Düysenbi, 16 Qırküyek 2019
Ätteñ... 5512 33 pikir 19 Jeltoqsan, 2018 sağat 11:27

Et öndiruşiler qazaqtıñ emes, hanzudıñ qamın jep otır ma?

Jaqında QR Auılşaruaşılıq önimderin eksporttauşılar qauımdastığı Qıtayğa mıñ tonna qoy etin jetkizudi josparlap otırğanın mälimdedi. Atalğan qauımdastıqtıñ aqparatına süyensek, qaraşa ayınıñ soñında Qarağandı oblısınan 20 tonnağa juıq qoy eti Qıtayğa eksporttalğan.

Ayta keterligi, Qazaqstan Qıtayğa twñğış ret et önimderin eksporttap otır.

«2018 jılı 29 qaraşada 16,3 tonna köleminde mwzdatılğan qoy etiniñ konteyneri Qarağandı qalasındağı temirjol vokzalınan Altınköl ötkizu beketi arqılı Ürimji qalasına qaray jol tarttı. 12 jeltoqsanda konteyner Ürimji-Batıs temirjol stansasında tüsirildi. Veterinarlıq-zerthanalıq zertteulerden keyin konteyner Gansu provinciyasına jöneltiledi», - dep mälimdedi QR Auılşaruaşılıq önimderin eksporttauşılar qauımdastığınıñ törağası Bauırjan Baqşılov.

Elimiz aqparat qwraldarınıñ jazuınşa, ettiñ alğaşqı partiyasın qarsı alu räsimine QHR Şıñjañ-Wyğır avtonomiyalıq audanındağı «QTJ» WK» AQ ökildigi basşısınıñ orınbasarı Şıñğıs Esirkepov jäne Xinjiang KTZ International Logistics Co. Klienttermen jwmıs boyınşa menedjeri Seyitjanov Mwhamedjan qatısqan.

«Qauımdastıqtıñ jasağan alğaşqı kelisimşartınıñ kölemi 300 tonnanı qwraydı, olar jaqın arada jetkiziletin boladı. Bwdan basqa, osı şart boyınşa jetkizilimder ayaqtalğannan keyin Qıtayğa mıñ tonna qoy eti eksporttaladı», - dedi B.Baqşılov.

Bwl jañalıqtı Qıtay aqparat qwraldarı da jazdı. Şığıstağı körşimizdiñ aqparatına süyensek, qazaqstandıq tarap mälimdegendey et 12 jeltoqsan küni Ürimjige jetken. Bizdegi aqparattan bir ayırmaşılığı jetkizilgen 16,3 tonna ettiñ jalpı bağası 280 mıñ yuan' ekeni aytılğan. Bwl 15 million teñge degen söz. Osı boyınşa eseptegende bizdiñ elden twñğış ret Qıtay asqan qoy etiniñ är kelisiniñ bağası 920 teñge bolıp otır.

Qazaqstandıq öndiruşiler mwzdatılğan qoy etiniñ eksportın tört esege wlğaytqanın aytıp maqtanıp jür. 2016 jılı 190 tonna qoy eti eksporttalsa, 2017 jılı eksport kölemi 900 tonnanı qwrap, 4,2 esege ösken. Bwl körsetkiş biıl da biraz öskeni sözsiz. Özimizden artılıp jatsa özge elge eksporttağan ärine jaqsı. Biraq ekspotqa şığarılatın önim el işindegi bağadan joğarı bolğanı jön.

Mäselen, ötken jılı biz özgelerdi jarılqap jatqanda, işki narıqtağı ettiñ bağası 6,1%-ğa şarıqtap ketken. Salıstırmalı türde aytqanda, Euraziyalıq ekonomikalıq qauımdastıqqa müşe-memleketterdiñ birde-birinde bağa däl bizdegidey qwbılğan joq. Mısalı, Armeniyada ettiñ bağası 3,7, Qırğızstanda 3,2, Reseyde 0,1%-ğa ğana köterilgen. Ettiñ bağası biıl da östi. Jeltoqsan ayındağı mälimetke süyensek, elde et bağası 5-10 procentke qımbattağan. Mwnda jılqı eti 10.5%, siır eti – 5,9%, qoy eti 5,6%-ğa ösken. Qoy etiniñ bağası 1500 teñgege juıqtadı.

Al endi swraq tuındaydı. Qıtayğa eksporttağan mwzdatılğan qoy etiniñ bağası 900 teñge. Öz elimizde 1500 teñge. Sonda bizdiñ et öndiruşiler qay halıqtıñ qamın jep otır? Qazaqtıñ ba, qıtaydıñ ba? Önimdi eksportqa öziniñ qajetin qamtamasız etip bolğan soñ, mol payda tabu üşin şığarmay ma?! Öz halqı qımbatşılıqtan et satıp ala almay otırğanda, şetelge öz elindegiden 40% arzan bağağa et satqanı qay sasqanı? Biz Qıtaydıñ öz elinde tiın twratın tauarların 10-20 ese bağağa satıp alıp otırğan joqpız ba. Mäselen, bükil bazardı jaulap alğan Qıtaydıñ kez-kelgen tauarı öz elinde bizdegiden äldeqayda arzan ekeni sözsiz. Al biz kerisinşe özimizde qımbat etti, olarğa arzan bağada satıp otırmız. Älde «Qazaqstanşa biznes» degen osı ma?!

Soñğı jıldarı qıtaylardıñ mal etine degen qızığuşılığı qattı artqanın aqparat qwraldarı jazıp jür. Sanı milliardtan asatın körşimiz halqın etpen qamtamasız etu üşin bizden et satıp aludı bastağan eken. Biz üşin jaqsı jañalıq. Biraq osı mümkindikti paydalanıp el qazınasına qarjı tüsire alsaq qana. Mäselen Qıtayda et bağası uday qımbat. Qıtay aqparat qwraldarınıñ jazuınşa, biıl Qıtayda soñğı bes jıldağı eñ joğarı bağa tirkelgen. Qoy eti ötken jılğımen salıstırğanda 16.4%-ğa deyin esken. Bwl mölşermen 2000-da 3000 teñgeni qwraydı. Demek, Qazaqstannan import etilgen et bwdan üş ese arzan degen söz.

Öz qazağına tastay qattı bolğanımen, jattı jarılqağış qazaq biligi osılayşa Qıtay körşisin tağı bir quanttı. Basta biz aytqan 16,3 tonna et Ürimjide qajetti veterinarlıq-zerthanalıq tekseruden keyin Gansu provinciyasına jetkiziledi. Al ol provinciyada Qazaqstannan barğan osı ettiñ bazardağı bağası 2500 teñgeden joğarı bolatının Qıtay aqparat qwraldarı anıq jazıp otır. Demek, keñqoltıq qazaq körşilerinen satıp alğan qoy etin Qıtay tarapı tura üş ese qımbat bağada saudağa salmaqşı.

Quanış Qappas

Abai.kz

33 pikir