Jeksenbi, 16 Jeltoqsan 2018
Mäñgilik el 1268 150 pikir 6 Jeltoqsan, 2018 sağat 10:47

Elbası maqalası jaña mindetterdi jükteydi

Qazirgi tañda Qazaqstan älemdik qauımdastıqta öz ornın tapqan, damığan ekonomikasımen, jüyeli äri twraqtı işki jäne sırtqı sayasatımen erekşelenetin, tiregi mıqtı memleket retinde qalıptastı. Qazaqstannıñ BWW Qauipsizdik Keñesiniñ twraqtı emes müşeligine saylanuı, onıñ älemdik deñgeyde moyındaluı, Memleket basşısı N.Nazarbaevtıñ twlğa retinde joğarı bağalanuı jäne onıñ şet eldermen köp qırlı qarım-qatınastarınsız mümkin bolmas edi. Elbasınıñ «Wlı dalanıñ jeti qırı» bağdarlamalıq maqalasınıñ tüp maqsatı - «Mäñgilik El» wlttıq ideya ekenin tarihi qwndılıqtar arqılı aşıp körsetu bolıp tabıladı.

Elbası qazaq halqınıñ salt-dästürin jäne Qazaqstan halqınıñ ruhani qwndılıqtarın negizge ala otırıp, qoğamdıq sananı zaman talabına say jañğırtu, sonıñ negizinde qoğamdı damıtu bügingi memleket aldında twrğan auqımdı mindetterdi anıqtaydı. Memleket basşısınıñ Qazaqstan halqına, eldiñ damu bolaşağına arnalğan bağdarlamalıq maqalası mazmwnı jağınan tereñ, bwğan deyin el damuınıñ bağıtın mejelegen «Qazaqstan-2050» strategiyası men «Mäñgilik El» jalpıwlttıq ideyasına süyenedi jäne ol jahandanu zamanında halıqtıñ birligin, eldiñ twtastığın saqtap, nığaytıp otıratın wltımızdıñ töl mwraların däripteuge negizdeledi.

Ötken tarihtı zerttemey, jarqın bolaşaqtı boljau mümkin emes. Osığan oray, Elbası öziniñ «Wlı dalanıñ jeti qırı» maqalasınıñ «Wlt tarihındağı keñestik pen uaqıt» degen birinşi tarauında mınaday bastı wlttıq qwndılıqtarğa toqtaladı: atqa minu mädenieti, Wlı daladağı ejelgi metallurgiya, añ stili, altın adam, türki äleminiñ besigi, Wlı jibek jolı, Qazaqstan alma men qızğaldaqtıñ otanı degen bağıttarına erekşe toqtaladı. Bügingi zaman talabına say birtwtas wlt bolu nemese halıqtıñ birligin saqtau üşin jergilikti twrğındar osı maqaladağı jariyalanğan wsta­nım­dardıñ mañızdılığın tereñ sezinui qajet. Maqalada Memleket basşısı wlttıq sananıñ zaman talabına say özgerui, onı ömir sürip otırğan qoğamımızdıñ qozğauşı küşine aynaldıra bilu jönindegi öz oyın da ortağa saladı.

Prezident N.Nazarbaev Almatı aportınıñ arğı atası - Sivers almasınıñ otanı ekenin jäne onıñ Alataudıñ bauırayında ösetinin erekşe atap ötedi. Osı tanımal jemistiñ tereñ tarihına üñilip, onıñ Qazaqstan aumağındağı İle Alatauı baurayınan Wlı Jibek jolınıñ köne bağıtı arqılı alğaşqıda Jerorta teñizine, keyinnen bükil älemge taralğanın bayandaydı. Ayta ketsek, 1913 jılı Parij qalasında ötken Resey patşası  Romanovtar äuletiniñ 300  jıldığına arnalğan Düniejüzilik körmede Almatı aportı qoyılıp, jwrtşılıqtı tañ qaldıradı.

Sonımen qatar qızğaldaq güliniñ otanı - Qazaq eli ekenin, osı ädemi ösimdiktiñ Şu, İle taularınıñ eteginen äli künge deyin bastapqı küyinde saqtalğandığın jäne bükil älemge taralğanın naqtı atap ötedi. Biraq, qızğaldaq güliniñ tarihına üñilsek, ol 10 millionnan astam jıl  bwrın Tyan'-Şan' taularınıñ etegi men şöleyt dalanıñ tüyiser twsında payda bolıp, öziniñ ädemiligimen köptegen halıqtıñ jüregin jaulap alıp, birtindep  düniejüzine  tarağan. Halıqtıñ basım köpşiligi qızğaldaq güliniñ şığu tegin Gollandiya elimen baylanıstıradı. Alayda, «jabayı» qızğaldaqtar otanı - Qazaqstannıñ oñtüstigi, bwnda äli  künge deyin osı keremet güldiñ ädemi tüsteriniñ az taralğan sorttarı ösedi.

Memleket basşısı N.Nazarbaev maqalasınıñ «Tarihi sananı jañğırtu» degen tarauında mınaday iri jobalardı qolğa aludı wsınadı: «Arhiv-2025», Wlı dalanıñ esimderi türki äleminiñ genezisi, Wlı dalanıñ ejelgi öner jäne tehnologiyalar muzeyi, dala fol'klorı men muzıkasınıñ mıñ jılı, tarihtıñ kino öneri men teledidardağı körinisi. Elbası öziniñ maqalasında atqa minu mädenieti men jılqı şaruaşılığı jer jüzine Wlı Dala - Qazaqstannan tarağanın ayta ötip, onı jastardıñ arasında nasihattau, bolaşaq wrpaqqa qaz qalpında jetkizudiñ fälsafalıq mäniñ tüsindiredi.

Qazirgi tañda wlttıq qwndılıqtardı däripteude,  öskeleñ wrpaqtı tärbieleude «Wlı dalanıñ wlı esimderi», «Wlı Dalanıñ ejelgi öner jäne tehnologiyalar mwrajayı» siyaqtı iri jobalardıñ jüzege asırıluı  ärqaşan da özekti bolıp tabıladı. Al kinoindustriya men mul'tserialdar arqılı wlttıq batırlardı nasihattau - Elbasınıñ qarapayım halıqtıñ ıqılasın sezinuiniñ körsetkişteriniñ  biri. Osı iri jobalardı iske asıru zamanaui, damıp kele jatqan Qazaqstandı qalıptastıruda jaña kezeñ bolatınına senimdimiz.

Qorıta aytqanda, Elbası N.Ä.Nazarbaevtıñ «Wlı dalanıñ jeti qırı» attı maqalasında zerdelengen qwndılıqtardı jäne halıqqa wsınılğan ideyasın tereñ wğına bilu, uaqıtılı jüzege asıru maqsatında Q.Jwbanov atındağı Aqtöbe öñirlik memlekettik universitetiniñ professor-oqıtuşılar qwramı öz wjımında talqılap, tuındağan tereñ mağınalı oy-pikirlerdi bilikti de bilimdi, älemdik bäsekelestikke say jañaşıl mamandar dayındau ürdisindegi sananıñ is-äreketin ozıq jüru qajettigin arttıratındığın jäne  jas wrpaq tärbiesine   bastı nazar audaratının tağı da ayşıqtay tüsedi.

Bauırjan Jünisov, Q.Jwbanov atındağı Aqtöbe öñirlik memlekettik universitetiniñ professorı

Abai.kz

 

 

 

150 pikir