Seysenbi, 7 Şilde 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 41065. Jazılğandar — 13614. Qaytıs bolğandar — 188
Anıq 3281 0 pikir 5 Qaraşa, 2018 sağat 11:22

"Pro bono" jüyesi - äleumettiñ az qamtılğan böligi üşin ülken kömek

Zañ, qwqıq turalı qazirgi kezde kim bolmasın talqılauğa äues. Ol dwrıs ta. Zañ ğılım retinde äu bastan qoğamdıq ğılımdar qatarına jatadı. Qazaqstan jağdayında qwqıqqa qatıstı äñgime negizinen negativke qwrılğanı anıq bayqaladı. Elde qwqıq qorğau organdarına, sotqa degen senim joq desede boladı. Oğan tek qana sot jüyesiniñ älsizdigi sebep bola almaydı.

Qoğamda ädilettiñ üstemdik qwruına ıqpal etetin birden-bir faktor – ädiletke qwrılğan qwqıq jüyesi, onıñ işinde täuelsiz sot bolsa, onıñ öziniñ de «ata jauı» bar. Ol – sayasattı jeleu etken bilik organdarı men ıqpaldı adamdardıñ qwqıq jüyesine aralasuı, onı öz müddelerine (jeke, klandıq t.b.) paydalanuı. Halıq tilimen aytqanda «telefon qwqığınıñ» beleñ aluı.

Degenmen, bitke ökpelep tonımızdı otqa jaqqanday bolmay, zañ-qwqıq älemindegi negizgi tüsinikter nemese bolıp jatqan jañalıqtar turalı jazıp otırğannıñ artıqtığı bolmas dep şeştim.

Sebebi, erte me, keş pe ya biliktiñ ya halıqtıñ ıqpalımen bäribir qwqıqtıq jüye özgermey qoymaydı. Qazaqstan halqı jalpı sauattı. Onıñ işinde memleket qwrauşı – qazaq wltı, tabiğatınan momın, qwqıqbwzuşılıqqa beyim emes (mısalı, Keñes zamanında kavkaz halıqtarı qılmısqa beyim dep resmi/beyresmi aytıla beretin) wlttar qatarına jatadı.

Sonımen, alğaşqı taqırıbım özimniñ qazirgi mamandığım boyınşa advokatura salasın qamtidı. Onıñ işindegi alğaşqısı "Pro bono" jüyesi turalı bolmaq.

Biılğı advokatura turalı Qazaqstan zañına engizilgen özgeristerdiñ biri, osı - "Pro bono" jüyesi bolıp otır. Şeteldik termin demesek, jalpı tabiğatı özimizge tän, bwrınnan qoldanısta bar dünie.

2008 jılı halıqaralıq zañgerler qauımdastığınıñ qağidalarında "pro bono" negizinde zañ kömegin körsetu - sıyaqı tölenbesten nemese sıyaqı kütpesten halıqtıñ äleumettik qorğalmağan, osal toptarına, sonday-aq olarğa qoldau körsetetin qoğamdastıqtar men wyımdarğa sapalı zañ kömegin wsınu dep tüsindirilgen.

Biılğı jıldıñ 5 şildesinde qabıldanğan «Advokattıq qızmet jäne zañ kömegi turalı» Qazaqstan Respublikası Zañınıñ 19-babında "pro bono" - keşendi äleumettik zañ kömegi dep atalğan eken.

Jalpı "pro bono" jüyesiniñ payda bolu tarihın tarqatatın bolsaq, ol Evropada XIII-XIV ğasırlarda bastalğan igi is eken! Sol kezderdiñ özinde aq francuz advokattar gil'diyası (batonnier) barlıq zañgerlerge mümkindigi şekteuli jäne jağdayı tömen adamdarğa meylinşe tegin, aqısız qızmet etuge ündeydi. Nätijesinde, bwl bükil Evropa zañgerleri arasında jaqsı ürdiske aynaladı, qazirgi kezde Evropa men Amerikadağı beldi zañ kompaniyaları men advokattıq keñseler, öz reglamentterinde halıqqa körsetiletin aqısız qızmet türlerin belgili-bir payızben bekitip qoyudı täjiribege engizgen.

Degenmen, qwqıq salasındağı osı bir izgi normanıñ bizdiñ zañnamada keş körinis tapqanına qarap, Qazaqstan advokattarı osı kezge deyin halıqqa tegin qızmet körsetpedi deuge bolmaydı. Men biletin biraz advokattar elge qoldarınan kelgenşe tegin qızmetterin wsınuda, öz basıma keler bolsaq, 2006 jılı prokuraturadan jeke qızmetke ketsem, 2007 jıldan bastap uaqıtımnıñ belgili bir böligin elge tegin qızmet körsetuge arnap kelemin. Bwl salada negizgi atqarğan jwmıstarım – qazaq tiliniñ zañmen bekitilgen märtebesin türli memlekettik organdar men sot aldında qorğau boldı.
Bwl jerde ayta ketetin bir mäsele - "pro bono" negizinde tegin zañ kömegin körsetu, advokattarğa zañmen mindettele almaydı, alayda, osınday igi isterde közge tüsken advokattar üşin memleket tarapınan türli kötermeleu şaraları közdelgen.

Abzal Qwspan

Zañger

Abai.kz

0 pikir