قازاقستان العاش رەت قىتايدان اۆتوكولىك يمپورتتايتىن ەڭ ءىرى 10 ەلدىڭ قاتارىنا كىرىپ، جاھاندىق رەيتينگتە 10-ورىنعا تۇراقتادى. بۇل قىتايلىق برەندتەرگە دەگەن سۇرانىستىڭ جىلدام ءوسىپ جاتقانىن جانە جەڭىل اۆتوكولىك نارىعىنداعى باسەكەنىڭ كۇشەيگەنىن كورسەتەدى.

رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس، وتكەن جىلى قازاقستانعا قىتايدا وندىرىلگەن 211 545 اۆتوكولىك يمپورتتالعان. سالىستىرمالى تۇردە ايتساق، ءۇش-ءتورت جىل بۇرىن قىتايلىق ماركالاردىڭ نارىقتاعى ۇلەسى ايتارلىقتاي تومەن بولاتىن، ال ساتىلىمدا جاپون جانە كورەي وندىرۋشىلەرى تۇراقتى تۇردە كوش باستاپ كەلگەن. قازىر جاعداي وزگەردى: قىتايلىق برەندتەر جاپپاي سەگمەنتتە ورنىعىپ، ءوز ۇلەسىن بەلسەندى تۇردە ارتتىرۋدا.

اڭگىمە ەڭ الدىمەن Changan, Chery, Haval, Geely, Jetour, Zeekr جانە باسقا دا ماركالار تۋرالى. اۆتوكولىكتەردىڭ ءبىر بولىگى دايىن كۇيىندە جەتكىزىلسە، ەندى ءبىر بولىگى ماشيناجيناق (ماشينوكومپلەكت) تۇرىندە اكەلىنىپ، كەيىن قازاقستانداعى كاسىپورىنداردا قۇراستىرىلادى. ياعني، قىتايلىق قاتىسۋ تەك يمپورتپەن شەكتەلمەي، ءوندىرىستى جەرگىلىكتەندىرۋ باعىتىندا دا كورىنىس تابۋدا.

Orbis Auto اۆتوموبيل توبىنىڭ باس ديرەكتورى دينارا يسكاكوۆانىڭ ايتۋىنشا، ەڭ قارقىندى ءوسىم كەزەڭى ارتتا قالعانىمەن، قىتايلىق اۆتوكولىكتەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىق ساقتالىپ وتىر. ونىڭ سوزىنشە، 2022–2023 جىلدارى قىتايلىق برەندتەردىڭ ۇلەسى ەرەكشە جىلدام ارتقان بولسا، قازىرگى تاڭدا نارىق اناعۇرلىم تۇراقتى دامۋ كەزەڭىنە ءوتتى.

2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 2025 جىلى قىتايلىق اۆتوكولىكتەر ساتىلىمى ءوستى، بىراق بەلسەندى كەزەڭدەگىدەي قارقىن جوق. 2022 جىلدان بەرگى ديناميكانى قاراساق، ۇلەس وتە جىلدام ارتتى، الايدا بۇل جەدەل ءوسىم كەزەڭى ارتتا قالدى. 2026 جىلى شامامەن 3–5% ءوسىم كۇتەمىز. جاقىن پەرسپەكتيۆادا نارىقتاعى ۇلەس 50%-عا جۋىقتاۋى مۇمكىن، بىراق الداعى بەس جىلدا 70%-عا جەتەدى دەۋ ەرتە، – دەدى ول.

ونىڭ مالىمەتىنشە، 2025 جىلى تەك رەسمي نارىقتا 85 مىڭعا جۋىق قىتايلىق اۆتوكولىك ساتىلعان. بۇعان يمپورتتالعان ماشينالار دا، قازاقستاندا جيناقتالعان كولىكتەر دە كىرەدى.

ءوز كەزەگىندە اۆتوەكسپەرت الەكسەي الەكسەەۆ نارىقتاعى وزگەرىستەر اۋقىمى بىرنەشە جىل بۇرىنعى بولجامنان الدەقايدا اۋقىمدى بولعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، قىتايلىق وندىرۋشىلەر تەك نارىققا ەنىپ قانا قويماي، ساتىلىم كوشباسشىلارىنىڭ قاتارىنا بەكەم ورنىقتى.

ءۇش جىلدىڭ ىشىندە قىتايلىق برەندتەر جاڭا اۆتوكولىكتەر نارىعىنىڭ 40–45%-ىن يەلەندى. ساتىلىم بويىنشا العاشقى وندىقتا التى ماركا – قىتايلىق. بۇل – قىسقا مەرزىم ىشىندە قول جەتكىزىلگەن وتە ماڭىزدى كورسەتكىش. ءۇش جىل بۇرىن مەنەن سۇراعاندا، ولاردىڭ ۇلەسى 20% شاماسىندا بولادى دەپ بولجاعان بولار ەدىم، الايدا ءىس جۇزىندە ولار نارىقتىڭ جارتىسىنا جۋىقتادى، – دەدى ساراپشى.

2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندا 234 952 جاڭا اۆتوكولىك ساتىلعان. ۇزدىك وندىققا التى قىتايلىق برەندپەن قاتار كورەيالىق Hyundai مەن Kia, Chevrolet جانە جاپوندىق Toyota كىردى. بۇل رەتتە جاپون ماركالارىنىڭ جاپپاي سەگمەنتتەگى ۇلەسى بىرتىندەپ ازايىپ كەلەدى، ال قىتايلىق وندىرۋشىلەر باعا مەن جيناقتالىم (كومپلەكتاتسيا) تۇرعىسىنان بەلسەندى باسەكەلەسۋدە.

ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، قىتايلىق اۆتوكولىكتەر كوبىنە ورتا كلاسس سەداندارى مەن كروسسوۆەر سەگمەنتىندە تاڭدالادى. ساتىپ الۋشىلاردى قولجەتىمدى باعا، كەڭەيتىلگەن وپتسيالار جيىنتىعى جانە زاماناۋي ديزاين قىزىقتىرادى. بۇعان قوسا، سەرۆيستىك ينفراقۇرىلىم مەن كەپىلدىك باعدارلامالاردىڭ دامۋى دا ماڭىزدى فاكتورعا اينالدى.

اۆتو ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، قىتايلىق برەندتەردىڭ كۇشەيۋى ساتىلىم قۇرىلىمىن عانا ەمەس، جالپى باعا ساياساتىن دا وزگەرتتى.

قىتايلىق برەندتەردىڭ پايدا بولۋى وزگە وندىرۋشىلەردى باعا مەن جيناقتالىمدى قايتا قاراۋعا ءماجبۇر ەتتى. باسەكە كۇشەيدى، ناتيجەسىندە تۇتىنۋشى سول قاراجاتقا كوبىرەك جابدىقتالعان اۆتوكولىك الا باستادى. سونىمەن قاتار جاڭا اۆتوكولىكتەر ەسەبىنەن اۆتوپاركتىڭ جاڭارۋى جول قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرىپ، ەسكىرگەن ماشينالاردىڭ ۇلەسىن بىرتىندەپ ازايتادى، – دەدى ول.

سونىمەن بىرگە ساراپشىلار الداعى جىلدارى ءداستۇرلى برەندتەردىڭ تولىقتاي ىعىستىرىلۋىن كۇتۋدىڭ ءجونى جوق ەكەنىن ايتادى. پرەميۋم سەگمەنت پەن الەمدىك تانىمال ماركالاردىڭ ءوز اۋديتورياسى ساقتالادى. دەگەنمەن جاپپاي سەگمەنتتە ۇلەستەردى قايتا ءبولۋ ۇدەرىسى الدەقاشان باستالىپ، قىتايلىق وندىرۋشىلەر نەگىزگى ويىنشىلاردىڭ بىرىنە اينالدى.

وسىلايشا، قازاقستاننىڭ قىتايلىق اۆتوكولىكتەردى يمپورتتايتىن ەڭ ءىرى 10 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋى – تەك جەتكىزىلىم كولەمىنىڭ ءوسۋىن ەمەس، سونىمەن قاتار نارىقتىڭ تەرەڭ ترانسفورماتسياسىن بىلدىرەدى. قىسقا ۋاقىت ىشىندە سۇرانىس قۇرىلىمى وزگەرىپ، باسەكە كۇشەيىپ، ساتىپ الۋشىلار ءۇشىن تاڭداۋ اياسى كەڭەيدى. بۇل جالپى العاندا ەلدىڭ اۆتوموبيل سەكتورىنىڭ جاڭا كەزەڭگە وتكەنىن كورسەتەدى.

Abai.kz