El auzynan...

Qara qonyz – Qarymbaydyng úrpaghy eken desedi, búl Músa payghambardan bastalady.

Músa payghambardyng qarauynda Qarymbay degen adam bolypty.

Bir kýni Qarymbay Músa payghambargha jolyghyp, payghambar jyly jýzdi amandasyp bolghannan keyin: «Ey, Músa, sen bolsang qúdaydyng eng adal dosysyn. Bizge de bir dúgha qyl, bir sharapatyng tiyse bolar edi», – depti.

Músa payghambar: «Qúdaydan shyn tileseng bәri bolady. Biraq uәdennen taymaysyn» depti.

– Uәdem uәde! uәdemnen taysam qara jer jútsyn! – depti Qarymbay.

– Onda eki týrli baylyq bar. Birinshisi shirigen bay bolasyng – zeket berip túrasyn; ekinshisi kókirek kózing ashylghan bilimdi әulie bolasyng – halyqqa ruhany inju-marjandy shashasyn. Qaysysyn tandaysyn?!, - depti.

«Maghan bay bolugha dúgha qylsan», - depti Qarynbay.

«Bayytsang tez bayytshy», - dep qosypty sabyrsyzdanyp.

«Onda joq-jitikterge zeket berip túrasyn!»

Qarymbay basyn jerge iyip: «Uәdeden taysam jer jútsyn!» dep anttasypty.

Kýnderding kýninde Qarymbay shirigen bay bolypty. Bay bolghanda sonday saran, shyghay bolypty. Júmyrtqadan jýn qyrqyp, qaraghashtan qúmalaq salatyn naghyz taqyrdyng ózi bolypty.

Bir kýni Músa payghambar kelip: «Ey, Qarymbay! Sen shirigen bay boldyn. Nege qayyr, zeket bermeysin?! zeket ber!» dep búiyrypty.

Qarymbay túryp: «Men óz enbegim, manday terimmen bayydym. Jar qúlaghym jastyqqa tiymey, jazda jalanayaq, qysta malmen birge dalada jatyp, apattan saqtap, qasqyrdan qorghap, tirnektep jýrip bay boldym. Óz enbegimnen kimge malymdy shashyp zeket berem?!» depti.

Sol kezde: «Ey, Qarymbay! uәdeng qayda, “uәdeden taysam qara jerge kiremin!” degening qayda?!» deydi Músa payghambar.

«Zeketsizding maly – sýndetsizge búiyrady», - degen.

Qarymbay: «Joq, men óz enbegimmen bayydym», - dep boy bermepti. Sol sәtte Qarymbaydy qara jer tartyp tizesine deyin batyrypty, keudesine deyin batyrypty. Sertten ainyghan ol, aitqanynan qaytpay: «Óz enbegimmen bayydym», - dey beripti.

«Ey, uәdendi jútpa!».

Sonynda qara jer bir-aq tartyp bara jatqanda múrnynan qara qan shashyrapty. Artynan qara qan – qara qonyzdargha ainalypty.

Qonyzdar bytyrap, qay jerde boq bolsa sony jinap, iylektetip, domalatyp, «ózim jeyim» dep tygha beredi eken, biraq ony ózderi de úmytyp qalady eken.

Áli kýnge deyin sol qonyzdargha ózining jighan mýlki búiyrmaydy eken. Sol qara qonyzdar Qarymbaydyng úrpaghy eken desedi.

Dýisenbay Janghazyúly

Abai.kz