Sәrsenbi, 25 Aqpan 2026
Bú ne mazaq? 1965 0 pikir 25 Aqpan, 2026 saghat 13:56

Reseylik tarihshy Qazaqstangha ses kórsetti...

Suret: sia.az saytynan alyndy.

Reseylik memlekettik BAQ-targha túraqty týrde sarapshy retinde shyghyp jýrgen reseylik sayasattanushy әri tarihshy Dmitriy Verhoturov asharshylyq taqyrybyna qatysty Qazaqstangha ses kórsetip, qoqan-loqy jasady, dep habarlaydy QazTAG.

«Asharshylyqpen baylanysty búl mәseleler Qazaqstan ýshin jay ghana qauipti emes, olar dәl memlekettilikting saqtaluy túrghysynan óte qauipti. Ukrainanyng qazirgi jaghdayyna qarap otyryp, Qazaqstannyng bolashaghy qalay bolmaq? (...) Olar Ukrainadaghy «maydanshylar» jýrgizgen sayasatty ainytpay qaytalauy mýmkin, biraq, búl qaruly qaqtyghysqa әkep soghady. Qazaqstan, birinshiden, búghan dayyn emes, ekinshiden, Reseyge qarsy túru ýshin ol tym әlsiz әri kishkentay», - dedi Verhoturov jelide keng taraghan súhbattarynyng birinde.

Onyng aituynsha, «dәl osy jaghdayda qazaqtar әrqashan eskerui tiyis taghy bir mәsele bar».

«Biz ýshin ukraindar – óte jaqyn tuys, is jýzinde óz adamymyz. Soghan qaramastan, olar bizdi soqqygha jyghatyn jaghdaygha jetkizdi, al qazaqtar orystar ýshin olay emes. IYә, olarmen dos bolugha bolady, biraq, búlar bәribir alystau adamdar. Sondyqtan, olardy ukraindargha qaraghanda qatygezdeu әri qataldau soghatyn bolady», - dedi Verhoturov.

Ayta keteyik, Verhoturov «Kazahskiy genosiyd, kotorogo ne bylo» («Qazaqtyng bolmaghan genosiydi» atty kitaptyng avtory.

Tarihshylardyng baghalauy boyynsha, 1930-1933 jyldardaghy asharshylyqtyng qúrbandary әrtýrli mәlimetter boyynsha shamamen 2 million adamdy qúraghan. Olardyng basym kópshiligi (shamamen 90%-y) óz sanynyng jartysyna juyghynan aiyrylghan etnikalyq qazaqtar edi.

Mәselen, 1926 jylghy 4 milliongha juyq qazaqtyng sany asharshylyq saldarynan 1939 jylgha qaray 2,3 milliongha deyin azayghan. Qazaqstanda búl tragediyany este saqtau memlekettik dengeyde bekitilgen: 31 mamyr — Sayasy qughyn-sýrgin jәne asharshylyq qúrbandaryn eske alu kýni retinde atalyp ótedi, Astana men Almaty qalalarynda eskertkishter ornatylghan, al arnayy memlekettik komissiyalar qaza tapqandardyng esimderin tizimdeu ýshin arhivterdi belsendi zertteude.

Osylaysha, Resey, ózining Kenes Odaghyn qúqyqtyq múrageri jәne izbasary dep sanay otyryp, Qazaqstan men Ukrainadaghy asharshylyqqa qatysty mәseleni auyr qabyldaydy, óitkeni, osy tragediyanyng sebebi obektivti týrde kenestik Mәskeuding qylmystyq sayasaty retinde sanalady.

Abai.kz

0 pikir