Qazaqstan alghash ret Qytaydan avtokólik importtaytyn eng iri 10 elding qataryna kirip, jahandyq reytingte 10-oryngha túraqtady. Búl qytaylyq brendterge degen súranystyng jyldam ósip jatqanyn jәne jenil avtokólik naryghyndaghy bәsekening kýsheygenin kórsetedi.

Resmy derekterge sәikes, ótken jyly Qazaqstangha Qytayda óndirilgen 211 545 avtokólik importtalghan. Salystyrmaly týrde aitsaq, ýsh-tórt jyl búryn qytaylyq markalardyng naryqtaghy ýlesi aitarlyqtay tómen bolatyn, al satylymda japon jәne korey óndirushileri túraqty týrde kósh bastap kelgen. Qazir jaghday ózgerdi: qytaylyq brendter jappay segmentte ornyghyp, óz ýlesin belsendi týrde arttyruda.

Ángime eng aldymen Changan, Chery, Haval, Geely, Jetour, Zeekr jәne basqa da markalar turaly. Avtokólikterding bir bóligi dayyn kýiinde jetkizilse, endi bir bóligi mashinajinaq (mashinokomplekt) týrinde әkelinip, keyin Qazaqstandaghy kәsiporyndarda qúrastyrylady. Yaghni, qytaylyq qatysu tek importpen shektelmey, óndiristi jergiliktendiru baghytynda da kórinis tabuda.

Orbis Auto avtomobili tobynyng bas diyrektory Dinara Iskakovanyng aituynsha, eng qarqyndy ósim kezeni artta qalghanymen, qytaylyq avtokólikterge degen qyzyghushylyq saqtalyp otyr. Onyng sózinshe, 2022–2023 jyldary qytaylyq brendterding ýlesi erekshe jyldam artqan bolsa, qazirgi tanda naryq anaghúrlym túraqty damu kezenine ótti.

2024 jylmen salystyrghanda 2025 jyly qytaylyq avtokólikter satylymy ósti, biraq belsendi kezendegidey qarqyn joq. 2022 jyldan bergi dinamikany qarasaq, ýles óte jyldam artty, alayda búl jedel ósim kezeni artta qaldy. 2026 jyly shamamen 3–5% ósim kýtemiz. Jaqyn perspektivada naryqtaghy ýles 50%-gha juyqtauy mýmkin, biraq aldaghy bes jylda 70%-gha jetedi deu erte, – dedi ol.

Onyng mәlimetinshe, 2025 jyly tek resmy naryqta 85 myngha juyq qytaylyq avtokólik satylghan. Búghan importtalghan mashinalar da, Qazaqstanda jinaqtalghan kólikter de kiredi.

Óz kezeginde avtoekspert Aleksey Alekseev naryqtaghy ózgerister auqymy birneshe jyl búrynghy boljamnan әldeqayda auqymdy bolghanyn atap ótti. Onyng aituynsha, qytaylyq óndirushiler tek naryqqa enip qana qoymay, satylym kóshbasshylarynyng qataryna bekem ornyqty.

Ýsh jyldyng ishinde qytaylyq brendter jana avtokólikter naryghynyng 40–45%-yn iyelendi. Satylym boyynsha alghashqy ondyqta alty marka – qytaylyq. Búl – qysqa merzim ishinde qol jetkizilgen óte manyzdy kórsetkish. Ýsh jyl búryn menen súraghanda, olardyng ýlesi 20% shamasynda bolady dep boljaghan bolar edim, alayda is jýzinde olar naryqtyng jartysyna juyqtady, – dedi sarapshy.

2025 jyldyng qorytyndysy boyynsha Qazaqstanda 234 952 jana avtokólik satylghan. Ýzdik ondyqqa alty qytaylyq brendpen qatar koreyalyq Hyundai men Kia, Chevrolet jәne japondyq Toyota kirdi. Búl rette japon markalarynyng jappay segmenttegi ýlesi birtindep azayyp keledi, al qytaylyq óndirushiler bagha men jinaqtalym (komplektasiya) túrghysynan belsendi bәsekelesude.

Sarapshylardyng aituynsha, qytaylyq avtokólikter kóbine orta klass sedandary men krossover segmentinde tandalady. Satyp alushylardy qoljetimdi bagha, keneytilgen opsiyalar jiyntyghy jәne zamanauy dizayn qyzyqtyrady. Búghan qosa, servistik infraqúrylym men kepildik baghdarlamalardyng damuy da manyzdy faktorgha ainaldy.

Avto sarapshynyng pikirinshe, qytaylyq brendterding kýshengi satylym qúrylymyn ghana emes, jalpy bagha sayasatyn da ózgertti.

Qytaylyq brendterding payda boluy ózge óndirushilerdi bagha men jinaqtalymdy qayta qaraugha mәjbýr etti. Bәseke kýsheydi, nәtiyjesinde tútynushy sol qarajatqa kóbirek jabdyqtalghan avtokólik ala bastady. Sonymen qatar jana avtokólikter esebinen avtoparkting janaruy jol qauipsizdigin arttyryp, eskirgen mashinalardyng ýlesin birtindep azaytady, – dedi ol.

Sonymen birge sarapshylar aldaghy jyldary dәstýrli brendterding tolyqtay yghystyryluyn kýtuding jóni joq ekenin aitady. Premium segment pen әlemdik tanymal markalardyng óz auditoriyasy saqtalady. Degenmen jappay segmentte ýlesterdi qayta bólu ýderisi әldeqashan bastalyp, qytaylyq óndirushiler negizgi oiynshylardyng birine ainaldy.

Osylaysha, Qazaqstannyng qytaylyq avtokólikterdi importtaytyn eng iri 10 elding qataryna enui – tek jetkizilim kólemining ósuin emes, sonymen qatar naryqtyng tereng transformasiyasyn bildiredi. Qysqa uaqyt ishinde súranys qúrylymy ózgerip, bәseke kýsheyip, satyp alushylar ýshin tandau ayasy keneydi. Búl jalpy alghanda elding avtomobili sektorynyng jana kezenge ótkenin kórsetedi.

Abai.kz