Jeksenbi, 25 Tamız 2019
Sayasat 2426 45 pikir 15 Mamır, 2019 sağat 16:30

135 506 mıñ qoldauşısı bar kandidat häm 61 oqırman

Dodağa «dopusk» alğandar endigi ügit-nasihat jwmıstarına bilek sıbana kirisip ketken. Olardıñ kimder ekenin özderiñiz de bilesizder. Byuletenge esim-soyı jazılatın sol jeteui ğoy... Sayasi partiyalar men qoğamdıq wyımdardan wsınılğan bwl jeteui de özderiniñ saylaualdı bağdarlamaların jwrtqa jariya etti. Oqıdıq, oy süzdik. Endi sol potencialdı «prezidentterdiñ» bağdarlamaların ret-retimen, kezek-kezegimen saraptaymız. Bügin äñgimeni Kommunisterden bastağandı jön kördik.

Nege? Joğarıdağı jeteudiñ işinde Jäkeñnen basqaları birinşi märte prezidenttikke tüsip otır. Jäkeñ eñ täjirbielisi. Ol bwğan deyin de saylau körgen. Anau-mınau emes, Nwrswltan Nazarbaevpen birge taq talasına qatısıp, baq sınağan.

Jambıl Ahmetbekov ekinşi ret prezidenttikke talasadı

Ras, Jäkeñ, osımen ekinşi ret prezidenttik kreslo üşin dodağa tüsip otırğan jalğız adam. Ol – kommunist. Ol – gitarist. Ol – karateden qara belbeudiñ iesi. Ol – Mäjilis deputatı. Ol – eki dürkin ümitker. Qazir 58 jasta. 2011 jılı aqpanda prezidenttikke tüsip, jeñilip qaldı.  Al 2012 jılı Mäjiliske deputat bolıp tañdaldı.

Jambıl Ahmetbekovtiñ biılğı bağdarlaması

Jäkeñ biıl 5 bölimnen twratın bağdarlama jazıptı. Ol kompartiyanıñ resmi saytında jariyalandı. Caytqa 12 mamır küni salınğan. Bügin 15 mamır. Arada üş kün ötti. Jäkeñniñ bağdarlamasın qazaq tilinde – 61 adam, orıs tilinde – 270 adam (keşe bar bolğanı 31  qaralım bolatın) oqıptı. Esteriñizde bolsa, OSK-ğa tirkelu üşin Jäkeñ Qazaqstannıñ 16 öñirinen 138 294 adamnıñ qolın jinağan. OSK onıñ 135 506-ın ras dep tanıdı.

Saylaualdı bağdarlama – ol ümitkerdiñ eñ bastı maqalası. Ügit-nasihat sol bağdarlamanıñ mazmwnı boyınşa jasaladı. Jwrt ol kandidattıñ sırt kelbetiniñ körkemdigine emes, bağdarlamasınıñ mazmwnına qaray dauıs beredi.

Sol eseppen ölşeytin bolsaq, «Jäkeñ prezident bolsın» degen jañağı 135 mıñ adamnıñ özi Ahmetbekovtiñ maqalasın oqımağanı ma? Sol ötkendegi 135 mıñ adam qayda? Tım qwrığanda özderi dauıs bergen kandidattıñ bağdarlamasına bir märte köz jügirtip şığuğa bolatın edi ğoy...

Jä, sonımen, bağdarlamağa oyısayıq. Bağdarlamalıq maqala 5 bölimnen, 50 joldan twradı. Wzın-sonar maqalanı tügel köşirip jatpadıq. Oqığılarıñız kelse, kommunisterdiñ saytın aqtara jatarsızdar...

Birinşi bölim – «Batıstıñ ıqpalı men jalğan qwndılıqtarınan bas tartu» dep ataladı.

Äueli taqırıpqa toqtalayıq. Jäkeñ bw jolı bärimizdiñ közimizdi baqıraytıp qoyıp, wrlıq jasaptı. Ideya wrlağan, söz wrlağan. Kimnen deysiz ğoy, öziniñ bayırğı qarsılası Nazarbaevtan.

2019 jıl. 12 mamır. Jambıl Ahmetbekov. Kompartiyanıñ resmi saytı:

«Batıstıñ aqşağa tabınuşılıq, kez kelgen jolmen tabıs tabu jäne adamgerşilikke jat dästüri bizdiñ Otanımız üşin qauipti. Egocentrli individualizm jaña batıstıq dästür izbasarlarınıñ minez-qwlqına tän bolıp tabıladı. Ol köpwlttı Qazaqstan halqınıñ biregey mädenietine, bizdiñ dilimizge, moral'dıq mejemizge jat».

2019 jıl. 23 säuir. Nwrswltan Nazarbaev:

«Batıstıñ artınan jügirip, demokratiyalı el bolamız degender bar. Onı biz körmey otırğan joqpız. Biraq ta bizdiñ jağdayımızda, eger de bilikti qoldan şığarıp alsaq, biz eldikten ayırılamız, täuelsizdikten de jwrday bolamız. Eñ keregi – qazaqtıñ birligi, köpwlttı halqımızdıñ birligi».

2019 jıl. 29 säuir. Nwrswltan Nazarbaev. Beyjiñ:

«Qıtay eşqaşan şart qoymaydı. Batıs bizge ılği aytıp jürgendey, Qıtay «biz sekildi ömir süriñder» dep eşqaşan aytpaydı. Batıs elderi: «biz senderge kömektesemiz, «sender biz sekildi bolıñdar» deydi. Biz olar siyaqtı bola almaymız. Biz – qazaqpız, olar – nemis. Nemese sender – qıtay, olar – amerikalıqtar. Sondıqtan Qıtaydıñ osı sayasatı wnaydı».

2018 jıl. 12 säuir. Nwrswltan Nazarbaev. Astana:

«Qanşa ret Batıstan kelip, «biz siyaqtı demokratiya bolıñdar. Amerika siyaqtı, Batıs siyaqtı bolıñdar» deydi. Biz – qazaqpız, amerikalıq, nemis, ağılşın emespiz. Biz sol bükil älem kele jatqan demokratiya jolımen kele jatırmız. Biraq, bir künniñ işinde mıñ kündik şaruanı attap ketpeymiz».

Plagiat pa, älde säykestik pe? Özderiñiz bağamday jatarsızdar...

Jalpı Batıstı jau köru – Kreml' qojayınınıñ negizgi ideologiyasına aynalğan. Resey propogandasınıñ qaruına aynalğan orıs teleefirinen kün sayın, tipti sağat sayın aytılıp jatqan äñgime. Äbden jauır bolğan söz. Jirinovskiy, Bogdasarov, Kisilev, Solov'ev sekildi "tösektegi teoretikterdiñ" abalap aytıp, tabalap körsetip jatqanı. Kreml' aytağımen ğana üretin älgiler künine eki-üş märte "Batıstı – qwbıjıq, demokratiyanı – agressiya" dep aytpasa, bastarı auırıp, baltırları sızdaytın hälge jetken.

Jäkeñ de, Kreml'degiler de Batıs qwndılıqtarı, onıñ demokratiyası – Otanımız üşin qauipti deydi. Sondıqtan, Jäkeñniñ bw bölimde aytpağı biz üşin jañalıq emes.

Äri qaray «Halıq kommunisteri internacionalizmniñ, euraziyaşıldıq ideyanıñ jäne XXI ğasırdağı wlttıñ erekşe jolınıñ jaqtauşısı» deydi. Osı jerdegi "XXI ğasırdağı wlttıñ erekşe jolı" degenge toqtalayıq. Ol qanday jol? Jäkeñ, ol turalı aşıp eşteñe jazbaptı. Sirä, Nwrswltan Nazarbaevtıñ jolı bolsa kerek. Qanşa degenmen, memlekettik til emtihanında «Ruhani jañğıru» taqırıbında şığarma jazıp, komissiyanıñ joğarğı bağasın alğan adam ğoy...

Sonan soñ, Jäkeñ öz bağdarlamasında «internettiñ belgili bir kontenti jastar üşin qauipti dep sanaymız» deydi. Qazir  elde internet bwğattalatın ädet payda boldı. Bwl qoğamnıñ narazılığın tudıruda. Däl osı twsta Jäkeñniñ internetke cenzura kerek deui – ol üşin qanşılıq tiimdi?

Dese de, jwrttı şatastıruğa haqımız joq. Bağdarlamanıñ bwl böliginde dwrıs mäsele köterilgen.  Internettegi destruktivti ağımdardı nasihattaytın, pornografiyalıq mazmwndağı nemese suicidke ügitteytin submädeniet ağımdarınıñ kontentteri bala-şağağa qoljetimdi. Osı rette Jäkeñniñ: «Memleket bizdiñ balalarımızdı internet-kontenttiñ keri äserinen qorğauı tiis, sonımen qatar körkem ädebiet, wlttıq jäne älemdik klassikanıñ üzdik şığarmaların oqıtudı nasihattauğa erekşe nazar audaruı kerek» degen jazbasına alıp-qosarımız joq. Biraq, Jäkeñ qazirgi biliktiñ keş bata äleumettik jelini bwğataytının qoldap ketpese bolğanı...

Ekinşi bölim – «Barlıq qaşqın oligarhtardı sotqa tartu!» dep ataladı.

Bağdarlamanıñ bwl böliminde 2 abzac nemese 5 jol mätin jazılğan eken. El-halıqtıñ, memlekettik qarjısın qaltağa basıp, qaşıp ketken şeneunikter az emes bizde. Olardıñ barlığın sotqa taruğa Ahmetbekovtiñ  däti demesek te, därmeni jete me? Nwrswltan Nazarbaev otız jıl el basqarğanda qaytara almağan qaşqındardı Ahmetbekov qaytaradı degenge senesiz be? Meyli, aqırı öz bağdarlamasında ayşıqtap jazğan eken, demek qanday da bir mehanizmdi biletin boluı kerek.

Äri qaray «Prezidenttikke ümitker retinde men bizden wrlanğan kapitaldardı halıqqa, Otanğa qaytaruğa memleket pen qoğamnıñ bar küşin salatın uaqıt jetti dep mälimdeymin» deydi. Qarapayım sözben aytar bolsaq, şeteldegi qazaq kapitalın elge äkelemin deydi. Ol qanday kapital? Ol jañağı qaşqın oligarhtardıñ aqşası, sosın – Qazaqstandağı şendi-şekpendilerdiñ ofşordağı aqşası.

Jäkeñ, ofşordağı aqşa turalı aytpaptı. Wlttıq bank mälimetinşe 100 milliard dollar, Halıqaralıq sarapşılardıñ mälimetinşe 140 milliard dollar şetelde, ofşorda jatır. Ol Qazaqstannıñ aqşası. Salıstırmalı türde aytsaq, Qazaqstannıñ Wlttıq qorınıñ byudjeti – 100 milliardtıñ aynalasın qwraydı.

Üşinşi bölim – «Kedeylikpen küres» dep ataladı.

Bağdarlamanıñ bwl böligi jalpılama jazılğan desek te, köterilgen mäsele orındı-aq! «Qazirgi tañda kedeylik jwmıssızdıqpen emes, tömen tabısqa baylanıstı bolıp twr» dep jazadı.

Jäkeñniñ bağdarlamasında tömen tabıs tabatın halıqtıñ tabısın arttıru, jwmısşı azamattardıñ jağdayın jasau, kedeyşilikpen küres bağdarlamasın äzirleu, wzaq merzimdi strategiya äzirleu, äleumettik-ekonomikalıq mäselelerdi şeşu, otandıq tauarğa, auılşaruaşılığına kömek körsetu t.b. mäseleler qamtılğan eken.

Nwrswltan Nazarbaevtıñ 2018 jılğı 5 qazandağı Qazaqstan halqına joldauı bar. «Qazaqstandıqtardıñ äl-auqatınıñ ösui: tabıs pen twrmıs sapasın arttıru» dep ataladı. Jäkeñ, öz bağdarlamasında 9 jolğa sıydırıp jazğan mäselelerdiñ barlığı derlik Nazarbaev joldauında aytılğan bolatın. Onıñ orındalğanı qanşa, orındalmağanı qanşa...

Törtinşi bölim – «Körşi eldermen ekonomikalıq integraciya!» dep ataladı.

Jäkeñ, jazıp otırıp jalığıp ketken be, älde jazarı tausılğan ba, äyteuir, bwl bölimde 2 abzac nemese 4 jolmen şektelipti.

«QKHP ümitkeri körşi eldermen Euraziyalıq ekonomikalıq odaq (EAEO) jäne «Bir beldeu – bir jol» jobası ayasındağı halıqaralıq qarım-qatınastıñ jäne ekonomikalıq integraciyanıñ jalğasuın qoldaydı» deydi.

Euraziyalıq odaq äuel basta ekonomikalıq odaq bolıp qwrılğanımen, büginde sayasi odaqqa aynalğan. Iä, Jäkeñ jata-kep jarmasıp otırğan EAEO sayasi maqsatta äm Reseydiñ müddesi üşin qwrılğan odaq. Ol Resey monopoliyasına jwmıs jasaydı. Ol – öli odaq. Resey özin euraziyalıq emes, europalıq memleket ekenin moyındağan küni ıdıraytın odaq. Odaq ortaq emes, orıstiki. Qaysıbir jılı Bişkektegi  sammitte odaqtağı monopoliyanı sınap söylegen Belorussiya prezidenti Aleksandr Lukaşenkoğa Vladimir Putinniñ oñ qolı Dmitriy  Medved'ev aşıqtan-aşıq qoqan-loqı jasağanı esimizde. «Odaqtan ketseñder, gaz bağasın köteremiz» dep şort kesken. Şındap kelgende EAEO deytin psevdoekonomikalıq odaqtıñ berekesi kete bastağan büginde. Bizge bwl odaqtan şığu kerek. Tüptiñ-tübinde bwl Jäkeñniñ öz tilimen aytsaq, Täuelsizdigimizge qauipti odaq. Ol turalı sayasatkerler jii aytıp jür.

Birazdan beri Kremldegi sayasatkersımaqtar odaq ayasında ortaq aqşa engizu turalı aytıp jür. Ortaq aqşa turalı 2014 jıldan beri Reseydiñ türli lauazımdağı şeneunikteri aytıp keledi. 2016 jılı Vladimir Putinniñ özi qaramağındağılarğa ortaq aqşa engizu processin qarastırudı tapsırğan.

Alğaşqılardıñ biri bolıp, teñgeden bas tartu, ortaq valyuta engizudi qoldağan däl osı kommunister edi. Ayqın Qoñırov deytin Jäkeñniñ partiyalası, Mäjilistegi frakciyalası qoldap söylep, «bwl bastamanı qazaqstandıq deputattar da qoldaydı» degeni esimizde.

Odan äri Jäkeñ Qıtaydıñ «Bir beldeu – bir jol» jobasın qoldap, sol bağıttağı integraciyanı jalğaytının aytqan. Qısqa qayırsaq, EAEO – Elbasınıñ ideyasımen qwrılğan, dese de keyinnen Putinniñ sıñarjaq sayasatı kesirinen Resey müddesi üşin jwmıs jasaytın odaqqa aynalıp ketti. Al «Bir beldeu – bir jol» Qıtaydıñ ekonomikalıq äm sayasi jobası. Bwl jobalarmen jwmıs jasau da Nazarbaevtıñ bastaması bolatın. Demek, Jambıl Ahmetbekov bwl bağdarlamasınıñ bwl bölimi arqılı Nazarbaev sayasatın jalğauşı ekenin tanıtıp otır. Qaytalap aytsaq, jaña eşteñe joq. Künde estip jürgenimiz, sol.

Besinşi bölim – «Ädiletti  salıq saludı engizu!» dep ataladı eken.

«Qazaqstanda auqattı jäne öte auqattı adamdardıñ sanı öte köp. Mwnımen qatar kedeylik şeginde nemese oğan jaqın deñgeyde ömir süretin adamdardıñ sanı artıp keledi. Qazaqstannıñ salıq salu jüyesi baylar üşin elimizdi jwmaqqa aynaldırıp otır. Bwl – ädiletsiz!» dep jazadı Jäkeñ. Alıp-qosarımız joq. Öte orındı mäsele kötergen. Şındıq. Ol şındıqtan qaşıp qwtılmaysıñ, ärine.

Tek «Qazaqstanda auqattı jäne öte auqattı adamdardıñ sanı öte köp» degen sözine az-kem derek keltiruge boladı.

Biz biletin 50 bay bar. Qarjısı milliardpen esepteletin 5 adam bar. Olar: Bolat Ötemwratov, Timur men Dinara Qwlıbaevalar,  Kim men Ibragimov. Bwdan bölek «Forbs Qazaqstan» tizimindegi tağı 45 adam. Jäkeñniñ köp dep kölgirsip otırğanı osı kisiler bolsa kerek...Basqasın biz bilmeydi ekenbiz...

Salıq mäselesine kelgende kandidat: "EIDW elderinde jeke twlğalardıñ tabıs salığı 42% qwrasa, bizde bwl körsetkiş nebarı 10% qwraydı. Orta taptı qozğamay, üsteme tabısqa ie adamdarğa tabıs salığınıñ joğarı mölşerlemesin qoldanu qajet" depti. Qarapayım tilmen aytsaq, tabısı az adamdarğa tömen salıq, tabısı joğarılarğa üsteme salıq salu kerek deydi.

Bwl turalı 2013 jılı Azat Peruaşev,  bıltır jeltoqsanda «Aq jol» frakciyası,  biıl naurızda Mäjilis deputatı Ekaterina Nikitinskaya Mäjiliste deputattıq saual joldağan. Birkelki salıq şağın jäne orta biznestiñ damuına kedergi ekenin, azamattardıñ tabısına qaray salıq mölşerin bekitu kerektigin aytqan. Bwl saualdar Mäjilis mikrofonında aytılıp jatqanda, Jäkeñder de sonda bolğan. Estigen. Esinde qalğan boluı kerek, endi sonı bağdarlamada arnayı jazıp, körsetipti. Dese de biz Jäkeñniñ bwl jazğanın plagiat demeymiz. Mäsele orındı köterilip otır.

Prezidenttikke ümitker Jambıl Ahmetbekovtiñ 5 bölimnen twratın saylaualdı bağdarlamasınıñ jalpı auanı osı. Konkretika az, köbine jalpılama söz. Qızıl söz. Qızıldardıñ ökili qızıl sözge şeber ekenin bildik.

Al bwl Jäkeñniñ elektoratına qanşalıq senim beredi? Joğarıda aytqanımızday, bwl bağdarlamanı basqasın qoyıp, saylaualdı jänigip dauıs bergen öz qoldauşıları da oqımağan sekildi.

Jäkeñ, bwrın da saylauğa tüsip körgen dedik qoy. Ol 2011 jıl edi. Ol kezde qalay boldı? Az-kem derek mine:

2011 jılğı saylau

  • 14 aqpanda kommunister s'ezi Jäkeñdi prezidenttikke wsındı;
  • 17 aqpanda memlekettik til emtihanın tapsırdı;
  • 26 aqpanda OSK Jambıl Äujanwlın resmi türde tirkedi;
  • 2011 jılı ol 96 557 adamnıñ qolın jinadı.
  • 1,36% dauıs jinap, 4 adamnıñ işinde üşinşi orın aldı.

2011 jılı Jäkeñ «Jambıl Ahmetbekovtiñ üş halıqtıq bastaması» attı saylaualdı bağdarlama äzirlegen. Birinşi bastaması – tömengi tabıs körsetkişin jaqsartu turalı boldı. Halıqtıñ tauarlar men qızmetterge qoljetimdiligin arttıru, eñ tömengi twtınuşı byudjetin belgileu bolğan. Ol kezde Jäkeñ: "Halıqtıñ eñ tömengi aylığı 200 mıñ, ortaşa jalaqı 300 mıñ, eñ tömengi zeynetaqı 120 mıñ teñge boluı tiis" dep söylegen.

Ekinşi bastamasında – JOO tülekterine alğaşqı jwmıs orındarın tauıp beruge memleket mindetti ekenin aytqan.

Üşinşi bastamasında – kommunaldıq tarifter bağasın tömendetip, salıqtı azaytuğa uäde bergen.

Bayqasañız, Jäkeñ, halıqtıñ twrmısı, tömengi tabısı, salıqtı azaytu mäselesin qayta köteripti. Arada 8 jıl ötti ğoy, biraq... Ol kezde Jäkeñ halıqtıñ 40 payız dauısın jinaytınına senimdi bolğan. Bw jolı şe? Bw jolı jeñetinine senimdi ekenin Azattıq arqılı jariyalap ta qoydı.

Resmi derekterge qarasaq, Jambıl Ahmetbekovtiñ partiyasında 2012 jılı 94 mıñnan asa adam müşelikte boptı. Qazir 135 mıñğa juıq bolsa kerek. Ötkende OSK-ğa tapsırğan 135 mıñ qoldıñ ielerin aytamız... Sol 135 mıñ Jäkeñniñ seneri qazaq elin kommunistik elge aynaldırıp jibermesi anıq. Söytse de, ideologiyanı Leninnen, ideyanı Nazarbaevtan wrlaytın  kandidattıñ ekinşi jolğı jorığın sırttay baqılaudıñ özi biz üşin qızıqtı bolsa kerek...

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

45 pikir