Ғылым-білім

PISA-ТЫҢ АУЗЫНА САҒАДИЕВ СӨЗ САП БЕРІП ОТЫР МА?

Әріптің көлемі: Қалыпты
  • Қалыпты
  • Үлкен
  • Көлемді

2016 жылдың ақпанында Дүниежүзілік банк пен PISA-тың (Programme for International Student Assessment, PISA)  бірлесе отырып жүргізген зерттеуінің қорытындысы жарияланды.

Аталған ұйымның есебі дүниежүзі елдерінің сауаттылығын көрсетеді екен. Бұл ұйым өз зерттеуінде әлемнің әр түрлі мемлекеттерінде орта мектептерде оқитын 15 жасқа дейінгі оқушылардың білім деңгейінің коэфиценттерін шығарған.

Сонымен, PISA зерттеулерінің қорытындысы бойынша, Қазақстандағы оқушылардың сауаты Ресеймен салыстырғанда екі есеге төмен болып шыққан.

Орта және жалпы білім беру мекемелеріндегі (мектептер) оқушылардың 58 пайызы бейсауат болып шығыпты. Ең сорақысы сол – Қазақстан мектептерінде оқып жүрген, алайда, базалық білімді де меңгермеген оқушылардың көрсеткіші 55 пайызды құраған.

Одан әрі қарай, PISA Қазақстандағы қазақ және орыс мектептерін салыстырған. «Қазақстанда оқушылар екі тілде білім алады. Бірі мемлекеттік – қазақ тілі болса, екіншісі қарым-қатынастың тілі – орыс тілі. Қазақстан мектептерінде екі тілді оқушылардың айырмашылығы – мемлекеттің ішкі географиялық ерекшеліктеріне емес, этнолингвистикалық ерекшеліктеріне сәйкес алшақтай береді»,-дейді баяндамада.

Халықаралық сарапшылар, қазақстандық білім беру жүйесіндегі негізгі проблема деп – этнолингвистикалық факторды көрсетеді.

Өткен жолы ҚР Білім және ғылым министрі Ерлан Сағадиев мырзаның да мысал келтіріп айтқаны осы айырмашылық болса керек. Аталған ұйым (PISA) Қазақстандағы қазақ тілді мектептердегі оқушылардың білімі өзгелермен салыстырғанда 2 есеге артта қалған деп көрсетеді.

«2009 жылмен салыстырғанда қазақ тілді орта мектептердегі білім деңгейі орыс тілділермен салыстырғанда 88 баллды құрапты. Бұл дегеніңіз – шамамен 2 жылдық артта қалу екен. Ал, 2012 жылы бұл көрсеткіш 20 баллға қысқарған. Бұл айырмашылық Қазақстандағы қай мектептің аудсайдер екенін көрсетеді»,- дейді баяндамада.

Десек те, PISA аталған баяндамасында Қазақстандағы мектептердің білім беру мүмкіндігін, оқушылардың білім деңгейін қандай деректерге сүйене отырып жасағаны туралы нақты деректер келтірмейді.

Осы арада естеріңізге сала кетейік, 1990 жылдардың басында жұрт баласын жаппай қазақтілінде білім беретін мектептерге қарай жетелей жөнелгенде, «қазақ мектептеріндегі білімнің деңгейі төмен» дегенді орыстілді баспасөз бірінен бірі іліп алып, ақырында қоғамдық пікір туғызып қана қоймай, білім-ғылым саласындағы реформаларға дейін ықпал етіп, биліктің ұстанымын да өзгертіп тынған еді. Соның салдарынан орыс тілінде дәріс оқытатын мектептердің базасы күшейіп, қазақ мектептеріндегі ахуал оңалмады. Қаракөз қазақ баласы әлі күнге екі, кей мектептерде үш ауысыммен оқып жүр. Мұндай жағдайда, әрине, білмінің сапасында кемдік болуы мүмкін. Бір таңқаларлығы БҒМ-нің басына келегендердің бәрі реформалар мен эксперименттер жасап жаныққанымен қазақ мектептерінің материалдық базасына, үлкен қалалардағы қазақ мектептерінің санын көбейтуге, ана тілінде оқып, білім нәріне суысындауға талпынған жас ұрпаққа жағдай туғызуды ойлап, бас қатырған емес. Енді міне... қазақ мектебінде оқитын қазақ баласын қатар құрбысының алдында қорлап, оның білімінің кемдігін Әлемдік банк пен  PISA арқылы әлемге паш етіп, масқаралауға кірістік. Бұл науқанның басында жаратылыстану пәндерін ағылшын тіліне қотарып, дүниенің тарихын орысша оқытамын деп отырған бас педагогымыздың өзі тұрған сияқты. Қысқасы, PISA-тың аузына сөз сап бергенде Сағадиев шығар деген ойдамыз.

P.S. Айтпақшы, біз PISA-тың баяндамасы туралы білігіміз келіп, бірнеше мектеп ұжымына қоңырау шалып көрдік. Бізге жауап берген мектеп әкімшілігі аталған ұйым туралы білмейтіндіктерін, олармен кездеспегендерін айтып таң қалды.

Нұргелді Әбдіғаниұлы

Abai.kz

2344 рет оқылды Қосылған: 28.04.16
    • #1
    • Қазақ
    • бн, 28/04/2016 - 12:24

    PISA ң құрып кетсін, осындай бір ұйымдар шығып алып былжырай беретін болды ғой! Сендер де бір КИСА деген ұйым құрып, Қазақты 1-орынға орысты 144 орынға шығарып мәлімет жазыңдаршы!

    • #2
    • Айдар
    • бн, 28/04/2016 - 12:41

    Қаланың қазақ мектебі мен қаланың орыс мектебін салыстырсын, әйтпес әрине Мойынқұм мен Торғайдың түкпіріндегі қазақ мектебімен Облыс орталығындағы орыс мектебін салыстырса сондай болады. Орыс мектебіне барушылар бүткіл оқушылардың шамамен 28-33 пайызын құрайды. Олардың барлығы дерлік обылыс орталықтарында, жоқ дегенде қалаларда оқиды. Объективті болу үшін қалалық қазақ мектебі мен қалалық орыс мектебін, ауылдық орыс мектебі мен ауылдық қазақ мектебін салыстыру керек қой

    • #3
    • Жасмпаз
    • бн, 28/04/2016 - 13:36

    PISA ның қазақтың болашағына түкірені бар.

    • #4
    • Жасампаз
    • бн, 28/04/2016 - 13:39

    Қайдағы писа? ата анлар балдарына кітапты базардан сатып алып жатса. Министрлік кітаппен қамтамасыз ете алмаса, министрліктің деңгейін тексерсін

    • #5
    • Мұратхан Сәттібек
    • бн, 28/04/2016 - 13:54

    Министр қыртады. Астана қаласында өткен жылғы ҰБТ кезінде 1- 9 орынды қазақ мектептері алды. Таза орысша оқитын мектептің біреуі ғана 10- орынға жайғасты.
    Осындай мәңгүртті де қазақ қатыны туды дейміз- ау.

    • #6
    • Астаналық
    • бн, 28/04/2016 - 14:20

    Бас прокуратура PISA -ны ұлтаралық араздық тудырды деп жауапқа тарта ма екен ?

    • #7
    • Ерсін
    • бн, 28/04/2016 - 14:45

    PISA-ТЫҢ АУЗЫНА САҒАДИЕВ СӨЗ САП БЕРІП ОТЫР МА? - Сағадиев жүрегінің түгі бар екен аузын құрметті Назарбаев Н.Ә. салыпты ғой. Елбасы мектепті қазақша оқып бітіргенін білеміз сонда "жүрек жұтқан" Елбасының оқып бітіргенін іске алғысыз қылып тұр ғой. Енді осыдан қорытынды шығара беріңдер. Яғни білімді төмен беретін қазақ мектебін бітірген Ұлт көшбсшының істерін де төмен дәрежеде деп бағалап тұр ғой. О, Тоба!

    • #8
    • Ерсін
    • бн, 28/04/2016 - 14:47

    PISA-ТЫҢ АУЗЫНА САҒАДИЕВ СӨЗ САП БЕРІП ОТЫР МА? - Сағадиев жүрегінің түгі бар екен аузын құрметті Назарбаев Н.Ә. салыпты ғой. Елбасы мектепті қазақша оқып бітіргенін білеміз сонда "жүрек жұтқан" Елбасының қазақша оқып білім алғанын іске алғысыз қылып тұр ғой. Енді осыдан қорытынды шығара беріңдер. Яғни білімді төмен беретін қазақ мектебін бітірген Ұлт көшбсшының істерін де іске алғысыз деп бағалап тұр ғой. О, Тоба!

    • #9
    • Руза
    • бн, 28/04/2016 - 14:48

    Не де болса еш мемлекет сауаттылық жолында ұлтының тілін, тарихын құртуға (шететуге) талпынбайды, керісінше өз мемлекетінің тілінде ғылым мен білімді барынша ғарыштатуға күш салат!

    • #10
    • Ерсін
    • бн, 28/04/2016 - 14:52

    Елбасының қазақша бітіргенін әлем біледі сонда тек қана қазақ тілінің ғана емес Елбасының да беделі түскен екен. Өкінішті!

    • #11
    • мұғалім
    • бн, 28/04/2016 - 15:11

    PISA-дағы тапсырмаларды алғаш көргенде "талып" қалдық. Қарап тұрсақ, ондағы есептердің дені "жаңылтпаш", логикалық есептер болып шықты. Ал біздің қазақ даласындағы логикалық ойлау жүйесі өткен ата-балаларымдың кезінде болған. Яғни, әр сөзінің астарында терең ой жатқан. Ал қазіргі оқытуда ол мүлдем жоқтың қасы. Кеңестік кезеңдегі арифметикадан басталған алгебра сабағы кезінде өте сапалы болды. Қазіргі қойыртпақ реформалар мен сапасы сын көтермейтін оқулықтар ең алдымен қазақ мектептеріне жетті. Өйткені жаңа оқулық деген желеуді жоғарыдағылар көлеңкелі бизнеске айналдырды да, оны қазақ мектептеріне тоғытты. Асқар Жұмаділдаев кезінде жазған "2 сынып оқитын қызымның есебін өзім шығара алмадым" деп. Енді келіп соның нәтижесі "не рыба, не мясо" болды. Балаларды ойға жетелудің орнына есінен айырған топан реформа мен оқулықтыр бұдан әрі де шығарыла беретін сияқты.
    Ал PISA-дан жоғары көрсеткіш көрсететін мектептер сол Сингапур, Малайзия сияқты мектер екен. Ол жаққа барып көріп келгендердің айтуынша ондағы пәндер "қарапайымнан күрделіге" қарай жүргізіледі екен. Әлі күнге дейін біздің баяғы оқыған арифметикамызды оқитын көрінеді. Физика сабағынан қардың суға, оның буға айналу процесін өте қарапайым түрде көрсетеді екен, Бір шелек қарды ортаға қоя салып, оқушыларға суға, содан буға айналдырыңдар деп лабараторияға кіргізіп жібереді екен. Ал бізде ше? Бізде белгісіз. Бізде бірден теориядан, онда да высшая теориядан бастайды. Яғни күрделіден қарапайымға қарай жүреді. Осының салдары қазір ойға жүйрік балалар өте азайып барады. бала түгілі ересектердің ойлары қалмады. Ал жоғарыдағылар мүлдем "көрсеқызар". Бірде-бір педагог министр болған жоқ. Болса да олар ең төменгі мектептерді ШЖМ-ды мүлдем көрмегендер. Тек НЗМ көргендер. Ол мектептер мен алыс ауыл мектептерінің жағдайы Жер мен Көктей. Осыны ешкім ескермейді. Және мектептің нәтижесі толық алғанда тура 11 жылда бірақ көрінеді. Бүгін еккен ағаш ендігі жылы жеміс салмайды. Оны 11 жыл бойына түрлі методикамен жетілдіру керек. Оған дейінгі көрсеткіштер әлі толық емес, сатылы көрсеткіштер. 11 жыл күтуге бірде-бір министрдің шамасы келмейді, ұрандайды, бастайды, тастайды немесе аяғы құрдымға кетеді.

    • #12
    • 12
    • бн, 28/04/2016 - 15:22

    Орыс мектептеріндегі білімнің жақсы болуы ол сол баяғы кеңестік педагогикадан аса алшақтамағандығы. Оларға аса қатты реформа жүргізілген жоқ, мұнда эксперимент алаңы - қазақ мектептері болып жатыр. Ендігі жерде Кембридждік тәсілдер дегенді насихаттап жатыр, шындап келгенде олардың бәрі педагогикада бұрыннан бар әдіс-тәсілдер. Кеңестік кезеңнің алғашқы жылдарында бізде де қолданыста болған, кейіннен авторитарлық әдіске көшірілген. Оқытуды демократиялық әдіске көшіреміз деу де ертерақ. Өйткені мұғалім байғұсты онсызда оқушылар зар жылатады, әсіресе ауылдық жерлерде. Ал енді олардың құқығын мұнан әрі төмендетіп, оқушымен бірдей ету - барып тұрған қиындық. Ал қазіргі оқытуда осы жайлар қарастырылады. Ол демократиялық қоғамда , мысалы ағылшын сияқты елдерге болатын шығар, тап қазір қазақ мектепріне келе қоймайтын әдіс.

    • #13
    • 13
    • бн, 28/04/2016 - 15:29

    Ертеде ат үстінде бір ер кісі мен бір жас әйел баласы келе жатады. Қарсы кездескен кісі "Мынау кім" деп сұрайды қыз жайлы ер кісіден. Алайда қыз жауап береді. Ол "Менің шешемнің шешесі бұл кісінің қайын енесі, сонда біздер несі?!" деп жауап береді жұлып алғандай. Ойлап тұрсаңыз, сонда қыз ер адамның туған қызы болып шығады екен. PISA-дағы тапсырмалар да осындай болып келеді.

    • #14
    • 14
    • бн, 28/04/2016 - 15:46

    Кембридждік методика бойынша қаптаған оқу технологияяларының ішінен СТО-сын тұрғысынан ойлау технологиясын ғана насихаттайды екен. Ол технология оқушының логикалық ойлау жүйесін барынша жетілдіруге бағытталған. Яғни, мұғалім сабақтың бәрін түсіндіріп аузына салып бермейді, басын бастап ой тастап, ары қарай оқушылардың өздерінің ойлануына көп жетелйді. Бұл технология да ағылшындар әкелген "жаңалық емес, бұрыннан қолданыста жүрген методика. Алайда мектеп тек методикадан тұрмайды, мектеп - қоғамның бір бөлшегі, жанды организм. Ол методикадан да басқа көптеген компоненттерден тұрады.

    • #15
    • ұсыныс
    • бн, 28/04/2016 - 16:03
    Пікір алынып тасталды!
    • #16
    • еліктегіш
    • бн, 28/04/2016 - 16:19

    Ата жолын ұстанбайынша біздің маңдайымызға жақсылық шарапы келмейді. 70 жыл орыс болғандағы жеткен дәрежеміз, шыққан биігіміз, меңгерген ұстанымымыз осы ма, не қазақ емеспіз, не орыс емеспіз... Ұрпақ ұсақталып барады... Бақа-шаянға айналуда... Бізге өзгеріс керек, күрт өзгеріс. Қазаққа жаны ашымайтындарды жазалайтын кез кезге де келдік, амал жоқ , бүйтпесек тұқымымыз тұздай құриды. Байтұрсынның қалдықтары жиналыңдар...

    • #17
    • Деңгейлікті оқыған мұғалім
    • бн, 28/04/2016 - 16:27

    PISA мен TIMSS Халықаралық зерттеулерінің басында(ұйымдастырушылары) негізінен АҒЫЛШЫН тілді Мемлекеттер(АҚШ , Англия т.б.) тұр емес пе! Біздің білім жүйемізге "Кембридж" әдісін енгізіп жатқан да сол АҚШ пен ағылшын педагогтары! Осы арқылы олар Қазақстаннан қыруар қаржы тауып жатқаны жасырын емес. Олай болса , олар әрине , өз ЕСЕПТЕРІНДЕ Қазақстан мектептері үшін "сүмелек" цифрларды қоздатып , елдің білім жүйесі мүлде жарамсыз , сондықтан оны "деңгейлік" делініп жүрген Кембридж жүйесімен ауыстыру қажеттігін "ДӘЛЕЛДЕУГЕ" жандарын салады!!! Біздің , қалталарына түсетін ақшадан басқаны ойламайтын , орысқұл , парақор шенеуніктер осы "дәлелсымақтарды" ала жүгіреді!!!

    • #18
    • Олар мында: қараңыз!
    • бн, 28/04/2016 - 16:35

    PISA зерттеуін ұлттық орталықтар мен ЭЫДҰ-ның қатысуымен жетекші халықаралық ғылыми ұйымдардан тұратын Консорциум жүзеге асырады. Оның құрамына білім беру сапасын бағалау аймағындағы төмендегідей жетекші ұйымдар кіреді:
     Білім беру аймағындағы Нидерланд Ұлттық өлшеу институты(CITO);
     АҚШ педагогикалық тестілеу қызметі(ETS);
     Білім беру аймағындағы Жапония Ұлттық зерттеу институты(NIER);
     Статистикалық ақпараттар жинау бойынша түрлі зерттеулерді орындайтын Америкалық ұйым(WESTAT);
    Консорциумның жұмысын педагогикалық зерттеулердің Австралиялық ұйымы(ACER) үйлестіреді.

    • #19
    • 17-ге
    • бн, 28/04/2016 - 17:08

    Толық қосыламын.

    • #20
    • Бактияр
    • бн, 28/04/2016 - 18:59

    Мына министр маймылдың айтып отырғаны таза өтірік. Мен он жыл бой бақылау нәтижесінде байқағаным ҰБТ қорытындысы бойынша қазақ мектебін бітірген түлектердің нәтижессі, орыс мектебін бітіргендерге қарағанда кемінде 10-15 ұпайға(журналистердің құлағына алтын сырға) артық. Сондықтан көптеген қазақ мектебін бітірушілер орыс тілінде тапсырып, жоғары оқу орындарына түсіп отыр. Бұлардың қазаққа күйе жағу үшін кез келген өтірік айтуға дайындығы олардың мәңгүртігімен ғана түсіндіруге болады. Ана тіліңді саттың Ей министр -анаңдысаттың.

    • #21
    • Түлкібас
    • бн, 28/04/2016 - 19:09

    Оттапты. Түлкібас ауданында ҰБТ-да жыл сайын ең соңғы орындарды орыс мектептері алады.

    • #22
    • антижоба
    • бн, 28/04/2016 - 19:13

    Мұның бәрі баяғы "Қазақстандық ұлт", паспортқа ұлтты жазбау- секілді жобалардың жалғасы сияқты. қалай да болса, қазақ ұлтын кемсіту, тіліне, жеріне, болашағына балта шабу....

    • #23
    • Базардан қайтқан
    • бн, 28/04/2016 - 19:49

    Кеше ғана ,,Абай.кз"порталында ,,Ашық хатқа қол
    қайғандардың айтары мол"- деген тақырыппен жарық көрген мақалаға ,,всемирный банк о казахских школах"-деген атпен біреу екі пікірін
    орысша жариялады,менің сол пікірге қарсы жазған
    ойымнен кейін сайттың жігіттері оның екінші пікірін
    алып тастады. Ал сол пікірлер ,,руссиан.кз"-деген
    саитта Г.Наумова деген журналистің мақаласынан
    дəлме-дəл жазып алған көшірме.Менің жазған
    пікірім осы саитта əлі тұр ,оқуларыңа
    болады.Ал менің назарым түскені ,,этнолингвистика"
    деген сөз .Этнос -ұлт деген мағынаны білдіреді,
    лингвистика - тілдік қор, яғни қазақ ұлты білімді меңгеруге дəрежесі жетпейді ,ал тілі білімді түсіндіруге дəрменсіз дегенді меңзейді.Кезінде сол
    Наумованың мақаласы жарияланғанда менің қарсы
    пікірімді ,,руссиан.кз" өткізген жоқ. Осы жерде
    неге қазақ мектептерінде көрсеткіш төмен деген
    сұраққа мамандар жауап беріпті, дұрыс жазған.
    Тек қосарым ,біздегі қала мектептерінің 95%
    1991 ж.кейін ашылды.Мысалы Ақтөбе қаласында
    соған шейін жалғыз қазақ мектебі болды,ал 1992 ж
    ашылған N 32 мектептің тек бірінші класында 14
    14 класс ашылды. Əрине кадр тапшылығы əсерінен
    жас мамандар көптеп дайындалды да ,олардың
    пед.шеберлігі аздау болды.Əліде педагогика мен
    оқыту методикасы əлсіздеу. Ал Г.Наумова бізді
    кемсіту үшін ,,бұрын орысша оқығанда керемет еді,
    енді қазақшаға көшкесін жағдай осындай болған "
    деп көрсету үшін PISA -дегенді тауып алып отыр.
    Мен өз пікірімде ОСЕД атты дүниежүзілік оқуды
    зерттеу ұйымының 2015 ж.əлемнің 76 елінің
    мектептердегі білім рейтингін жазып көрсеттім.
    Алғашқы бес орын Азия елдерінікі , орыстар 34-ші,
    Қазақстан -49-шы. Алысқа ұзамапты. Сол пікірімде
    айттым : ,,Орындарың оңып тұрған жоқ ,оқытуды
    тез дамытам десеңдер сол Азия елдерінің тіліне
    көшіңдер "-деп . Ал егер министр сол шовинистің
    əңгімесін қайталап тұрса, министрің де, сол мəліметті дайындап берген жауапты оқу министрлігі
    қызметкері де нені айтып жəне жазып отырғанын
    түсінбейтін сауатсыздар. Оқушылардың білімі -
    қай тілде оқуда емес ,сабақты бере білу шеберлігінде министр.

    • #24
    • Бектас
    • бн, 28/04/2016 - 20:35

    Ауылда орыс мектебін бітірген қатарларымыздың қазақша бітіргендерден озып кеткенін көргенім жоқ. Институтта оқыған кездегі қаланың орысша оқығандары, орыс балалары ауылда қазақша оқығандардан қатты оза қойғаны шамалы. Өмірде де озғанын көрмедім. Бұл өз өмірімнен. Министр оттапты. Әкесі академик болмағанда көрер едім кім болғанын. Министр болған деген ғылым мен білімнің шыңы емес, жай далбаса шенеуіктік мансаб қой.

Вход