Жұма, 28 Сәуір 2017
17 Сәуір, 2017 сағат 14:52 Әлеумет 3128 9 пікір

Баспанасыз босқындар еліне сапар

(Журналистік зерттеу)

Өткен жексенбіде «Abai.kz» және «Алауинформ» ақпараттық порталдарының журналистері Алматы қаласы мен қала маңында шоғарланған ірілі-ұсақты базарларды аралап,  барақтарда тұрып жатқан баспанасыз жандардың тұрміс-тіршілігін барып көрді.

Өткен аптадан бері әлемжелінің қызу талқысына түскен тақырып – журналист  Нұргелді Әбдіғаниұлы мен Мәжіліс депутаты Азат Перуашевтің жастарға жатақжай салып беру туралы бастамасы болды.

Ішкі миграцияның салдарынан қазір бейбіт елімізде бейресми босқындар көші пайда болды. Оны жоққа шығара алмаймыз. Сол секілді урбандалу үдерісін де тежеу мүмкін болмай тұр.  Демек мәселені шешудің өзге жолдарын қарастыру қажет.

Біз журналистік зерттеу барысында Алматы қаласындағы жастардың ғана жай күйін нақты деректермен көрсеттік. Ал Астана, Шымкент және өзге де ірілі-ұсақты қалаларда қаншама жастың бас қайғысы баспана болып жүр? Сонымен қатар бұл – жастарға байланысты келтірілген деректер. Ал қанша жылдан бері базар жағалап, пәтер жалдап тұрғандардың кім санына жетіпті. Тапқан нәпқаның жартысын пәтерақыға беретін ішкі мигранттардың есебінен табыс тауып отырған (пәтер деуге мүлде келмейді) бөлме берушілер мемлекетке бір тиын да салық төлемейді. Турасын ай тсақ, барақ қожайындарының бұл әркеті көлеңкелі экономикаға жатпай ма? Сонымен, біз бардық, көрдік.  Біздің барып, көріп жазғанымызға пікір білдіру сіздің еркіңізде!

(Бейне жазбаның авторы Мөлдір Байбөрі)

Уақытша тіркеу кезінде ресми түрде 690 мың ішкі мигрант есепке алыныпты. Ал, шын мәнінде бұл көрсеткіштің әлдеқайда көп екені түсінікті. Десе де, 690 мың баспанасыз Қазақстанда бар деген сөз ешқандай бұра тартты бұлтартпасы жоқ анық сөз, нақты дерек. 2016 жылды қорытындылаған Алматы әкімі Бауыржан Байбек қала тұрғындарының саны 2 миллионға жеткенін айтқан еді. Алматы Қазақстандағы ең ірі мегаполис саналатындықтан, әйдік шаһарға келушілердің саны да өзгелермен салыстырғанда едәуір көп.

Алматы қаласы әкімдігі Жастар саясаты басқармасының дерегіне сүйенсек, былтырғы жылдың қорытынды есебі бойынша, Алматы қаласында 14-тен 29 жасқа дейінгілер санатында   483 мың адам бар екен.

Ал жыл сайын Алматы қаласында 30 мыңға жуық жас маман ЖОО аяқтайды. Олардың 7 мыңға жуығы Алматы қаласының тумалары болса, қалғандары өзге қалалардан келгендер.

Ресми статистикаға сүйенсек, жоғарыдағы 30 мың жас маманың 75 пайызы Алматыда қалуды жөн көреді екен. Бұл тізімге Алматы маңындағы (Қаскелең, Талғар, Іле ауданы) қалашықтардың жастары кірмеген. Күнделікті келіп-кетіп жатқан жастардың есебіне жету мүмкін емес.

Ал қазірдің өзінде Алматы дейтін әйдік шаһардағы 81 мыңға жуық студенттің бар болғаны 35 мыңы мемлекеттік жатақханамен қамтамасыз етілген. Қалған 46 мың студент пәтер жалдап тұратыны сөзсіз.

Бұл материалды ары қарай фото репортажбен толықтырайық.

Алтын орда маңыда орналасқан барақтар:

Журналистік зерттеуді бастағандағы сәтіміз.

 

 

Тар ауладағы тіршілік, Бұл аулада 15 отбасы тіршілік кешуде. Пәтер ақысы 20-25 мың теңгені құрайды. Біз барғанда бос бөлме табылмады.

Қоқысы қолқаны қапқан аула (Қоқыс аптасына бір рет шығарылады. Ол үшін қосымша ақша төленеді.)

Тар бөлмеге сыймаған тұрмыстық заттар

Қаланың қақ ортасындағы жалдамалы бөлмелер:

Ауызекі тілде «Отповка» аталып кеткен базар маңы

11 жанұяға арналып салынған бөлмелер (Қаланың қақ ортасында орналасқан. Бұл аулада 11 отбасы тұрады. Пәтер құны 25-30 мың теңгені құрайды. )

Күн түспейтін «кеңістік»

Асүй мен жатынжайды ажыратып беріңізші

Қалқамандағы жұрттың жайы

12 отбасы ошарылып отыр (Біз барған бұл үйде 12 отбасы тұрады. Біз барғанда бір ғана бөлме босап тұрды. Мұндағы жұрт айына 20 мың мен 40 мың теңгенің көлемінде құн төлейді.)

Қуықтай бөлме

3/3 көлем

Ерлер мен әйелдерге арналған екі бөлек дәретхана. Дәретханаға бару үшін ағаштан аттап өту керек

Душ қабылдауға да «жағдай» жасалған

Тауық та, квартирант та – қожайын үшін табюыс көзі. Сондықтан, екеуі де бір аулада жүруге қақылы.

Қортынды:

Қазақстанда Заң жүзінде әрбір азаматқа 18 шаршы метрден кеңістік берілуі керек. Ал біз көрген жалдамалы бөлмелердің көлемі 9 шаршы метрді құрайды. Ол жерде отбасылы, бала-шағыла адамдар тұрып жатыр. Сонда әрбір адамға қанша шаршы метр кеңістіктен келетінін елестете беріңіз...

Енді жаңағы 9 шаршы метрді стандартты отбасының жан басына шағып көрелік. Әкесі, шешесі, бір ұл, бір қыз, яғни бір отбасында 4 адам бар делік. Әр адамға 2,25 шаршы метрден келеді.  Бір қызығы елімізде Заң жүзінде сотталған әрбір азаматқа 3 шаршы метрден кеңістік тиеді екен. Арғы жағын өзіңіз пайымдарсыз...

Ескерту: «Abai.kz» пен «Алауинформ» ақпараттық порталының журналистері баспанасыз босқындар еліне сапарын әріқарай да жалғастыра беретін болады.

Айнұр Төлеу

Нұргелді Әбдіғаниұлы

Abai.kz

9 пікір
textile testing instruments suppliers 2017-04-24 18:33:33
Nobody can do a better job than you. textile testing instruments suppliers http://citysage.ninja/main/index.php?title=Textile_Testing_Methods_-_A_Wet_Processing_Industry_Requirement
қазақ 2017-04-19 18:21:42
Елді,мемлекетті қорғайтын офицерлер үйсіз. Неше жыл казармада тұрып оқыды,үйленді. Кәзір көрпесін сүйретіп квартирден квартир жалдап,жігіт ағасы болды. Баспана жоқ. Орта жастан асты. Не істеуі керек,Тастап кете алмайды,неше жыл еңбегі бар.Өз елін қорғайтын сарбасздың жағдайы осы болса,жылы үйін тастап,свободное плаваниеде жүрген қазақтарға сол керек.
001 2017-04-18 11:38:53
Бұл қарыштап дамып, әне-міне 30 елдің қатарына кірмекші боп тұрған Қазақстанның бет пердесіз бет келбеті
Baahaa 2017-04-18 06:41:41
Бул барактардын кожайындарына тиiсуге болмайды.Тексерiс басталса булар тексерушiлерге пара беруi керек болады,ал оган каражатты кайдан алады-дурыс тагыда квартира куны оседi.Сол ушiн арен кунелтiп журген квартиранттарга салмак туспесiн деп укiмет тексермеяк койсын шы.
Мақсұт 2017-04-18 01:39:27
Міне! Бұл біздің бүгінгі Қазақстан! Алып, қосары жоқ! Дамыған 30 елдің қатарына кіріп келе жатқан Қазақстан! Дамудың, жаңғырудың жаңа жолына түскен Ел...Шет елдерге 100 деген миллиардтарын "ұрлатып", ондаған алаяқ миллирдерлер шығарған Қазақстан! 25 жылдың ішінде ішпей -жемей 185 млрд қарыз болып, офшорлардағы ұрлықтары ашылып жатқан мемілекет...Неткен байлық! Неткен аста -төк дүние?! "Қазақтар ешқашан дәл осындай бақытты өмір сүрген емес!" -деп, паразидент Назарбаев айтқан ғажайып ел ғой бұл! Нұргелді Бауырым! Қазақтардың бұдан да асқан "бақытты өмірін" көргің келсе, ендгі жолы ат басын вокзальдарға бұр... Ас, тамағын арқалап "Ағай, алыңызшы, ағай алыңызшы..." -деп зыр жүгірген жас қыздар мен келіншектер, вагондарға кір, "Анау бар, мынау бар..." -деп сығандарпдай артынып, тасынған апа, әпкелерің... Базарларға бар,- ұзақты күн бір стақан шемішке сатса соған мәз, базаршы қуса- баж , бұж безген халық... Осының бәрі бүгінгі қазақстанның "бақытты өмірінің" бет -бейнесі. Расында да арда Қазақ ешқашан дәл осындай бейшара өмір сүрген емес! Тіпті кешегі көгендеген Кеңестік кезеңдерде де күні үшін дәл осылай күресінге құламап еді бұл Қазақ!!!
гүлмира тойболдина 2017-04-17 21:56:46
Іске сәт!
Сабира.Шымкент 2017-04-17 21:01:41
Атам заманнан келе жаткан жагдай.Танкалатын ештене жок.Санит.сос. жагына келсек осы бизде сан.эпид.станция деген бар емес пе? Солар ге битирип жур? Жеке меншик террит.тексеруге руксаттары жок па? Онда бизде депутаттар ай карап отыр ма? Неге занды омирге лпйыктап жондемейди?Енди жоктан бар жасап отырган кв.иелерине тиисип жатыр ма? Перуашевкаларды уакыт откизбей салып усынып кориндерши! Алмаган адам болар ма екен?
Серік Алматыдан 2017-04-17 18:57:59
Жаңалық ашқандай болмаңыздаршы ???? Біздің студент кезімізде1982 ---1990 жылдары қаладағы үйсіз жастар , орыстардың ескі тауық қорадай үйшіктеріне əрқайсысы 25 - 30 сомнан төлеп тұрған . Душ жайлы армандамайтын заман болған , отты да өзің жағасың ??? Абай атамыздың өлеңіндегідей """ бір қап тезек ұрыспай берсе , ол да қылған кедейге үлкен сиы """ ---- дегендей үй қожайыны кіріп шыққан қонағыңа ұрыспаса ол да жақсы , заман болған .. Қазір жақсы ғой , қалтаңа қарай таңдап тұрасың . Ал билік ешқашан арзан , Азат ұсынғандай жатақхана салып бермейді ???? 20 жылға ипотекаға кімге өткізу керек ана салынып жатқан тұрғын үй кешендерін , қожайындары кім екені бəрі біледі .
Руза 2017-04-17 15:38:27
Сөз жоқ, енді не дейміз? Міне осындай адамдарды айтып отырғой, Азат. 20-25мыңнан көрі шаршы м, де көбірек болып, төлейтіні 15мыңнан аспайтын болса, бұдан көрі көш ілгері, және болашақ баспанаға қор жинауға болушы еді. Тек бір ескеретін жәйт, мемл. тарабынан бұның ортақ санузел, ас үй жабдығын қадағалайтын адамдар/адам болуы керек, уақытында жөндетіп, тәртіпке мәжбүрлеуге сеп болатын.

Үздік материалдар

Анық

Олар қалай байыды?

Руслан Ахмағанбетов 2469
«Соқыр» Фемида

Сағадиевтің сөзі  құрғақ уәде болып қалғаны ма?

Дәлел Жанатұлы 3240