Júma, 27 Nauryz 2026
Alasapyran 188 0 pikir 27 Nauryz, 2026 saghat 13:32

Iran nege Dubaydy atqylady?!

Suret: vikiypediyadan alyndy

Iran BAÁ-ge Izrailige qaraghanda kóbirek shabuyl jasap jatyr. Bir sәt oilanyp kóriniz.

BAÁ eshqashan Irangha zymyran úshyrghan emes. Birde-bir ret. Olar óz aumaghy men әue kenistigin Irangha qarsy shabuyldargha paydalanugha tyiym salghan. Kóp jyldar boyy Tegeranmen tynysh diplomatiyalyq qatynastardy saqtap keldi. Soghan qaramastan Iran olargha Izrailiden de qatty soqqy berdi.

Soghystyng 13-kýnine qaray Iran BAÁ-ge:

— 314 ballistikalyq zymyran

— 15 qanatty zymyran

— 1672 dron jiberdi

Parsy shyghanaghy elderine jasalghan barlyq irandyq shabuyldardyng jartysynan kóbi dәl osy BAÁ-ge baghyttalghan. Barlyghy — 3000-nan astam zymyran men dron, soghysty bastaghan elge qatysy joq memleketke qarsy.

Nege?

Jauap әskery salada emes. Ekonomikada. Múny týsingen kezde býkil soghys mýlde basqa qyrynan kórinedi.

Iran shyn mәninde neni nysanagha aldy?

2025 jylghy mamyrda Donalid Tramp Parsy shyghanaghy elderine bardy — búl sapar zamanauy tarihtaghy eng manyzdy ekonomikalyq saparlardyng biri boldy.

Saud Arabiyasy AQSh-qa 600 mlrd dollar investisiyalaugha uәde berdi.

Katar — 1,2 trln dollarlyq kelisim.

BAÁ — 10 jylgha arnalghan 1,4 trln dollarlyq investisiyalyq baghdarlama (JI, tehnologiya, mikrochipter, energetika, óndiris).

Jalpy alghanda — AQSh-qa Parsy shyghanaghy elderinen 2 trln dollardan astam investisiya.

BAÁ-ning 1,4 trln dollarlyq ýlesi — olardyng JIÓ-ning shamamen 30%-y. Yaghny el óz bolashaghyn AQSh-pen seriktestikke tigip otyr.

Sonday-aq Tramp BAÁ-ge jyl sayyn Nvidia kompaniyasynyng eng ozyq 500 myng JY chiypin jetkizuge rúqsat berdi. Microsoft 15 mlrd dollar investisiya saldy. Amazon, Google jәne basqa iri IT-kompaniyalar Dubay men Abu-Dabiyde data-ortalyqtar saldy.

BAÁ endi jay múnay eli emes. Olar Tayau Shyghystaghy jasandy intellekt ortalyghyna ainalyp keledi. Shyghys pen Batysty baylanystyratyn qarjylyq kópirge ainaluda. Qazirgi arab ekonomikasynyng ýlgisine ainalyp otyr. Búl modeli AQSh-pen birge qúryluda.

Abu-Dabiyding últtyq múnay kompaniyasynyng basshysy Irannyng energetikagha jasaghan soqqylaryn «jahandyq ekonomikalyq soghys» dep atady. Áskery emes — ekonomikalyq.

Iran soqqy jasaghan nysandar:

— Er-Ruvaystaghy múnay óndeu zauyty (aymaqtaghy eng irisi)

— Djebeli-Aly porty (negizgi sauda toraby)

— Dubay halyqaralyq әuejayy

— Amazon data-ortalyghy (búltty servister júmysyna әser etti)

Búl әskery emes nysandar. Búl — AQSh pen BAÁ arasyndaghy 1,4 trln dollarlyq ekonomikalyq seriktestik infraqúrylymy.

Iran AQSh-ty әskery jolmen jene almaydy — búl anyq. Biraq ol eng quatty qaru zymyran emes, ekonomikalyq ziyan ekenin týsinedi.

Iran strategiyasy:

— BAÁ — qarjy shoghyrlanghan oryn

— Múnda amerikalyq kompaniyalardyng shtab-pәterleri bar

— Múnda JY infraqúrylymy salynyp jatyr

— Osynda trilliondar investisiya kelui tiyis

Eger búl jerdi saqtandyru men investisiya ýshin qauipti aimaqqa ainaldyrsa — kompaniya basshylary data-ortalyq salu turaly qayta oilanuy mýmkin.

Eger búl iske assa:

1,4 trln dollarlyq kelisim kýireydi, kompaniyalar ketedi, BAÁ ekonomikalyq modeli qúlaydy. Búl basqa elderge signal bolady: «Dubaygha ne bolghanyn qaranyzdar». Maqsat — Izraili de, amerikalyq әsker de emes. Maqsat — AQSh pen Parsy shyghanaghy elderin baylanystyratyn ekonomikalyq jýie.

«Jaudy kýshti jerinen soqpa. Álsiz jerinen soq». AQSh-tyng әskery quaty óte kýshti. Biraq ekonomika — gaz baghasy, qor naryghy, tehnologiyalyq baylanystar — osal. Al BAÁ osy jýiedegi negizgi buyn.

Tipti Iran Islam revolusiyasy saqshylary korpusy da soqqylardyng 60%-y «AQSh-tyng aimaqtaghy strategiyalyq mýddelerine» baghyttalghanyn mәlimdedi. Áskery bazalargha emes — ekonomikalyq mýddelerge.

Búl soghys tek әskery qaqtyghys emes. Búl — AQSh qarjy jýiesine qarsy 1973 jylghy múnay daghdarysynan bergi eng kýrdeli ekonomikalyq shabuyl.

Búl barlyq seriktestik kýireydi degendi bildirmeydi. Búl — Irannyng soghysty jýrgizu tәsili ghana.

Robert Kiyosaky («Bay әke, kedey әke» kitabynyng avtory) 

Abai.kz

0 pikir