Senbi, 20 Säuir 2019
Mine, äñgime! 1934 29 pikir 18 Naurız, 2019 sağat 09:06

Dimaştıñ märttigine älem süysindi, biraq qazaq ünsiz...

Mañdayımızğa bitken jalğız jarıq jwldızımız—Dimaş Qwdaybergendi jwmır jerdiñ barlıq tükpirindegi el biledi. Onıñ eşkim qaytalay almas saf altınday öneriniñ qır-sırın osı portalda basılıp jatqan belgili jazuşı Maqsat Täj-Mwrattıñ kitabında tereñnen taldanıp, jan-jaqtı saralanğan. Bwl üşin avtorğa ülken rahmet demesek, oğan qosıp-alarımız joq.

Al bizdiñ aytpağımız osı bir asıl qazınamızğa aynalğan inju-marjanımızben nege maqtana almaytınımız  haqında bolmaq. Qazir bükil dünie jüzi onıñ ayday älemdi auzına qaratqan Amerikada ötip jatqan «Älemniñ üzdigi» (The World`s Best) attı konkurstan sanalı türde bas jüldeden bas tartıp, bwl sınaq söresine qos birdey jas jetkinşek - özimizdiñ Daneliya men indiyalıq jas talant - Lidianğa jol beretinin mälimdegeni qızu talqılap jatır. Şındığında da bwl nağız erlikke par-par şeşim edi.

Dimaş bükil älemge qazaqtıñ tektiligi men tek qazağımızğa ğana tän ülkenderdiñ özinen keyingilerge jol beretin märttigin jarqırata tanıttı. Mwnday qadamğa mıñdağan, milliondağan, tipti milliardtağan jandardıñ işinde bara alatın adam müldem sirek edi. Meniñ özim atağı jer jaratın änşilerdiñ işinde mwnday jomarttıq jasağan jandı kezdestirgen de, estigen de emespin. Bwğan şındığın aytqanda qarapayım jwrt tügili, sol bäsekeniñ tağdırın şeşip otırğan, 50 elden swrıptap alınğan  qazılar alqasınıñ özi tañ qalıp, keybireuleri tipti tüsine de almadı. Äsirese, Dimaştı ünemi kötermelep, ılği bir asa  joğarı bağa berip otırğan bas qazınıñ biri Ru Pol qattı renjigen sıñaylı. Äygili artistiñ bwlayşa qapa boluı biz üşin tañqalarlıq jağday bolğanımen, qanday da bäsekede jeñis üşin eşkimdi de, eşteñeni de ayamaytın, sol jolda qanday da qwrbandıqtan tartınbaytın qağidağa qattı süyenetin Amerika sekildi elde qalıptı jağday dese de bolğanday. Ru Poldıñ Dimaştı jeñistiñ şırqau şıñına şığıp, jwrttıñ bäriniñ süysine qol şapalaqtağan sätin bir körgisi  kelgen şığar? Ol da pende ğoy. Ol da Dimaşqa elden erekşe qwrmetin osılayşa tanıtıp, onıñ jwldızdı sätin tamaşalaudı armandadı ma eken?

Al şındığında da, özgesin bılay qoyğanda bas jülde osal emes edi, tura 1 million AQŞ dolları. Mwnday qolaqpanday qarjı Dimaşqa da artıq etpes edi. Şou-biznes degen dünie kim-kimge de tım qımbatqa tüsedi. Bir koncertiniñ özine milliondağan qarjı ketedi. Oğan qatısatın orkestrge, bişiler tobına layıqtı aqşa tölep, sahnanı bezendiru degeniñiz de qıp-qızıl aqşa. Älemdik sahnağa endi ğana qadam basqan Dimaşqa bwl aqşa qoltığınan demep jiberer me edi, kim bilsin. Degenmen, Dimaş materialdıq qazınadan göri ruhani qazınanıñ joğarı ekenin barşa älemge tanıttı. Mwnıñ bir sırı onıñ qaşanda qazaqtıñ qara şañırağınıñ asıl qasietin boyına siñirgen äjesiniñ tärbiesinen tuındağandığınan dep bildik.

Minekey, biz Dimaştıñ mwnday erekşe şeşimin joğarı bağalap jatqan jandardıñ qazir bükil ğalamtordı jaulap alğanın aytıp öttik. Bizdi tañ qaldırğanı ol emes. Bizdiñ sanamızdı jaulap alğan san saualdıñ işinde «Mwnday qadamğa Dimaştıñ öz eli nege quana almaydı?» degeni janımızdı jay taptırmay otır. Bizdegi änşeyinde kimniñ ne alğanın, kim kimge qanday sıy-siyapat körsetkinin täptäştep aytıp, jağı talmaytın blogerlerimiz nege auzın buğan ögizdey ünsiz? Älde olar üşin Dimaştıñ qazaqtıñ tektiligin tanıtqan şeşimi emes, «kimniñ öz tuğan küninde jan-jaqqa qanşa aqşa şaştı, bolmasa kim qanday qımbat kölikti ielendi, kim kimge asıl jüzik sıylaptı» degen qısır äñgimeden qoldarı bosamay jatır ma? Bwlar nege qazaqtıñ balasınıñ märttigin bılayğa jwrtqa quana habarlap,  «qazaq degen osınday halıq» dep nege masattanbasqa? Bwl jaydı biz emes, aldımen ana belorustıñ blogeri Jan Sodel', bolmasa Reseydiñ Peterburg qalasınan beriletin «Eho Peterburga» attı tele habarı tezirek beruge jantalasıp jatır? Bwğan bizdiñ namısımız kelmey me? Älde kezinde Abay häkimniñ özi aytıp ketken körealmauşılıq pen qızğanşaqtıqtıñ qızıl iti boy bermey ketti me?

Mwnı aytu da, jazu da mağan oñay emes şığar, alayda Dimaştay asıldı nasihattauda qazaq blogerleri tasada qalıp, pendeşilikten asa almadı. Oğan qarağanda ğalamtorda birdi-ekili bolsa da orıs wltınıñ ökili men özimizdiñ orıstildi bauırlarımız ğana özgelermen qatar atsalısıp jür. Al endi anau altı qwrlıqtıñ barlığında da derlik Dimaştıñ bizden basqa janküyerleri jetkilikti. Mıñdap emes, milliondap sanaladı. Tipti Amerikada bir büldirşinniñ Dimaştı tıñdauğa äkesin süyrelep äkeletinin, al mına körşimiz Reseyde osınday bir balanıñ öz äjesin Dimaştıñ janküyerine aynaldırğanın körgende özimiz üşin jerge kirip ketkendey küy keştik. Ana Korey jwrtınıñ belgili änşisiniñ «Men Dimaş sekildi ayta almaymın. Mende onday dauıs joq» dep ağınan jarılğanınıñ da kuäsi boldıq. Al bizdiñ toydıñ deñgeyinen asa almaytın, alayda özin jwldız sanaytın änşimizdiñ qaysısı osılay dep ağınan jarıla alar edi? Ülken kümänim bar. Öytse tağınan tüsip qalatın şığar. Älde toydan tabatın tabısı azayıp kete me? Men bwl jerde tipti Dimaştıñ sıyqırlı ünin estu üşin sonau Amerikadan, Europadan  at arıltıp keletin mıñdağan janküyerleri jaylı tipti auızğa alıp otırğan joqpın.

Biz nege osındaymız. Bireudiñ tabısına, jetken jetistigine quana bilmeu de sırqattıñ bir türi şığar. Al ol sırqat bolsa, onıñ emi qanday?

Ärine, däl qazir Dimaş bizdiñ qoldauımızğa mwqtaj emes te şığar. Ol älemdik deñgeydegi qaytalanbas talant.  Küni erteñ Naurız merekesinde Mäskeudiñ törinde ötetin jeke koncertinde de Resey jwrtı ğana emes, jwmır jerdiñ barlığındağı janküyerleri onıñ önerine tağı bir susındap, qwmarı qanarı ras. Odan soñ  ğalamtorda ıstıq lebizder men sırlı sezimderdiñ tağı da dür eteri aqiqat. Bizdiñ änşeyinde auız jappas blogerlerimiz  bwl jolı da ünsiz qalar ma eken?

Al biz qaymana qazaq retinde Dimaştıñ Mäskeudegi jeke koncertine aqjol tileumen osı oyımızdı tüyindeudi jön kördik. Bizdiñ sıyımız osı bolsın.

Jaybergen Bolatov

Abai.kz

 

   

29 pikir