Düysenbi, 25 Naurız 2019
Ätteñ... 6907 19 pikir 14 Naurız, 2019 sağat 19:49

Qarttar üyi - qazaqtıñ şal-kempirleri emes, Qaraqwsovalar baratın orın

Aytsa, tağı ayttı deydi... Aytpasqa şara bar ma?! Qazaqstannıñ negizgi Zañ şığaruşı organınıñ tömengi palatası sanalatın Mäjilistiñ wzaq jıldan bergi deputatı Güljan Qaraqwsova deytin apaydı ekiniñ biri tanidı, bwl küni. Memlekettik tilde eki auız sözdiñ basın qwray almay, aytqanın özge tügili özi tüsinbey, tiline terisken şıqqan adamday bıdıqtap jürgen deputat apaydı aytamın. Mine, sol Qaraqwsovanı ne tülen türtkenin qaydam, bürtürli mälimdeme jasadı.

Onıñ sözderin «Tengrinews.kz», «Almaty.tv» qatarlı aqparat qwraldarı tarattı.  Ne dedi deysizder ğoy. Qazaqstanda qarttardıñ jataqjayın salu kerek dedi. Bılayşa aytsaq, qarttar üyin salu kerek dedi. Qartayğan kempir-şaldar tayaq wstanar şağında bala-şağağa masıl bolmay, qarttar üyinde jatuı kerek dedi. Sizge tüsinikti boluı üşin resmi tilmen emes, osılay jazdıq. Söge-jamandamañızdar...

Endi aqparattı taratıp jazayıq. Bügin Parlamentte alqa-qotan jiın ötken. Oğan QR Eñbek jäne halıqtı äleumettik qorğau vice-ministri Svetlana Jaqıpova deytin kisi de kelip qatısqan. Jiınnıñ taqırıbı az qamtılğan otbasılarğa qoldau körsetu mäselesine arnalğan edi.

Sol jiında swranıp söz alğan Güljan Qaraqwsova qarttarğa arnalğan kooperativter saludı wsındı. Gül apanıñ aytuınşa, bwl qarttar üyi emes. Tipti oğan wqsamaytın körinedi. Özi soğan sengendey, sendirgendey bolıp söyledi.

Jañağı kişi-ministr Sveta hanım qatısqan jiında söz söylegen jäne bir deputat Keñes Absatirov edi. «Aq jol» frakciyasınıñ deputatı.

Mine, sol Absatirov mırza ministrlik ökilinen otbasınıñ tabısın eseptegende ata-äjelerdiñ zeynetaqısı esepke alınatın, ya alınbaytının swradı.

Absatirov pen Jaqıpovanıñ dialogı:

Svetlana Jaqıpova bolsa otbasındağı barlıq kiris közi tügel esepteletinin mälimdedi. Sveta hanımnıñ jauabınan soñ, qayta söz alğan deputat Absatirov mwnıñ dwrıs emes ekenin ayttı. Tipti aşulandı da. Mine, ekeu ara söztalqıdan üzindi:

Vice-ministr: - Eger jaqın tuıstar bir şañıraqta twrsa onda olardıñ barlığınıñ tabısı esepke alınatın boladı.

Deputat: - Eger esepke alınsa, onda ne üşin ömir boyı balasın baqqan qariyalar nemerelerin de özimen birge süyreui kerek? Demek, sizder qariyalardı üyden quıp şığuğa itermelep otırsızdar ğoy...

Qaraqwsovanıñ kooperativi:

Däl osı mäselege qatıstı pikirdi Güljan Qaraqwsova da ayttı. Deputat Qaraqwsova zeynetkerler balalarğa masıl bolmay bölek şığu kerek dep esepteydi eken.

- Eşqayda quudıñ qajeti joq, biz qariyalarğa arnalğan üyler saluımız kerek, erteñ qartayğanda özimiz balalarğa kedergi keltirmey sol jerge barıp twramız. Ol qazirgidey qarttar üyi siyaqtı emes, özimizdiñ jeke kooperativ boladı.

Endi birneşe jıldan keyin köresizder, Tat'yana Mihaylovna da (qarjı vice-ministri), Tat'yana Ivanovna da (Mäjilis deputatı), men de sol jerge barıp twramız, - dedi Güljan Qaraqwsova.

Sözin bwrmaladı demeñizder, orıs tilindegi sözi minekey:

«Zaçem vıgonyat'? Nado stroit' nam doma, kuda mı v starosti poydem, ne meşat' detyam jit'. Eto ne doma dlya prestarelıh. Eto naşi liçnıe kooperativı. Vot eşe neskol'ko let - i s Tat'yanoy Mihaylovnoy (vice-ministr finansov Savel'eva. - Prim.) i Tat'yanoy Ivanovnoy (deputat Majilisa YAkovleva. - Prim.) postroim, çtobı detyam ne meşat', uydem tuda jit' na svoi dohodı».

Taqırıptı talqılau:

Endi ädildigin özderiñiz aytıñızdarşı, qwrmetti oqırman! Güljan Qaraqwsovanıñ aytıp otırğan kooperativi qarttar üyi emey ne?

Aq saqaldı, aq samaylı, sarı tisti bolıp, är tayıp, bel mayısar uağında bala-şağa, nemere-şöbereniñ qızığına quanıp otırar qariyalardı qazaqta joq qaydağı bir kooperativke jöneltip jiberudi basqaşa qalay atauğa boladı?

Qanşa jerden aqtap alayıq desek te, Qaraqwsova wsınğan kooperativ - atı basqa bolğanımen, zatı sol – qarttar üyi. Qaraqwsova özi aytqan Mihaylovna, Ivanovnalarımen birge twrğısı keletin, twrudı maqsat etetin qarttar kooperativi qazaqqa kerek pe özi?

«Endi birneşe jıldan soñ... men de sol jerge barıp twramın». Bwl Qaraqwsovanıñ öz sözi. Gül apanıñ özi «birneşe jıl» dep wzartıp söylegenimen, ol kisi zeynet jasına bayağıda-aq, tolıp qoyğan. Mäjilistegi gerontakrat deputattardıñ biri.

Jalpı, Qaraqwsovanıñ sayasattağı swlbasın tüzudiñ özi artıq. Ol turalı, onıñ «hit» sözderi turalı bwqaralıq aqparatta jüzdegen, mıñdağan maqala, saraptama, äjua, kekesin jetip artıladı.

Güljan apa ne aytsa da «hit», qazir. Ras, jetpiske jetkeninde aqılı kirip, ana tilin, qazaq tilin üyrenuge talpınıs jasadı. Tili kelmese de, tırıstı. Eki auız sözdi ejiktep bolsın söyleydi. Söyleymin dep jwrttıñ külkisine qaldı. Gül apa sonda da qaytpadı. Kelesi jolı tağı da qazaqşa söyleuge tırıstı. Onıñ qartayğan şağındağı qwlşınısın jaqsığa jorıp, «Qaraqwsovanıñ qazaqşasına külmeyik» degender de boldı. Jasıratını joq, biz de sol pikirde boldıq.

Taqırıpqa twzdıq:

Taqırıpqa twzdıq retinde ol kisi turalı az-kem aqpar bere ketkendi jön kördik. Bälkim, qarttar kooperativin salayıq degen wsınıstı aytuğa bwl faktorlardıñ da ıqpalı boluı mümkin ğoy...

Güljan Qaraqwsova biıl 69 jasta. Mäjilis deputatı. Ekonomist. Ğılım doktorı. Professor.

Senatta da deputattıqqa tağayındaldı.  Jalpı deputattıq qızmetine biıl 16 jıl. 1994 jıldan beri Prezident Nazarbaevtıñ qasında jür.

Aytpaqşı, Güljan Qaraqwsova 2001-2007 jıldar aralığında Eñbek ministri bolğan. Jañağı kooperativti salar bolsa, nege sol kezde salmadı eken? Ol osıdan 18 jıl bwrın ğoy. Bälkim ol kezde küş qayratınıñ äli 20 jılğa jetetinine bek senimdi bolğan şığar. Al qazir şe? Qazir jası 70-ke jetip qaldı. Endi ol kisige sayasi qızmet qızıq emes. Qarttıqtı, qariyalıqtı, qariyalıq ömirin oylay bastasa kerek...

Gül apa 3 bala, 8 nemere süyip otırğan äje. Soyına süykeneyik degen oyımız joq. Aqparat qoy, bile jüriñiz...Bir balası Qaraqwsova Farhad Sergeeviç. Biıl 48 jasta. Bir balası Romanov Roman Sergeeviç. Biıl 43-te. Üşinşisi qız bala. Qaraqwsova Dana Sergeevna biıl 35 jasta.

Osı üşeuiniñ, nemese segiz nemeresiniñ biriniñ qolına sıymasa sıymaytın da şığar. Qayın jwrtınıñ saltımen jañağı özi aytqan kooperativke Mihaylovna, Ivanovnalarmen qoltıqtasıp barıp qonjiyatın da şığar.

Qaraqwsova qalağan qarttar üyine qazaqtıñ qariyaların jetektep aparudı – aqıldıñ şeñberine sıyğıza almadıq.

Deputat Güljan apanıñ otbasılıq jağdayınıñ qalay ekenin qaydam, äyteuir auıldağı qoy baqqan qazaqtıñ da, qaladağı oy baqqan qazaqtıñ da ata-apaları qara şañıraqta otıruı tiis!

Jasırmaymız, qazir qarttar üyinde wltı qazaq ata-apalardıñ barı, keybir öñirlerde olardıñ qarası köbeye bastağanı şındıq.

Al osınday soraqılıqpen küresudiñ jolın, qarttar üyiniñ jabıluın wsınuı tiis deputattıñ kerisinşe, «men erteñ sol jaqta twramın» dep maqtanışpen aytuı – mıñ jerden relistik közqaras bolğanımen, saltqa qayşı, tärbiege teris söz.

Qazaq qaşannan qarttardı qadirlep ösken el. Qazaqtıñ saltında kieli orın – tör bolsa, sol tör – qarttardıñ ornı sanalğan. Qazaq «qartı bar üydiñ qazınası bar» deydi, Qaraqwsova hanım! Siz söyleytin ağılşın tilinde, sizdiñ qayın jwrtıñız söyleytin orıs tilinde joq söz, bwl! Jañağıday wsınıstı aytuıñız sondıqtan bolar... Bilmeseñiz, bile jüriñiz!

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

19 pikir