Ghalymjan Kósherbayúly —1981 jyly 21 tamyzda Aqtóbe oblysynyng Bayghanin audany Qarajar auylynda tughan. Batys Qazaqstan innovasiyalyq-tehnologiyalyq uniyversiytetining týlegi. Qazirgi uaqytta SNPS-Aqtóbemúnaygaz-gha qarasty Múghaljar audanyndaghy Janajol múnay-gaz óndeu keshenining mamany.

QYSTYNG QYRAUKÓZ QYZY

Qardan tonyn jamylyp,
Túman dýnie astynda.
Kóne ruhpen janghyryp,
Syzy sezilmey tastyng da.

Órilgen shash, kýmis sharghy,
Úrpaqtardyng múrasy.
Ár búrymda kie túnghan,
Ájelerding dúghasy.

Ýnsizdikte ýn bar syndy,
Jel terbetken etegin.
Aq bórtesin jamylghan qyz,
Kóne dalam - mekenim.

Taghdyr talay tasta qalghan,
Sheber shertip shejire -
Saq ýnimen sarnap túrghan,
Arular anam tórine.

Maqpal dala tósin jayghan,
Kóktemgi su gýrili.
Jem men Saghyz arasynan,
Estiledi boztorghaydyng shyryly.

Qyz jýgirip, aldynan -
Múnsyz kóktem shyghady.
Kókiregi keng aspanday,
Janar-kýnning shuaghy.

MENING QYRAN QANATYM

Tirisinde qúsqa qyran tóre edi,
Ruhynyng qyrangha ainalghanyn kóredi.

Qanat qaqsa kók aspanda sharlaydy,
Kórgen jannyng әleminde samghaydy.

Qyran-kónil kókte qalqyp jaynaghan,
Sәule shashqan asyl tastay ainadan.

Qyran bolar - biyik shynnyng sardary,
Sheksizdikting shuaghynyng aibary!

Asqar shynnan qyran ruhy sóileydi,
Kenistikke qúshtarlyghy sónbeydi.

Ruhy onyng tógilgendey shamshyraq,
Asqaq qyran shynda túrsa jarqyrap.

Qaray berem qayrattanyp qyrangha,
Qanattarym ainalghanday Túrangha!

KÓKJIYEKTI KÓZIMEN BIRIKTIRGEN KÓKJALYM

Qyran qonyp qara jerdi jeldetedi,
Samal sýiip sary beldi terbetedi.
Kókjiyekti kókjal bolyp biriktirgen —
Kók Týrikting aibarly kelbeti edi.

Kók Týrikting altyn kiygen janarynan,
Aybary súsyn iygen qabaghynan.
Baghzy zaman kólenkesi syr shertedi,
Topshysy jerge tiygen bala qyran.

Altyn sauyt sәulesimen tang atady,
Nar balbaldyng janary pandanady.
Qashaumenen qatqan ýndi oyatqanday,
Babalardyng asqaq ýnin andatady.

Tanghy shyqpen kýmis jusan jyltyraydy,
Jal-qúiryghyn tarap jusang búrqyraydy.
Jylqy mingen jau jýrek ór babamyz,
Túyaq basqan kәri dala shyrqyraydy.

KIRPIGINDE ILINIP TÚRGhAN ÁLEM

Siqyrly әlem syr shertedi núrlanyp kirpiginde,
Seziming bar saqtalghan tereng jýrek bir týbinde.
Kirpikting arasynan ótken sәule jarqyrap irkilude,
Ot shashyp nәzik sezim, búlqynyp, silkinude...

Móldir kózing kýlimdep meni esten tandyrady,
Ashyp-júmghan kirpiging syrdy qalay aldyrady?!
Búny sezip mening boyym qatty tolqyp balbyrady.
Kirpiktering nayzaghaydyng jebesindey jasyn otyn qaldyrady.

Kóz ben kirpik arasyndaghy bir mezettik qozghalys,
Sheksizdikke jol ashatyn kónildegi tolghanys.
Sezimderding úshqynyna sekiredi baluan jýrek jolbarys,
Tynyq týnning júldyzynday jymyndaydy ornap is.

QÚS JOLYNDA QÚRALAY KÓZDERING QYDYRYP

Kýnmen birge asyr salghan armanyn,
Tәtti qúshaq kóteretin tandaryn.

Kýn astynda kýlkimenen jýgirgen,
Bolashaqqa baqyt jeni týrilgen.

Meyirlene eki ghashyq tildesip,
Qús jolyna ketti ekeui birlesip.

Ghashyqtardyng júldyzdary janady,
Mahabbattyng jaryghy kókke tarady.

Qús jolynda qiyal qanat qaghady,
Júldyz núry armandardy jaghady.

Qús jolynda sheksizdikke jol jatyr,
Júldyz sózi jýrekterge berdi aqyl.

Tәtti qúshaq, mamyrajay kýn keship,
Qús jolyna qús bop qonyp ýn qosyp...

ÁYELDING JANYNDAY AShYLGhAN INJU

Inju - terennen jaryq qyp tartar bir kýidi,
Kirshiksiz taza oiymdy mening silkiydi.
Súlu qyzday janarynnan jyr týidi,
Sezimderim tolqyndanyp jýregine syr qúidy...
Teniz týbinde qalghan syrdyng ýnindey.

Teniz týbinde kóp uaqyt qalyptasyp,
Aryn joghaltpaghan әieldey anyq basyp.
Túnghiyqtyng habaryn balyq tasyp,
Tolqynnyng tynysyn tereninen shabyt basyp...
Jarqyraydy inju túnghiyqtyng kýnindey.

Túnghiyqta inju syryn jasyryp,
Jarqyraydy jyltyry jan-jaghyna tasynyp.
Terbetilgen tolqyngha inju asylyp,
Kýlimdegen әiel janynday ashylyp...
Tynyshtyghyn saqtar maqpal týnindey.

Tenizding terbetilgen injui tereninde,
Mólteetep túr әleming jarqyraghan reninde.
Aqtyq bar aq monshaqtay bileginde,
Injuler ainalady aq tolqyn tilegimde...
Jýregimde ýnsiz tolqyndar tolqyp bilinbey.

Tolqynmen birge ómir terbeledi,
Inju-arman jýrekke jyr beredi.
Tenizde terbetilip әr tolqyn әrlenedi,
Qyz jayly úly syrdyng órnegi edi...
Qol sozam saghan súluym suda sýrinbey.

KÝMIS KÓNILDI ÚLY BÁKIR
(Bәkir Tәjibaygha arnalghan bayraqty jyr)

Qarataudyng qara kólenkesin jyrlap qobyzdyng ýnine qosyp,
Kóne kýnning kómes syryn kónil tórine tosyp.
Saurandy jyrlap, Sattar túrghan ýiding sәulesin jýzimdey ýzip,
Boz dәuren elesterin kónilding tórlerine kózimdey tizip.
Aqqulardyng qanatymen jyr tolghap,
Kónilimning kókjiygine jýrdin, Bәkir agha, gýl joldap.
Kýisandyqqa sausaghy shanshylyp, kýy tartyp, suyratyn bir - birlep,
Otyrdyng oidy terennen talqylap, shabyttanyp jyrdy ýrlep.
Tórttaghangha tórt buyndy sóz qúiyp,
«Aqbúlaghym» shapqylap, jaghasynda — jezkiyik.
Kóktemdi ansap janarynan aiyrylghan bauyry turaly qasqaldaq sóz úshyryp,
Jýregining týpkirinen sher tarqatyp, jyrlarymdy aidyngha baryp týsirip.
Qara týnning qarghalaryn qara jyrdan qaytaryp,
Bolashaqqa jol ashyp, núrly tandy qyrdan toytaryp.
Jalyny joq jýrekten әn úshpaytynyn Bәkir agham bilgendey,
Ayly týnde syr ashyp, syrlas dostyng qasynda jenin botang týrgendey.
Dos qúshaqqa úyalaytyn ystyq әn,
Aq jýrekten núr syilaytyn dostyq әnnen úshyp shyghyp bos kýmәn.
Ólkening tósinen qara shaldar qara týtindey jamyrap,
Ata qoshqardy izdeydi bala qozy sýtindey manyrap.
Aqbókender aidy oilaydy erte túryp,
Janarynda jas túnsa da, saghynyshpen taghdyr jazghan ómirdi kelte qylyp.
Temir ózenine tebirenu ýshin,
Ómirge keldik kórsetuge enireuding kýshin.
Yrghyzgha emirenudy úsyn,
Babalardyng amanatyn jýrekpen sezinu — isin.
Oyylgha oilanu ýshin ómirge kelgen ekenbiz, Bәkir agha,
Ótkenning ómirin úlyqtap, shaghala dauysymmen shaqyra alam.
Qarlyghash baqyttyng ne ekenin aityp shiqyldap tasityn siyaqty,
Qiyaly kókten úshqan, bolmysy teren, bauyryna alyp úyatty.
«Alataudyng kýnin-ay shashyraghan!» dep núryndy shashyrata sóiledin,
Asyl sózding marjanyn, oy týbinen qazylghan jaqúttay jarqyrata týiredin.
«Jezqazghan júldyzdaryn» jýrekke toqyp ta ýlgerdin,
Aqiqattyng lebimen, asyl sózdi marjanday etip oqyp ta jyr berdin.
Kýn men dәndi jýregine egip, jýzinnen jymiysty meyir qylyp shygharyp,
Adamzattyng baghyn, ómirding mәnin, ótken men býginning syryn úghalyq.
Men izdegen kózderin,
Janarymnan móldirep syr shertip, janymdy úghatyn kózdegen sózderin.
Jadyray týsti keng dala peyilinmen, agha,
Jaqsylyqtyng shuaghyn tógip, janymyzdy jadyratar zeyininmen, toba!
Elik qyzgha «erkem menin» dediniz «kýn kýldirip keletin»:
— Janarymnan núr tógilip, ómirime bereke men shekerdi túndyryp beretin.
Men seni ózge kózden qorghaymyn, sózderden qorghaymyn,
Janyndy jaralaytyn suyq sezimning yzgharyn jasyryn jerlerge joldaymyn, —
Degen qysqa qayyrymdarynyzben keng dalagha sәlem aitamyn,
Tabighattyng tylsymyna boylap, terbelgen oilarmen әlem úiytamyn.
Syr- dәriya sazdaryna úshyryp,
Tarihtyng sherindey bolghan dalanyng ótken jazdaryna týsirip.
Ár janargha úshyp-qonyp túrghan jyr,
Ómirding ótkelderin aralap, janyma jay taptyryp, ishimdegi qúrghan syr.
Ómir jolaushylaryn ólenim shetine shaqyryp,
Saghynyshtyng sarghayghan sәtterin esime alyp,
Taghdyrdyng aghysyn ótine batyryp,
Qyzyl kýndi keudelerining ishine matyryp,
Aq jýrekting alauyn jana kýnning shuaghy men týsine sapyryp.
Ystyqqa shydamaghan jýrek qúmgha aunap,
Taghdyrdyng tauqymetin talay keship, keleshektegi biyik shyngha baulap.
Bәkir agha,
Qara búlt shannyng ýstinde jiyirkenip qashyp barady,
Shyndyq pen ótirikting arasyndaghy arpalystan, nәzik sezimderi jasyp qalady.
Kaspiymen kezdeskende sharbaq toly marjanynnan shashyp,
Jastyqtyng jalyny men terbelgen jyrlardyng syryn әri jaghynan ashyp.
Kózderinmen móltildep qaraysyng jasyp,
Uaqyttyng saghym basqan joldarynda múnyndy shashtyng sәulesindey taraysyng ashyp.
Aq Jayyq tolqyp tasqanda moynyna qaray,
Jýregimning lýpilin tyndap, enshilegen sәtterde kiremin ystyq qoynyna aray.
Bәkir agham,
Ordada otyryp ordaly oilardyng ishine ketting tyghylyp,
Terennen syr tartyp, ómirding ótkelderinen shyghyp,
Sonynda aqiqattyng shynyna jetting jyghylyp.
Qanatyndy kóterip, qayqaya úshtyng býgilip,
Tarihtyng tamyrynan nәr alghan jyrdyng shuaghyn sezinip, baqyttyng biyik shynyn qúshtyng jýgirip.
Jýzik kerek qolyna agha, taghasyng ba ay shyghyryn әkep hanymyna, әlde ózine,
Jauap izdep jýreginning dýrsilinen, súlulyqtyng syryn úghyp, qaraymyn agha kózine.
O, beytanys jýregim, tanys bolshy ózimmen,
Janylma dep ýmitting aq jolynan —
Tózimmen,
Tauqymetting tasyp jatqan múnyn qiyp tasta ótkir kózinmen.
Kýn didarly Qazaqstannyng «kýmis kónildi úly Bәkirmin»,
«Jyrlarynnyng shuaghyna, ómirding san qily sәulesine mәngilikke baylanghan núrly zәkirmin»,
Jem - Saghyzdyng jent sazyna ýy tigip otyrghan auyldar,
Qayyndarday syr bólisip, jyr tókkende dauyldar.
Qoyyn shúbatqan, airany - suattan bolghan bauyry ystyq bauyrlar,
Qasiyetti qonystyng qadirin sezinip, aq peyilmen týstengen auyldar.
Aqtóbe valisy bolyp terbelgen qamys qúlaqtary,
El jadynda mәngi saqtalghan jyrdyng namys shyraqtary —
Bәkir bol!
Áliyanyng alau jýregimen aq tozang әnder budaqtap,
Jastyqtyng jalyny óshpesin dep, ómirding ónegesinen mәnder shumaqtap.
Ony da әnge ainaldyrdyng Bәkir agham jyldargha aq,
Jýreginning jyluymen núr syilap, úldargha baq.
«Auylyng — әnin»,
Jarqyrap jatyr baghyng men sәnin.
«Qos sholpan» degen әning bar,
Jaryq bop jol bastap, jýrekterde janyndar.
«Almatynyng almasyn» da әnge berip tastadyn,
Talay jandy tamsandyryp, baqytqa bastar baghyna kelip jastadyn.
Janaryndy da әn qylyp,
Jýrekke otyn jaqtyng ba, sezimdi sýiip mәngilik?!
«Ádemi - au» — әdemi-au, «Aq qúsyndy» da әn etuin,
Kónilge shuaq qúighan ystyghy-ay mәnerinin!
«Eliging — erken» bolyp kónilge dәn eguin,
Tirshilikting ózegine shuaq qúighan әnmenen san órimin.
Saghyndy seni qaytqan qazdar,
Jýrekti terbep, ótken kýnderdi eske salatyn saghynysh toly aitqan naz bar.
«Qar jauyp túr» dep әn aittyn,
Ómirding óshpes núrynday tereng syrymdy molayttyn.
Jamaly — jasyl «Janasha jar-jardy» tarattyn,
Ónerding qazynasyn babalar ýnimen jalghap, býr jaruyn zorayttyn.
Jýreging dýrsil qaghady-au,
Sezimning sәulesimen ómirge núrly shuaq taghady-au,
Sening әnderinning kólshigine qamystar basyn malady-au,
Jyrlarynnan nәr alyp kónilim, súlulyq syryna jaghady-au!

Ghalymjan Kósherbayúly

Abai.kz