Düysenbi, 19 Tamız 2019
46 - söz 1420 4 pikir 13 Mamır, 2019 sağat 14:36

Bizdiñ mentalitet birjaqtı bağalauğa üyrengen

Jalpı, bizdiñ mentalitet birjaqtı bağalauğa üyrengen. Ne tolıq maqtau kerek, ne tolıq talqanın şığarıp jamandau kerek. Mısalı, Qayrat Tüntekov degen keremet änşimiz bar. Zamanında bäri maqtadı. Bir ret kölik apatına wşırap kinäli bolıp edi xalıq özi nemister sekildi künde tärtippen jüretindey bir künde talanttı jermen-jeksen etti. Bar ayıbı - kölik apatına wşırağanı, kinäli bolğanı. Talanttı taptay saluğa qazaqqa osı da jetkilikti.

Sayasatta da solay. Demokratiya kerek deydi. Pikir aşıqtığı qajet deydi. Kelisemin. Dwrıs! Aytılsın pikir. Biraq, xalıq sayasatkerdiñ bağdarlamasın sauattı saraptaudı, kemşilik pen artıqşılığın qatar tıñdap üyrenudi de bilui kerek. Demokratiya degeniñ tek qana wnağan kandidatıñdı maqtau emes, kemşiligin tüzelsin dep sınay da bilu. Qarsı taraptı tıñday da bilu. Eger mwnı jasay almasañ demokratiya oxlokratiyağa wlasadı. Oxlokratiya degenimiz - sauattı saraptay almay, oñ men solın bağdarlay almay bir ideyağa közsiz berilgen tobırdıñ biligi. Bizge qajet pe bwl?..

Däl qazir bizdiñ qoğam demokratiyanı qalaydı. Biraq, onı qalay qoldanu kerektigin özi de bilmeydi. Oğan kinäli 30 jılda demokratiyalıq qwndılıqtardı alıp kelmegen avtokratiyalıq bilik. Bwl fakt. Nätijesinde meniñ tarapımda bolsañ dossıñ, qarsı bolsañ jausıñ degen qoğamımız bar. Meni qoldasañ meni jamandama! Kemşiligim bolsa da tınış otır. Twtas el xalqı osı poziciyada. Bwlay oylaytın bolsañ seniñ avtokrattardan qay jeriñ artıq?..

Qosanov şıqqanda bilikke elde al'ternativa bar ekenin körsetu üşin, xalıqtıñ atınan şıqqanı üşin biraz oñ wsınıstar men saraptama jasap, saylaualdı nasixatında qoldansa eken degen jazbalarımdı osında salıp jürdim. Şamam jetkenşe jik-jikke bölip twrıp jazdım. Söytken kökem 3 kün boldı auılda jür. Bağdarlamasınan adam wyaladı. Jalpı, 400 xalıq twratın auılda jürgeni eş aqılğa sıymağandıqtan astarlap ta, batırıp ta jazdım. Eger OSK jürer jolın sızıp berse, auıldan şığarmasa 20 jıl oppoziciyada jürgen adam mwnımen qalay küresudi de bilui qajet qoy?.. Mwnday situaciyada basın iip kete berse onday liderdiñ nesi lider?.. Qazir basın ie berse erteñ Parlamentke barsa jayılıp jastıq bolıp ketpesine kim kepil?..

Qosanov auılda jürgende Toqaev öz bağdarlamasın jazıp şığardı. Moyındau kerek sauattı jasalğan. Taktikalıq twrğıda Qosanov Toqaevtan keyin bağdarlamasımen şığuı kerek edi. Olay jasamadı. Soñında wtıldı. Osı körinip twrğan närseni men bwrmalap "Qosanov dwrıs jasadı" deuim kerek pe? Bwl öziñdi aldau! Ötirik wstanım! Sauattı analitika degen eşuaqıtta birjaqtı jasalmaydı. Beytarap poziciyamen barın bar, joğın joq degen poziciyanı wstanbasañ aqımaq bolsa da bireudiñ soyılın soqqan saraptama jasap ketuiñ ğajap emes.

Däl qazirgi saylauda Qosanovtıñ da, Toqaevtıñ da tarapı emespin. Meniñ wstanımım - xalqımızdıñ demokratiyalıq qwndılıqtardı qalıptastıru jolında sauattı analitika jasay alatın sayasi mädenietiniñ ösui, oy-sanasınıñ örkenietti elderge qaray köterilui. Osı bağıttı är kandidattıñ qadamın saraptap, jazbalarımdı jariyalaymın.

Qazir Toqaev taktikalıq twrğıda alda. Öte sauattı keledi. Onı aşıq jazıp otırmın. Erteñ Qosanov strategiyasın özgertip oñdı özgerister jasasa onı da jazamın. Ärmen qaray keri ketse onı da taldaymın. Toqaev qatelesse oñdırmay onı da saraptaymın. Bastısı el osılay qay sayasatkerdiñ kim ekenin tanıp, prezident bolamın degen twlğağa joğarı talap qoya biletin sayasi mädeniettiñ deñgeyine ösui kerek. Sol deñgeyge jetkende eşqanday avtoritarizm bizge qauipti emes. Bir kün de twra almaydı. Bilik auıssa da elde twraqtılıq saqtalatın boladı. Sebebi, twraqtılıqtı saqtaytın bilik emes, sauattı sayasi mädenieti bar xalıq. Osı deñgeyge şığu üşin beytarap poziciyamen är kandidattıñ barın bar, joğın joq dep jazamın.

Bwrın äkem bala kezimde aytuşı edi "Kölik jürgizgiñ kelse aldımen sol kölikti juudı üyren" dep. Demokratiya kerek pe?.. Onda demokratiyanıñ principimen jwmıs isteudi, sauattı saraptaudı, söyleu men tıñdaudı, qatelikpen jwmıs jasaudı da üyrenesiñ. Eger demokratiyanı qalasañ üyrenuge de mindettisiñ!

Bauırjan Serikbaydıñ facebook paraqşasınan

Abai.kz

4 pikir