Orys әskeri Ukrainagha basyp kirgennen keyin búrynghy kenes qúramynda bolghan, qazirgi egemendi respublikalardyng tәuelsizdigi turaly әlemdik BAQ-ta alyp qashpa әngimeler kóbeydi. Onyng shyghu qaynarynyng qayda jatqany eshkimge qúpiya emes. Búrynghylaryn aitpaghanda, kýni keshe ghana Soloviev: «Ukrainagha sekildi, Orta Aziyagha da arnayy әskery operasiya bastau kerek», - dep eldi shulatqan edi.

Onyng lany әli basylmay jatyp «Putinnyng miy» dep әspetteletin Reseylik filosof әri iydeolog Aleksandr Dugin «Rossiya» Últtyq ortalyghynda esh qaymyqpay: «Postkenestik kenistikte tәuelsiz memleketterding dәuiri ayaqtaldy», - dep mәlimdegen. Óz betinshe «tәuelsiz memleket retinde ómir sýruine jol beruge bolmaytyn elderding tizimin» jasap qoyghan. Onyng qatarynda Qazaqstan, Ózbekstan, Qyrghyzstan, Tәjikstan, Armeniya, Gruziya jәne Ázerbayjan bar.

«Egemen Armeniyanyn, egemen Gruziyanyn, egemen Ázerbayjannyn, egemen Qazaqstannyn, Ózbekstannyn, Tәjikstan men Qyrghyzstannyng boluymen kelisuge bolmaydy», – depti ol. Sózin ary qaray: «Bizding maqsatymyz – ýshpolusti әlemde eng manyzdy kýsh ortalyghy bolu. Egemen, erkin, tәuelsiz әri auqymdy memleketke ainalu. Al biz baqylauymyzgha almaghan aumaqtar beytarap bolyp qalmauy kerek», – dep jalghaghan.

Onyng oiynsha, Resey ózgerip jatqan әlemde negizgi kýsh ortalyqtarynyng birine ainalyp, strategiyalyq manyzy bar aumaqtardy óz baqylauyna aluy qajet eken. Resey yqpalynan tys qalghan elder bolashaqta basqa geosayasy oiynshylardyng qúralyna ainalady-mys.

Onyng búl arada týkirigin ishine jútyp, aita almay otyrghany, aimaq ta ghana emes, jahandyq dengeyde Reseydi barlyq salada yghystyrghan Qytay ekeni anyq. Kezinde ol: «Qytaydyng Shynjan, Tiybet, Ishki Monghol avtonomiyaly ólkesi tәuelsiz bolu kerek, sonda biz qorghanys aumaghyn qalyptastyramyz», - dep kósilip, Qytay tarabynyng qatang qarsylyghyna úshyrap, artynan: «Men qatelestim, aitpaghym basqa edi», - dep aqtalghan bolatyn. Artynan Qytay basshysynyng «Bir jol, bir beldeu» jobasyna - «Euraziya iydeyasynyng ekonomikalyq núsqasy» dep madaq aityp, qateligin juyp-shayghanday bolghan.

Sóitken Dugin qayta bas kóteripti. Orta Aziya men Kavkazdaghy tәuelsiz memleketterdi qayta qúrudyng «jana modeliin» jasaghan-mys. Onyng jobasynda búryn Kenes qúramynda bolghan memleketterding tәuelsizdigine mýlde oryn joq eken de, atalghan elder Reseyding baqylauyndaghy birynghay odaqtyng qúramyna kirui tiyis eken. Óitpese Batys, Europalyq odaq, AQSh ne Qytay sekildi ózge kýsh ortalyqtarynyng yqpal alanyna ainalady eken.

Resey Syrtqy isterining baspasóz hatshysy Zaharova Solovievting sandyraghyn «ózining subekty pikiri» dep aqtaghan edi. Endi Kremliding Strategiyalyq ortalyghynyng jetekshisi Duginning tәuelsiz elderding egemendigine qol súqqan astamdyghyna ne dep jauap berer eken?!

Abai.kz