Елордада үнсіз жүріп, үлкен өзгеріс жасап жатқан жобалар бар. Соның бірі – 2020 жылы құрылған LikeKomek әлеуметтік бастамасы. Алты жыл ішінде бұл жоба тек қайырымдылықпен ғана шектелмей, тұтас бір мәдениетті – саналы тұтыну мен циркулярлы экономиканы қалыптастыруға ықпал етіп келеді.

Сурет: шара ұйымдастырушыларынан алынды.

Бүгінде қала көшелерінде көзге жиі түсетін арнайы жәшіктердің артында үлкен жүйе, нақты жұмыс пен жауапкершілік тұр. LikeKomek-тің Астана бойынша шамамен 170 қабылдау пункті бар. Одан бөлек, екі қайырымдылық дүкені тұрақты жұмыс істейді. Бұл – қажетсіз заттарды тастамай, қайта айналымға жіберудің нақты жолы.
Жобаның ауқымын сандар сөйлетеді: алты жылда 1 миллион 300 мың килограмм текстиль жиналған. Киім, аяқ киім, ойыншық – барлығы да сұрыпталып, қайтадан пайдалы іске жаратылады. Күн сайын 30-дан астам қызметкер шамамен 3 тонна затты іріктейді. Бұл – екі жүк көлігіне тең келетін көлем.
Алайда LikeKomek тек жинаумен айналыспайды. Оның басты миссиясы – көмек. Ай сайын 20-дан астам көлікке тиелген заттар қайырымдылық қорларына, әлеуметтік мекемелерге және жануарларға арналған панажайларға жөнелтіледі. Астана ғана емес, Солтүстік Қазақстан облысының елді мекендері де назардан тыс қалмайды. Әсіресе, жануарларға арналған көмектің өзіндік бағыты бар – төсеніштер мен қажетті бұйымдар тұрақты жеткізіледі.

Сурет: шара ұйымдастырушыларынан алынды.

Жобаның тағы бір ерекшелігі – қайта өңдеуге деген жүйелі көзқарас. UpCycle бағыты аясында жарамсыз текстиль жаңа өнімге айналады. Мысалы, ескі джинс маталары дизайнерлік бұйымдарға қайта өңделсе, ақауы бар тоқылған киімдер қолөнер шеберлеріне беріледі. Олар жіпті тарқатып, қайта иіріп, жаңа өнім жасайды. Бұл – тек үнем емес, экологиялық жауапкершілік.

Сурет: шара ұйымдастырушыларынан алынды.

Жоба жетекшісі Әсемгүл Керейбаеваның айтуынша, қайырымдылық жұмыстары да жүйелі түрде жүргізіледі: әр үш ай сайын арнайы акциялар ұйымдастырылып, пансионаттар, хоспистер және ана үйлері тұрақты қолдау көреді.
LikeKomek бастамасы мемлекеттік деңгейде де назардан тыс қалмаған. Астана қаласының Инвестициялар және кәсіпкерлікті дамыту басқармасы жобаны қолдап, әлеуметтік кәсіпкерліктің дамуына жағдай жасап отыр. Ал «Таза Қазақстан» науқаны аясында жаңа серіктестіктер мен бастамалар күтілуде.

Сурет: шара ұйымдастырушыларынан алынды.

Бір қарағанда, бұл – ескі киімді жинау ғана сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ шын мәнінде LikeKomek – қоғамның көзқарасын өзгертетін қозғалыс. Артық зат – біреу үшін қажеттілік, ал жауапкершілік – бәріне ортақ құндылық екенін дәлелдейтін жоба.
Елордада басталған бұл бастама бүгінде үлкен әлеуметтік экожүйеге айналып келеді. Ең бастысы – әрбір қала тұрғыны осы өзгерістің бір бөлігі бола алады.

Abai.kz