge sýienetinin biletin qogham ghana úzaq merzimdi maqsat qoya alady. Sondyqtan Preziydent aityp otyrghan tarihy sayasattyng mәni ótkendi dәripteude emes, tarihy sanany kýsheytu arqyly últtyq tútastyqty nyghaytuda jatyr.

Altyn Orda taqyrybynyn manyzy da osynda. Búl memleket óz dәuirinde Euraziya kenistigindegi en yqpaldy sayasy qúrylymdardyn biri boldy. Onyn basqaru jýiesi, halyqaralyq baylanystary, sauda qatynastary men qúqyqtyq dәstýrleri sol kezendegi kóptegen memleketterdin damuyna yqpal etti. Sondyqtan Altyn Orda tarihyn zertteu arqyly biz óz ótkenimizdi ghana emes, qazaq jerindegi memlekettik basqaru mәdeniyetinin evolusiyasyn da terenirek týsinemiz.

Búl bastama, әsirese, jastar ýshin erekshe manyzdy ekenin aitqym keledi. Óitkeni tarihy sana oqulyqtaghy derekterden ghana qalyptaspaydy. Ol adamnyn óz elining tarihyna degen maqtanyshynan, onyng órkeniyettik múrasyn týsinuinen qalyptasady. Eger jas úrpaq Qazaqstan tarihyn tek jekelegen oqighalar jiyntyghy retinde emes, mynjyldyqtardan jalghasqan memlekettilik dәstýrinin bir bóligi retinde qabylday bastasa, búl olardyn azamattyq ústanymyna da, el aldyndaghy jauapkershilik sezimine de on әseretedi. Sondyqtan búl bastamalardy men tarih ghylymyn damytugha baghyttalghan joba ghana emes, últtyq biregeylikti nyghaytudyn, úrpaqtar sabaqtastyghyn saqtaudyng jәne jana buynnyng tarihy dýniyetanymyn qalyptastyrudyng manyzdy tetigi retinde baghalaymyn.

– Memleket basshysy shynayy patriotizm sózben emes, el iygiligi jolyndaghy naqty istermen ólshenetinin atap ótti. Býginde Qazaqstanda patriotizm úghymynyng mazmúny qalay ózgerip keledi?

– Qaranyz, búl pikir qazirgi qazaqstandyq qoghamdaghy patriotizmning jana mazmúnyn óte dәl sipattaydy. Óitkeni býgingi kýni patriotizmdi tek rәmizderdi qúrmetteu nemese Otan turaly әdemi sóz aitu dengeyinde týsindiru jetkiliksiz. Áriyne, memlekettik rәmizderge qúrmet, últtyq tarihty bilu, ana tiline janashyrlyq patriotizmning manyzdy qúramdas bólikteri. Biraq qazirgi kezende onyng mazmúny әldeqayda keneydi. Meninshe, býgingi patriotizm eng aldymen azamattyng óz isine degen jauapkershiligimen ólshenedi. Dәrigerding nauqasty sapaly emdeui, múghalimning shәkirtke sapaly bilim berui, ghalymnyng elge qajet zertteuler jýrgizui, kәsipkerding jana júmys oryndaryn ashuy - múnyng barlyghy memleketke qyzmet etuding naqty kórinisi. Mysaly, songhy jyldary qazaqstandyq ghalymdardyng halyqaralyq dengeydegi zertteuleri, jastardyng әlemdik olimpiadalardaghy jetistikteri, IT salasyndaghy startaptardyng payda boluy elding intellektualdyq әleuetin kórsetip otyr. Búl da patriotizmning jana formasy. Óitkeni olar Qazaqstannyng bedelin halyqaralyq dengeyde kóteruge qyzmet etedi.

Preziydent óz sózinde bilim, ghylym, sifrlandyru jәne jasandy intellekt mәselelerine erekshe nazar audardy. Búl kezdeysoq emes. XXI ghasyrda memleketterding bәsekege qabilettiligi tabighy resurstarmen emes, bilim men tehnologiya arqyly anyqtalady. Sondyqtan qazirgi studentting sapaly bilim alugha úmtylysy, jas zertteushining ghylymy janalyq ashugha talpynysy nemese injenerding jana tehnologiya әzirleui de elge qyzmet etuding kórinisi.

Uniyversiytet rektory retinde men jastar arasyndaghy patriotizmning mazmúny da ózgerip kele jatqanyn bayqap jýrmin. Býgingi studentter patriotizmdi tek úran retinde emes, qoghamgha payda keltiru mýmkindigi retinde qabylday bastady. Olar volonterlik qozghalystargha qatysady, әleumettik jobalar әzirleydi, ghylymy zertteulermen ainalysady, startaptar qúrady. Búl óte manyzdy ýrdis.

Preziydent atap ótken «Taza Qazaqstan» bastamasy da patriotizmning jana mәdeniyetin qalyptastyryp jatyr. Óitkeni tughan jergedegen sýiispenshilik en aldymen óz aulannan, óz qalannan, óz ónirinnen bastalady. Qoghamdyqkenistikti taza ústau, tabighatty qorghau, qorshaghan ortagha janashyrlyq tanytu múnynbәri azamattyq jauapkershiliktin kórinisi.Sondyqtan býgingi Qazaqstandaghy patriotizm úghymy emosiyalyq sipattan praktikalyq mazmúngha kóship keledi dep esepteymin. Managhyaytyp otyrghan jasampaz otanshyldyqtyng mәni de osynda. Quantarlyghy, Qazaqstanda dәl osynday jauapty әri jasampaz patriotizm mәdeniyeti qalyptasyp keledi.

– Eger Preziydentting osy sózining negizgi iydeyasyn qorytyndylaytyn bolsaq, onyng týsinigindegi quatty әri tabysty Qazaqstannyng basty negizi nede?

– Negizgi tújyrym, memleket taghdyryn eng aldymen onyng azamattarynyng sapasy aiqyndaydy. Ýndeude memlekettik rәmizderden bastap Konstitusiyagha, tarihy múradan bastap jasandy intellekt tehnologiyalaryna deyingi әrtýrli taqyryptar qozghaldy. Biraq olardyng barlyghy bir ortaq maqsatqa baghyttalghan. Ol – bolashaqtyng syn-qaterlerine dayyn, bәsekege qabiletti jәne ishki tútastyghy berik qogham qalyptastyru.

Preziydent birneshe ret zang men tәrtip, bilim men ghylym, qoghamdyq jauapkershilik, tarihy sana jәne últtyq birlik mәselelerine toqtaldy. Búl kezdeysoq emes. Óitkeni qazirgi әlemde elderding tabysy tabighy resurstardyng kólemimen emes, adamy әleuetting dengeyimen anyqtalady. Múny әlemdik tәjiriybe de dәleldep otyr. Tabighy baylyghy az bolsa da, bilimge, tehnologiyagha jәne tiyimdi instituttargha sýiengen memleketter jahandyq kóshbasshylar qataryna shyqty. Osy túrghydan qaraghanda, Preziydent úsynghan damu modelining ózeginde ýsh irgeli qaghidat jatyr dep oilaymyn.

Birinshisi – bilimge negizdelgen damu. Memleket basshysy sifrlandyru men jasandy intellekt dәuirinde ómir sýrip jatqanymyzdy erekshe atap ótti. Demek, Qazaqstannyng keleshektegi orny shiykizat kólemimen emes, uniyversiytetterde dayyndalatyn mamandardyng sapasymen, ghylymy janalyqtarmen jәne tehnologiyalyq sheshimdermen aiqyndalady.

Ekinshisi – jauapkershilik mәdeniyeti. Jana Konstitusiyada qúqyqtarmen qatar mindetterding de kórinis tabuy osyny anghartady. Qoghamnyng túraqtylyghy әr azamattyng óz isine, óz ortasyna jәne óz eline degen jauapkershilik dengeyine baylanysty.

Ýshinshisi – tarihy sabaqtastyq pen últtyq tútastyq. Preziydentting Altyn Orda múrasy, Úlytau, Joshy han taqyryptaryna toqtaluynyng ózi memleketting bolashaghy ótkennen qol ýzbey qúryluy kerek degen oidy bildiredi. Tamyryn biletin halyq qana damu baghytyn dúrys tanday alady.

Ýndeuden taghy bir manyzdy oidy kóremin. Qazaqstannyng bolashaghyn tek memlekettik baghdarlamalar men sayasy reformalargha tәueldi emes, әr adamnyng jeke jauapkershiligine, kәsiby biliktiligine jәne el damuyna qosatyn naqty ýlesine baylanysty. Sondyqtan quatty Qazaqstan degenimiz – bilimdi jastar, bilikti mamandar, adal enbek, ghylymy izdenis jәne qoghamdyq jauapkershilik ýstemdik qúrghan Qazaqstan. Preziydent aitqan tabysty memleketting basty formulasy óte qarapayym әri teren: tarihynan taghylym alghan, bilimine investisiya salghan jәne ortaq maqsat jolynda júmyla alatyn últ qana úzaq merzimdi tabysqa jete alady.

Abai.kz