Мәскеудің қақ ортасында Ресей Федерациясы Коммунистік партиясының (КПРФ) ұйымдастыруымен өткен шерудің соңы қатаң жаппай ұстаулармен аяқталды. Формальды түрде 1993 жылғы «Қара қазан» оқиғаларын еске алуға арналған шара лезде өткір режимге қарсы сипат алып, биліктің шырқын бұзды.

Бұл оқиғаның халықаралық БАҚ-та қалай сипатталғанын және оның өңірлік, соның ішінде қазақстандық ақпарат алаңында қалай қабылданып жатқанын жан-жақты сараптап көрейік.

Ресми форматтан асып түскен халық қаһары

Краснопресненская Застава алаңынан басталған шеруге әр түрлі деректер бойынша бірнеше жүзден мыңға дейін адам қатысты. Бастапқыда ұйымдастырушылардың рұқсат етілген шеңберінен шықпауға тырысқанына қарамастан, колонна ішінен билікке қарсы қатаң ұрандар естілді:

Шеруге қатысушылар «Долой царя!», «Мы хотим свободу», «Долой Роскомнадзор», «Нет политическим репрессиям» және «Долой партию жуликов и воров» сияқты ашық наразылық сөздерін айқайлады.

Күш құрылымдарының шабуылы: Алаң маңында алдын ала кезекшілік құрған алтыға жуық автозак пен патрульдік көліктер лезде әрекетке көшіп, шамамен 20-ға жуық белсендіні күшпен ұстап әкетті.

Мәскеудегі наразылық: Батыс медиасы не дейді?

Халықаралық ақпарат агенттіктері бұл оқиғаны Ресейдегі ішкі саяси қазанның қайта қайнай бастағанының белгісі ретінде бағалап жатыр:

Қатаң цензура аясындағы ішкі жарылыс: Батыс басылымдары соғыс жағдайындағы қатаң әскери цензура мен репрессияларға қарамастан, Ресей астанасының орталығында президент Владимир Путин мен билікке қарсы («Долой царя») ұрандардың айтылуы — қоғамдағы терең ашу-ызаның кернеуінен асып,  сыртқа тебіне төгіле бастағанын көрсететінін жазуда.

Оппозиция мен жүйелі партиялардың байланысы: Сарапшылардың пікірінше, тіпті Ресей билігінің бақылауындағы жүйелі парламенттік партиялардың (КПРФ) ұйымдастырған шараларының өзі бақылаудан шығып, нағыз стихиялық қарсылық алаңына айналып кету қаупі жоғары.

Қазақ БАҚ пен сарапшылардың көзқарасы

Ресейдегі бұл оқиға Қазақстанның ақпараттық кеңістігінде де қызу талқылануда. Отандық медиа мен сарапшылар бұл жағдайға бірнеше қырынан баға беруде:

Трансграниттық қауіпсіздік пен тұрақтылық: Қазақстан үшін Ресейдегі кез келген ішкі саяси дүмпу мен әлеуметтік тұрақсыздық тікелей немесе жанама түрде әсер етуі мүмкін. Еліміздің сарапшылары көрші елдегі экономикалық қысым мен саяси қатаңдық салдарынан туындайтын наразылықтардың аймақтық миграцияға және шекара маңындағы қауіпсіздікке әсерін жіті бақылап отыр.

Ақпараттық өрістегі резонанс: Қазақ оқырмандары мен әлеуметтік желі қолданушылары Ресейдегі цензураның шектен шыққанын және халықтың билікке деген наразылығы ашық түрде үйдегі асхананы жайына қалдырып, көшеге шыға бастағанын қызу талқылап жатыр. Бұл ретте қазақ медиасы ақпаратты тек объективті жеткізуге басымдық беріп, көрші елдегі саяси дағдарыстың ішкі динамикасын сараптауда.

Қорытынды: Мәскеудегі митинг кезіндегі ұстаулар мен шерушілердің «Долой царя!» деп айғайлауы — қазіргі Ресей режимінің сырттай берік көрінгенімен, іштей үлкен әлеуметтік-саяси қысым астында тұрғанын паш етті. Әлемдік баспасөз бұны биліктің қоғамдағы шынайы көңіл-күйді бақылай алмай жатқанының белгісі десе, отандық және өңірлік ақпарат құралдары бұл жағдайды Ресейдің ішкі саяси тұрақсыздығының кезекті индикаторы ретінде бағалауда.

Редакция ескертуі: Көрші елдегі мұндай саяси толқулар мен азаматтық еркіндіктің шектелуі өңірдегі жалпы геосаяси жағдайға тікелей әсер ететіндіктен, редакциямыз бұл тақырыпты үнемі бақылауда ұстайтын болады.

Abai.kz