Beysenbi, 17 Qyrkýiek 2026
Danghyl 338 0 pikir 17 Qyrkýiek, 2026 saghat 12:38

Tayau Shyghystaghy alasapyran: Júmyla kótergen jýk jenil...

Suret: JY arqyly jasaldy.

Júmyla kótergen jýk jenil

Ýstimizdegi ghasyrdyng ýshinshi onjyldyghynda dýniyetәrtipting jýiesi kezekti synaqtargha qaytalay tap bolyp, әlemning yqpaldy memleketterining arasyndaghy qayshylyqtar dýrkin-dýrkin qylang berip, әrqaysysynyng óz mýddeleri jolynda ózge elderding isine josyqsyz aralasuymen birge aumaghyna әskery shabuyl jasauy, ol azday ashyq týrde basyp kirui tәrizdi qaterli oqighalargha kuә boludamyz. Onyng ýstine, tabighy qorlardyng azangy, әleumettik daghdarystyng terendeui, sonyng saldarynan birqatar elderde azamattyq soghystyng tútanuy, beybit túrghyndardyng tughan jerlerin tastap, bosqyn atanyp, ózge qúrylyqtan pana izdeui, demek әrtýrli mәdeniyetter men órkeniyetterding kýtpegen toghysy jahandyq kýn tәrtibining basty ereksheligine ainaluda.

Halyqaralyq qoghamdastyqtyng belsendi qatysushysy retinde Qazaqstan Respublikasynyng da býgingi ýderisten tys qala almaytyny mәlim. Álemge ashyqtyghy, saparlar men jýrip-túru qúqyghynyng erkin boluy býginde el azamattarynyng dýniyening tórt búryshyna bara aluyna tolyqqandy mýmkindik tughyzdy. Sonymen birge, jahandyq ahualdaghy jedel ózgerister, әsirese el aumaghynan tys jerlerdegi tosyn jayttar kezinde otandastarymyzdyng qauipsizdigi men amandyghy kýn tәrtibindegi eng bir ózekti mәselege ainalatyny da týsinikti.

Mineki, 2026 jyldyng 28 aqpanynda Amerika Qúrama Shtattary men Izraili memleketi Iran Islam Respublikasyndaghy әskeri, sayasy nysandargha jappay shabuyl jasaghany belgili. Izraili kýshteri Livannyng ontýstigindegi Iranmen odaqtas belgili «Hezbolla» úiymynyng ornalasqan mekenderin soqqygha aldy. Iran, óz kezeginde, Izrailige, sonday-aq aimaqtaghy segiz arab elining aumaghyna kek qaytaru maqsatyndaghy әskery әreketke kóshti. Parsy shyghanaghynda auqymdy soghys alauy laulay  týsti. Jerorta tenizinen Ýndi múhityna, arab shyghanaghynyng ontýstiginen Qauqazgha deyingi kólemdi aumaqta әue qatynastary jedel toqtatylyp, jýzdegen myng adam tyghyryqqa tireldi. Olardyng ishinde bizding elimizding azamattary da bar-túghyn.

Álemning yqpaldy sayasatkerleri búl tústa әrkim óz ústanymdaryn algha tartyp, jasaghan әreketterining dúrystyghy jóninde tolassyz mәlimdemeler taratyp jatqan kezde, beybit qalalargha zymyrandar men bombalar tógilip, ot pen oqtyng astynda qalghan qarapayym adamdar kýtpegen jerden kýrdeli jaghdaygha úshyrap, eline, otbasyna oraludyng ghana jalghyz tilegin tiledi.

Syndarly sәtte memleketimizding aldynda otandastarymyzdy qauipti ónirlerden alyp shyghudyng auqymdy mindeti túrghan edi. Egemendik jyldary búghan úqsas oqighalar ara-túra kezdeskenimen, bir mezgilde birneshe memleketti, tipti materikti derlik qamtyghan múnshalyq orasan auqymdaghy keshendi mәsele alghash ret tuyndaghan.

Daghdarystyng alghashqy sәtterinen bastap, qaruly qaqtyghystyng zardabyna úshyraghan memleketterden qazaqastan azamattaryn jedel alyp shyghu mәselesi elimizding Syrtqy ister ministrligining basty maqsatyna ainaldy. Qazaqstan Respublikasynyng Preziydenti Qasym-Jomart Toqaevtyng tikeley tapsyrmasyna sәikes barlyq mýddeli ministrlikter men mekemeler jedel júmyldyrylyp, QR SIM qabyrghasynda ortaq ýilestiru shtaby qúryldy. Otandastarymyzdy dereu  evakuasiyalau mәselesi saghat sayyn qatang baqylaugha alynyp, ministrlikting barlyq qúrylymdyq bólimderi júdyryqtay júmylyp, jýieli әreketterin tynymsyz atqarumen boldy. Mekeme basshylyghynyng aiqyn da naqty jospar qúryp, sabyrly Hәm salqynqandy qimylynyng nәtiyjesinde qazaqstandyqtardy elge qaytarudyng kýrdeli júmysy retimen, jýiesimen jýzege asyryla bastady.

Birinshi kezekte, qazaqstandyqtar mol shoghyrlanghan Iran, Birikken Arab Ámirlikteri, Qatar, Saud Arabiyasy, sonday-aq, Kuveyt pen Bahreyn memleketterine evakuasiyalau mindeti qoyyldy.

Damylsyz dabyl qaghylyp, jer men kókte zymyrandar jarylyp jatqan qaterli sәtte, onyng ýstine túraqty әue qatynastary tolyq ýzilip, shekaralar jabylyp, jergilikti memlekettik organdar soghys jaghdayynda júmystaryn toqtatqan kezde búl mýlde onay sharuagha emes-túghyn. Dey túra, saralanghan sheshimder der kezinde qabyldanyp, qazaqstandyqtardy evakuasiyalau ýzdiksi jalghasty. Negizgi toptar avtobustarmen kýn sayyn Birikken Arab Ámirlikterinen, Qatar astanasy Dohadan, Kuveyt pen Bahreynnen Saud Arabiyasyndaghy Djidda qalasyna attandyrylyp, qúrlyq shekara beketteri arqyly Izrailiden Mysyr arqyly jiberildi. Omannan, Iordaniya men Livannan birsypyra otandastarymyz elge aman oraldy.

Kenetten oryn alghan soghys jaghdayynda kóptegen memleketterding azamattary beymaghlúm jaghdayda qalyp, elderine qaytudyng joldaryn óz betteinshe izdep әlekke týsip jatqanda Qazaqstan barlyq azamattaryn arnayy úshaqtargha tegin otyrghyzyp lek-legimen otanyna attandyrdy. Osylaysha, elimiz eshbir azamatyn dýniyening qay týkpirinde bolsyn qiyn jaghdaygha qaldyrmaytynyn aiqyn pash etti. Ayta keterligi, shet memleketterding barlyghy óz azamattaryna dәl osynday ahualda qol úshyn soza qoydy deuge bolmaydy, tipti diplomatiyalyq ókildikteri әrbir azamattyng jeke ózi jol tabuyna kenes berip, núsqaulyq taratty. Al, әuekompaniyalary úshu qarajaty tolyqqandy tólenbeyinshe azamattardy otyrghyzudan da bas tartty.

Osynau syndarly sәtte ózimiz kuә bolghan taghy bir úlaghatty jayt - elimizding kóptegen azamattary qiyndyqqa tap bolghan otandastaryna qoldan kelgeninshe tiyisti jәrdemderin úsynyp, qarajat jinap, as-sumen, jatar orynmen qamtamasyz etuge atsalysty. Orasan isting artynda qyruar adamnyng enbegi, kýsh-jigeri men qajyr-qayraty túrdy, otanshyldyq, últjandylyq sezimning biyik ýlgisi tanyldy.

Qazaqstannyng Syrtqy sayasat vedomstvosynyng ortalyq apparatyndaghy qyz-jigitteri, syrttaghy mekemelerining qyzmetkerleri kәsibiylikting joghary dengeyin pash ete bildi.

Qazirgi uaqytta da aimaqtaghy jaghday tolyqqandy túraqtylyqtan alys, janjal tetigi men soghys órtining kenetten tútanuy әbden yqtimal. Demek, otandastarymyzdyng shet aimaqtargha sapar shegu josparlaryn jan-jaqty, týbegeyli saraptaghany abzal.

Babyr Dәurenbek

Múhtar Kәribay

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

Kókjiyek

Azamattyq qogham hәm ghylym men bilim damuy...

Ahmetbek Núrsila 1283
Bilgenge marjan

Parijdegi kitap jәne qazaq dalasynyng tarihy

Ómir Shynybekúly 2829
46 - sóz

«Bilimge mәjbýrleu»

Ábdirashit Bәkirúly 932
Aqmyltyq

Kóshpender oiyny qút bolsyn!

Serik Erghaly 877