قۇرىلتاي سايلاۋى: تاريحي كۇن جانە جاڭا رەفورمالاردىڭ باستاۋى
بۇگىن – قازاقستان ءۇشىن تاريحي كۇن. تۇڭعىش رەت ءبىر پالاتالى قۇرىلتاي دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋى ءوتىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تاۋەلسىزدىك سارايىندا ورنالاسقان №520 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە بارىپ، ءوز تاڭداۋىن جاسادى.
داۋىس بەرگەننەن كەيىن پرەزيدەنت بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرىنە بريفينگ وتكىزىپ، ەلدەگى ساياسي وزگەرىستەر مەن الداعى رەفورمالارعا قاتىستى بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەنى ايتتى.
– شىن مانىندە، بۇگىن – ەلىمىز ءۇشىن تاريحي كۇن. تۇڭعىش رەت ءبىر پالاتالى قۇرىلتاي سايلاۋىن وتكىزىپ وتىرمىز. بۇل – ماڭىزدى تاريحي وقيعا. ءبىز ءبىرتۇتاس ەل بولىپ، اۋقىمدى رەفورمالار جۇرگىزىپ جاتىرمىز. مۇنى ءبارىڭىز بىلەسىزدەر، كۋا بولىپ وتىرسىزدار. ويداعىداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك. دەگەنمەن الدىمىزدا تۇرعان جۇمىس اۋقىمدى، ماقساتىمىز ماڭىزدى دەپ ايتۋعا بولادى. بۇگىنگى سايلاۋ – وسى جۇمىستىڭ باستاۋى عانا، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنتتىڭ سوزىنەن-اق بۇگىنگى ساياسي ناۋقاننىڭ ەلدەگى وزگەرىستەردىڭ سوڭعى نۇكتەسى ەمەس، كەرىسىنشە، جاڭا كەزەڭنىڭ باستاۋى ەكەنى اڭعارىلادى.
بريفينگ بارىسىندا «حابار» تەلەارناسىنىڭ ءتىلشىسى ساعىنىش ابىكەي مەملەكەت باسشىسىنا كونستيتۋتسيالىق رەفورمادان كەيىنگى وزگەرىستەر، قۇرىلتاي مەن قازاقستان حالىق كەڭەسىنىڭ جۇمىسى جانە ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىنا قاتىستى سۇراق قويدى.
– جۇرتتىڭ ءبارى ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمى تۋرالى سۇراپ جاتىر. راسىندا، بۇل – ايتۋلى وزگەرىس. ءبىز كونستيتۋتسيامىزعا جاڭا لاۋازىمدى ادەيى ەنگىزدىك. بۇل لاۋازىم اسا قاجەت دەپ ايتساق، قاتەلەسپەيمىز. سەبەبى قازىرگى بۇلىڭعىر زاماندا مۇنداي لاۋازىم ەلىمىزگە وتە قاجەت. كەلەسى اپتادا نەمەسە ون كۇن ىشىندە ۆيتسە-پرەزيدەنت كىم ەكەنى ءمالىم بولادى. مەن ونى قازىر انىق ايتا المايمىن. ول بەلگىلى، سىزدەر جاقسى بىلەتىن ادام بولادى دەپ ويلايمىن، – دەدى پرەزيدەنت.

(سۋرەتتەر: اقوردا تەلەگرام ارناسىنان الىندى.)
وسىلايشا، ۆيتسە-پرەزيدەنتتىڭ كىم بولاتىنى ازىرگە ناقتى ايتىلعان جوق. الايدا مەملەكەت باسشىسى ونىڭ ەسىمى كەلەسى اپتادا نەمەسە ون كۇن ىشىندە بەلگىلى بولاتىنىن جەتكىزدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ الداعى كەزەڭدە باسقا دا رەفورمالاردىڭ ىسكە اسىرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ءبىرى – حالىق كەڭەسىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ.
– تاعى باسقا رەفورمالاردى ىسكە اسىرامىز. مىسالى، حالىق كەڭەسىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ قاجەت. حالىق كەڭەسى دەگەنىمىز – جاڭا ورگان. كەيبىر ازاماتتار اسسامبلەيا تۋرالى سۇراپ جاتىر ەكەن. حالىق كەڭەسى اسسامبلەيانىڭ اتقارعان قىزمەتىن ودان ءارى كۇشەيتەدى دەپ ويلايمىن. بۇل كوپفۋنكتسيونالدى، جاڭا ساياسي تەتىك دەپ ايتۋعا بولادى. سوندىقتان كەڭەستىڭ جۇمىسى جەمىستى بولاتىنىنا كامىل سەنەمىن، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، رەفورمالاردىڭ اۋقىمى ساياسي وزگەرىستەرمەن عانا شەكتەلمەيدى. الداعى كەزەڭدە ەلدىڭ الەۋمەتتىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋىنا دا باسىمدىق بەرىلمەك.
– جالپى، جوسپارىمىز وتە اۋقىمدى. وسىعان دەيىن ايتقانىمداي، قازاقستان ۇلكەن قۇرىلىس الاڭىنا اينالۋى كەرەك. ءار وبلىس ورتالىعىندا نەمەسە اۋداندار مەن قالالاردا ءىرى قۇرىلىستار جۇرگىزىلەدى. ەمحانالار، بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ ورتالىقتارى، باسقا دا نىساندار سالىنادى. استانادا جاڭا كوپىر، دومبىرا سارايى، سۋ رەسۋرستارىن زەرتتەۋ ورتالىعى سەكىلدى ماڭىزدى نىساندار بوي كوتەرەدى. قالالاردى اباتتاندىرۋ كەرەك. «تازا قازاقستان» اكتسياسىن ويداعىداي جالعاستىرۋ قاجەت.
سوندىقتان قول قۋسىرىپ وتىرۋعا بولمايدى. ءبارىمىز ءبىر ەل بولىپ ىسكە كىرىسكەنىمىز ءجون. ءبىزدىڭ قازاقستاننان باسقا وتانىمىز جوق، وتان ءۇشىن ءبارىمىز كۇش سالۋىمىز كەرەك، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ءسوزىنىڭ وزەگىندە ءبىر عانا وي تۇر: رەفورمانىڭ ناتيجەسى قاعازداعى وزگەرىسپەن ەمەس، ناقتى ىسپەن ولشەنۋى كەرەك. ال بۇگىنگى قۇرىلتاي سايلاۋى – سول اۋقىمدى جۇمىستىڭ العاشقى قادامى.
مەملەكەت باسشىسى ساياسي ناۋقاننىڭ ءوتۋ بارىسىنا دا باعا بەرىپ، سايلاۋ كەزىندە جاڭا تۇلعالار مەن جاڭا يدەيالاردىڭ العا شىققانىن اتاپ ءوتتى.
– جالپى، ساياسي ناۋقان جاقسى ءوتتى. سەبەبى جۇرت الدىنا جاڭا تۇلعالار شىقتى، ۇتىمدى يدەيالار ايتىلدى. بۇل قۇرىلتاي ەلىمىزدىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەدى دەپ ويلايمىن.
ءبىر پالاتالى قۇرىلتايدىڭ العاشقى سايلاۋى وسىلايشا جاڭا ساياسي كەزەڭنىڭ باستالۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر. پرەزيدەنت ايتقانداي، بۇگىنگى سايلاۋ – جۇمىستىڭ اياقتالۋى ەمەس، باستاۋى. ال ونىڭ ار جاعىندا ەلدى جاڭعىرتۋ، جاڭا ينستيتۋتتاردى ىسكە قوسۋ جانە ناقتى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مىندەتى تۇر.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا، ەندىگى كەزەڭ – تاڭداۋ جاساۋدان ىسكە كىرىسۋگە دەيىنگى ۋاقىت. ال قازاقستان ءۇشىن بۇل كەزەڭنىڭ جۇگى دە، جاۋاپكەرشىلىگى دە از ەمەس.
Abai.kz